Winter zet door: vrijdag opnieuw sneeuw, daarna diepvrieskou?

Vrijdag storm Goretti

Vanavond trekken vanuit het westen nog regenbuien over, die in het binnenland overgaan in (natte) sneeuw. In de loop van vanavond en vannacht wordt het droog en morgen verloopt grotendeels droog met temperaturen die oplopen tot 1 tot 3 graden. Vrijdag staat vervolgens een zeer interessante weerdag op de planning, die zich eerder deze week al aankondigde. Een lagedrukgebied trekt dan over Nederland, waarbij de precieze koers bepalend is voor ons weer. Dit lagedrukgebied diept aardig uit, waardoor we mogen spreken van storm die de naam Goretti heeft gekregen.

Morgenavond zal het vooruitlopend op Goretti vanuit het zuidwesten gaan regenen, maar ten noorden van een bepaalde grens gaat deze regen over in sneeuw. Volgens de laatste berekeningen trekt het laag over het midden van Nederland. Dat betekent dat de wind in het zuiden uit de (zuid)westhoek waait, met aanvoer van zachte lucht en regen. Omdat de wind om een lagedrukgebied heen krult, komt de wind in het noorden juist uit de oosthoek en valt de neerslag daar in de vorm van sneeuw.

Een lagedrukgebied heeft daarnaast een grote invloed op de wind. In de kern waait het vaak weinig, terwijl iets verder van het centrum juist flinke windstoten kunnen voorkomen.

Dit maakt dat de precieze details over wind, sneeuw en regen nog lastig te geven zijn, maar dat het extreem weer kan opleveren lijkt zeker. Grofweg lijkt het er nu op dat Zuid-Nederland vooral met regen te maken krijgt en de noordelijke provincies met sneeuw. Volgens de laatste berekening kan er in het Noorden op deze manier vrijdag nog zo’n 15 centimeter sneeuw gaan vallen. Bovendien maken zowel het uiterste zuiden als het uiterste noorden kans op zeer zware windstoten. De combinatie van sneeuw en harde wind maakt de kans op sneeuwjacht erg groot, waardoor de kans groot is dat er vrijdag voor het noorden code oranje of rood wordt afgekondigd door het KNMI. Een kleine verschuiving van het lagedrukgebied naar het noorden of zuiden kan er echter voor zorgen dat de grens tussen sneeuw en regen nog opschuift, dit zal in de loop naar vrijdag toe langzaam duidelijk worden.

Situatie vrijdagochtend vroeg volgens weermodel ICON. Neerslag is aangegeven met de groene en blauwe kleuren. Ten noorden van de witte streep valt de neerslag als sneeuw alles zuidelijk hiervan valt volgens deze berekening als regen. De exacte locatie van deze grens moet komende dagen nog duidelijk worden.

Na sneeuw volgt winterse kou

Het lagedrukgebied blijft daarna enige tijd rondtollen boven Nederland, waardoor de neerslag in de loop van vrijdag op meer plekken kan overgaan in sneeuw. Uiteindelijk trekt het laag weg richting Duitsland, waarbij de koers opnieuw belangrijk is voor het verdere weerbeeld. Op dit moment lijkt het systeem iets zuidelijk uit te komen, waardoor de stroming bij ons oostelijk wordt.

Het is al de hele week winters in Europa en met name ten oosten van Nederland is het flink afgekoeld. Een oostelijke stroming betekent dat deze vrieskou ons kan bereiken. Daardoor komt de temperatuur zaterdag op veel plaatsen niet meer boven het vriespunt uit. In de nacht van zaterdag op zondag kan het op uitgebreide schaal zelfs tot matige (-5º), regionaal strenge vorst (-10º) komen. Zondag belooft daarna een echte winterdag te worden, met middagtemperaturen van maximaal -1 tot -5 graden.

Hoe lang blijft het vriezen?

Vanaf begin volgende week wordt de verwachting bijzonder onzeker. Dat komt doordat Nederland zich precies op de grens bevindt tussen zeer koude lucht in het oosten en zachtere lucht in het westen. Hierdoor neemt de spreiding in de weerpluim sterk toe: kleine verschillen kunnen ervoor zorgen dat juist de koude of juist de zachtere lucht onze omgeving bereikt.

Weerkaart voor volgende week maandag waarbij goed te zien is dat wij op de grens van koude (blauw) en warme (geel) lucht balanceren. Bron: Wetterzentrale.

We weten uit het verleden dat zachte lucht na een intensieve sneeuwperiode vaak moeite heeft om de kou snel ‘op te ruimen’. Boven het Europese vasteland heeft zich momenteel een flinke hoeveelheid koude lucht verzameld, die bovendien vrij stabiel is. In februari 2021 zagen we ook dat depressies vanaf de oceaan na een sneeuwstorm geen grip kregen op ons weer, wat uiteindelijk meerdere ijsdagen met Nederland op de schaats opleverde.

Of dat scenario nu weer een optie is, is nog onzeker. De weermodellen hebben zichtbaar moeite met de verwachtingen. De operationele berekeningen waarop de weerkaarten zijn gebaseerd, schieten al dagen heen en weer tussen strenge vorst en temperaturen boven het vriespunt. Wel is de weerpluim als geheel de afgelopen dagen duidelijk ‘afgekoeld’. De kou die we dit weekend waarschijnlijk gaan meemaken, was enkele dagen geleden nog nauwelijks zichtbaar, terwijl nu ook voor volgende week meerdere berekeningen laten zien dat de temperatuur overdag rond of onder het vriespunt kan blijven.

Temperatuurpluim, waarbij de spreiding vanaf begin volgende week goed te zien is. Met blauw is een wat kouder cluster gemarkeerd, terwijl er ook warmere oplossingen zijn (oranje). De rode lijn is momenteel een van de warmere oplossingen, maar was gisteren nog een van de koudere, waarbij de temperatuur voor 10 dagen niet meer boven de 0 graden uit komt. Dit tekent de onzekerheid. Bron: KNMI.

De spreiding blijft echter groot. Sommige berekeningen laten maxima rond +10 graden zien, andere komen uit op -10 graden. Waarschijnlijk ligt de waarheid ergens in het midden, met overdag temperaturen rond het vriespunt en ’s nachts enkele graden vorst. Daarbij blijft van tijd tot tijd kans op (sneeuw)buien en gladheid. Omdat de grens tussen koude en zachte lucht dicht bij ons ligt, kan een kleine verschuiving echter ook voor een zeer winterse of juist duidelijk zachtere verrassing zorgen.

Zeer interessant weer dus de komende tijd, en wij houden je uiteraard via onze berichten op de hoogte.