Mondiale opwarming bedreigt zomer- én winterspelen
De opwarming van de aarde kent twee aanzienlijke consequenties als het gaat om Olympische sportevenementen: in het zomerhalfjaar komt extreme hitte steeds vaker voor, en in het winterhalfjaar worden gebieden met voldoende sneeuwval voor wintersport steeds schaarser. Hierdoor moeten overwegingen worden gemaakt voor de toekomstige Olympische Zomer- en Winterspelen.Afhankelijk van kunstmatige sneeuw
In maart 2022 waren de Paralympische Winterspelen in Peking voor het eerst bijna volledig afhankelijk van kunstmatige sneeuw. Door het droge winterklimaat valt er in de wintermaanden niet vaak neerslag, maar uiteindelijk viel er toch wat sneeuw. Het was lang niet genoeg, want er bleken honderden sneeuwkanonnen nodig om voldoende sneeuw te maken in het gebied. Dat kost een hele hoop water en energie. En garantie is er dan nog zeker niet, want ook nepsneeuw smelt bij te hoge temperaturen. Het probleem is dat huidige sneeuwgebieden er niet meer van kunnen uitgaan dat er altijd voldoende sneeuw ligt. Het is haast onmogelijk geworden om een wintersportevenement te organiseren zonder kunstsneeuw.
Hitte is afzien voor de topsport
In juli 2024 werden de Olympische Zomerspelen in Parijs gehouden. Het was er extreem warm, met temperaturen van boven de 35 graden. Bij zulke temperaturen is fysieke inspanning een stuk vermoeiender, laat staan de topsport. Vanwege de omstandigheden was het hitteprotocol van kracht en kregen sporters extra rustpauzes om te drinken.
Tijdens de wereldkampioenschappen atletiek in Tokio in september 2025 werd er gediscussieerd over de omstandigheden waarmee de atleten te maken kregen. De 30+ temperaturen gingen gepaard met een verstikkende luchtvochtigheid van meer dan 90%. Tot in de herfst, en in sommige gevallen zelfs de vroege wintermaanden, reizen sporters af naar steden waar het nog steeds erg warm is. Sommige onderdelen van de kampioenschappen zouden beter op een ander moment in het jaar gehouden moeten worden om de gezondheid van topsporters te waarborgen.
Onderzoek bevestigt de achteruitgang
In onderzoek van World Athletics geeft driekwart van de atleten aan dat klimaatverandering hun trainings- en wedstijdprogramma’s beïnvloedt. Een jaar eerder was dat nog 66%. Door de opwarming van de aarde neemt de kans op frequentere extreme weersomstandigheden toe, waardoor de prestaties van atleten negatief worden beïnvloed en ze in gevaar kunnen worden gebracht. Het vraagt om een nieuwe vormgeving van de internationale kalender van de topsport.
Wat betreft de sneeuw in de tweede helft van deze eeuw is er geen goed nieuws. Onderzoek uit 2024 bekeek de klimaatbestendigheid van 93 locaties voor de Olympische en Paralympische Winterspelen. Onder het SSP2-4.5 scenario zijn er in de jaren 2050 nog maar 52 locaties bestendig voor de Winterspelen. In het referentiekader van de periode 1981-2010 waren er 87 geschikte locaties. In de jaren 2080 daalt dit zelfs verder naar 46, slechts 50%. Het heeft niet alleen gevolgen voor het evenement zelf, maar ook voor de voorbereidingen. Atleten moeten opzoek naar plekken die nog koud genoeg zijn om te trainen, of genoegen nemen met enkel kunstmatige sneeuw en ijs.
Het aantal locaties dat geschikt is voor de Olympische of Paralympische Winterspelen neemt door klimaatverandering sterk af in de komende eeuw.
