Weeralarm in Spanje door eerste herfststorm (DANA) Adam

Code rood

Al sinds vrijdag 16 oktober worden er door de Spaanse weerdienst, AEMET, waarschuwingen afgegeven wegens regen, wind en hoge golven door een krachtig lagedrukgebied. Diezelfde dag kreeg het lagedrukgebied de naam Adam* en werd het erkend als de eerste storm van het huidige seizoen.

Vrijdag en zaterdag gold een code geel in veel van de Spaanse waarschuwingszones, die het land opdelen in regio’s met dezelfde klimatologische kenmerken. Ook gold code oranje rond Valencia, Murcia en Almería en de Balearen wegens de verwachte hevige regenval. Al snel werd duidelijk dat de regen extremer zou uitpakken en werd opgeschaald naar code rood rondom Valencia voor zondag 18 en maandag 19 oktober. Er kon tussen de 200 en 400 millimeter regen vallen en plaatselijk zelfs meer. Het weeralarm gold wegens overstromingsgevaar ook tijdelijk op zondag rond Málaga en op Ibiza en zondagnacht op Mallorca

* Voor stormnamen is Europa opgedeeld in verschillende meteorologische zones. Spanje behoort tot de Zuidwestgroep (met Portugal, Frankrijk, België en Luxemburg), waar andere namen gehanteerd worden dan in de Westgroep van Nederland, Ierland en het VK. Adam is de eerste naam op de 2026-2027 namenlijst in de Zuidwestgroep, maar bij ons is dat Austen. Zo kunnen stormen in verschillende delen van Europa uit elkaar gehouden worden.

Lokaal meer dan 500 millimeter

In de 24 uur tussen zondagochtend en maandagochtend zijn er ongelooflijke regensommen gevallen in de getroffen gebieden. Tussen Valencia en Alicante (Pego) is er meer dan 600 mm regen opgevangen – de helft van wat er in Nederland in één jaar valt! Twee andere automatische weerstations vingen ruim 530 mm op. Tijdens de piek tussen 05 en 07 uur vanochtend viel er zelfs meer dan 100 mm binnen één uur. Dit zijn echt extreme waarden die ongetwijfeld leiden tot problemen.

Was dit een DANA?

De regio Valencia heeft de dodelijke overstromingen van 2024 nog goed in haar geheugen. De zware en aanhoudende regenval van Adam kan leiden tot overstromingen en rivieren die buiten hun oevers treden, precies wat er twee jaar geleden ook gebeurde. De locatie van het gebied maakt het bijzonder gevoelig voor regengebeurtenissen zoals deze. Het is een bergachtig gebied direct aan zee, dus met een aanlandige wind botst de lucht direct op de bergen en moet deze opstijgen. De buienactiviteit, aangedreven door warm zeewater, kan daardoor exploderen.

Op officiële sites van AEMET wordt Adam een DANA genoemd. Het is een complex systeem dat bestaat uit twee lagedrukgebieden op grote hoogte, wat instabiliteit veroorzaakt in het westelijke Middellandse Zeegebied. Een DANA is een afgesneden bel van koude lucht op grote hoogte. Omdat het geïsoleerde lagedrukgebied gevuld is met koude lucht, ontstaan er grote temperatuurverschillen tussen het nog warme zeewater en de lucht. De atmosfeer wordt instabiel en grote buiencomplexen kunnen ontstaan. De draaiende beweging rondom het lagedrukgebied zuigt de lucht van de Middellandse Zee naar de Spaanse (zuid)oostkust, waar de omstandigheden ideaal zijn voor verdere intensivering.

Onweersbuien steken Middellandse Zee over

Storm Adam beweegt nu naar het noordoosten en komt dinsdag op bezoek bij Frankrijk en Italië. De zuidkust van Frankrijk, evenals Corsica, Sardinië en het Italiaanse vasteland krijgen de komende 48 uur te maken met regen- en onweersbuien. De warme Middellandse Zee werkt als een katalysator omdat veel vocht verdampt en opstijgt, wat de buien in het lagedrukgebied aanwakkert. In deze gebieden wordt op grote schaal nog eens 50 tot 100 mm neerslag verwacht.

Webcambeelden ten westen van Marseille tonen een grote shelfwolk bij het naderen van een groot onweerscomplex; dezelfde buien die aan de zuidoostkust van Spanje overstromingen veroorzaakten. Bronnen: Vision Environnement webcams en Meteociel