Wat is de koudste hoofdstad ter wereld?
Nu grote delen van het noordelijk halfrond de afgelopen maand gebukt gingen onder koude poollucht, komen er meerdere extremen voor. In sommige regio’s is het ongebruikelijk, zoals vorst op Palm Beach in Florida, maar in andere komt ieder jaar wel zo’n behoorlijk koude periode voor, zoals gebieden met een landklimaat. Voor dit artikel zochten we uit in welke hoofdsteden je de meest uitgebreide kledingkast nodig hebt om te wisselen tussen zomer en winter.Koudste jaargemiddelden
Het zal geen verrassing zijn dat de hoofdsteden met de laagste minimum jaartemperatuur op een hoge breedtegraad liggen en de meeste ver weg van grote wateren. Wind afkomstig van zee heeft een dempende werking op de temperatuur doordat water niet snel opwarmt en afkoelt. Grote, noordelijk gelegen continentale massa’s, zoals Azië en Noord-Amerika, koelen sterk af wanneer de zon in de wintermaanden weinig kracht heeft.
In Rusland staat de stad Yakutsk bekend om zijn extreme kou. Het is één van de koudste steden ter wereld, maar ook Moskou kan er een handje van. Gelegen op 55°N is de jaargemiddelde temperatuur er 5,8°C. Aangrenzend zijn de landen Mongolië en Kazachstan, waarvan de hoofdsteden ook flink koud zijn. In Ulaanbaatar (Mongolië) is het jaargemiddelde slechts -0,2°C. Mongolië heeft een landklimaat, maar ook bestaat het uit veel hoogvlaktes en dat versterkt de kou. In Astana (Kazachstan) komt het jaargemiddelde uit op 3,5°C.
Dichterbij huis vinden we de koude hoofdsteden Stockholm, Oslo, Helsinki en Reykjavik. De gemiddelde jaartemperatuur van deze steden is vergelijkbaar met die van Moskou, namelijk 6,6°C in Stockholm, 5,7°C in Oslo, 5,9°C in Helsinki en 4,3°C in Reykjavik. De Baltische staten zijn vergelijkbaar.
Kaart van de jaarlijkse gemiddelde temperatuur van hoofdsteden. © ilArmato op Reddit
Ook de grootste temperatuurverschillen?
De jaargemiddelde temperatuur zegt niet altijd veel over de verschillen tussen zomer en winter. Uitschieters worden gedempt door maanden die niet overwegend warm of koud zijn. Om de hoofdsteden met de grootste temperatuurverschillen op te noemen, moeten we eerst opzoek naar de heetste zomermaanden en meest ijzige wintermaanden.
Over het algemeen is januari de koudste maand en juli de warmste maand op het noordelijk halfrond. Op plek één met het grootste temperatuurverschil staat Ulaanbaatar, waar het in januari gemiddeld -21,6°C is en in juli gemiddeld 18,2°C. Dat is een verschil van bijna 40 graden! In Astana is het temperatuurverschil tussen januari en juli 35 graden. In Pyongyang (Noord-Korea) verschilt het 30 graden; ondanks een lange zomer kan het daar dus ook goed koud worden.
De Europese hoofdsteden Stockholm, Oslo, Helsinki en Reykjavik hebben, op dezelfde volgorde, een gemiddeld temperatuurverschil van ongeveer 19, 21, 22 en 11 graden tussen januari en juli. Reykjavik valt op in deze lijst. Door zijn ligging midden op de Noord-Atlantische Oceaan worden de meeste extremen gedempt door het oceaanwater.
Op het Noord-Amerikaanse continent
In Ottawa, Canada, is het in januari gemiddeld -9,6°C en in juli gemiddeld 21,3°C. Dat komt uit op een verschil van 31 graden. De jaargemiddelde temperatuur is daar 6,8°C; relatief aan de hoge kant doordat het er in de zomer regelmatig warm is en in de winter niet zo extreem koud als in Centraal-Azië. In Washington is het in de zomer behoorlijk warm en koelt het ook in de winter aardig af, wat leidt tot een gemiddeld temperatuurverschil van 24 graden tussen januari en juli.
En Nederland? In Amsterdam valt het wel mee. Met een gemiddelde temperatuur van 3,4°C in januari en 17,6°C in juli is het verschil zo’n 14 graden.
