Nu

Waarom kleurt de lucht soms onheilspellend groen tijdens zwaar onweer?

Gisteravond en vannacht had een groot deel van het land te maken met zeer hevig onweer. De buien ontstonden soms in korte tijd en op veel plekken kleurde de lucht donker en dreigend. Op sommige plaatsen kreeg de lucht zelfs een groenige kleur. Waar komt die onheilspellende kleur vandaan?

Groene lucht is geen verbeelding

Vroeger werd weleens gedacht dat groene luchten bij onweersbuien eigenlijk niet echt bestonden, maar dat mensen door de dreigende omstandigheden dachten een groene kleur te zien. Inmiddels weten we dat groene onweersluchten wel degelijk bestaan. Wetenschappers hebben met metingen van het lichtspectrum daadwerkelijk aangetoond dat bij sommige zware onweersbuien relatief veel groen licht zichtbaar kan zijn.

Waarom is de lucht normaal blauw of rood?

Om te begrijpen hoe zo’n groene kleur kan ontstaan, moeten we eerst kijken naar de kleuren in onze atmosfeer. Zonlicht bestaat uit alle kleuren van de regenboog en is samen wit van kleur. Wanneer dit zonlicht de atmosfeer binnenkomt, wordt het verstrooid door moleculen in de lucht. Vooral blauw licht wordt daarbij sterk verstrooid. Daarom ziet de lucht er op een heldere dag blauw uit.

Aan het begin of einde van de dag staat de zon lager aan de hemel. Het zonlicht moet dan een langere weg door de atmosfeer afleggen. Onderweg wordt een groot deel van het blauwe licht al uit de lichtbundel verstrooid, waardoor juist de gele, oranje en rode kleuren overblijven. Daarom kleuren zonsopkomsten en zonsondergangen vaak rood of oranje.

Wat gebeurt er in een onweerswolk?

Bij wolken gebeurt weer iets anders. Wolken bestaan uit talloze waterdruppels en ijskristallen. Die zijn veel groter dan de moleculen in de atmosfeer en verstrooien daardoor meestal alle kleuren. Daardoor zien wolken er meestal wit of grijs uit.

Bij een zware onweerswolk kan het licht echter een veel langere en complexere weg afleggen. Zo’n wolk is vaak enorm dik en bevat veel waterdruppels, ijsdeeltjes en soms ook hagelstenen. Het licht wordt in de wolk telkens opnieuw verstrooid en legt daardoor een veel grotere afstand af dan je op basis van de wolkendikte alleen zou verwachten.

Hoe ontstaat dan die groene kleur?

Onder bepaalde omstandigheden kan hierdoor een groenige kleur ontstaan. Rond zonsondergang is een groot deel van het blauwe licht al uit het zonlicht verstrooid. Het licht dat de onweerswolk bereikt, is daardoor relatief geel, oranje of rood.

Vervolgens gaat dat licht door een zeer dikke, waterrijke onweerswolk. Vloeibaar water absorbeert vooral een deel van de langere, rodere golflengten. Als het blauwe licht eerder al grotendeels is verdwenen en ook het rode licht in de wolk deels wordt verzwakt, kan het overblijvende licht relatief groen lijken.

De groene kleur ontstaat dus niet doordat de wolk zelf groen is, maar doordat het licht door de atmosfeer en de wolk wordt gefilterd. Je houdt als het ware vooral een groenachtig deel van het lichtspectrum over.

Vaak bij zware buien met veel water en ijs

Een groene lucht wordt vooral gezien bij zeer zware buien die veel water en ijs bevatten. Daarom wordt een groene lucht vaak in verband gebracht met hagel. Grote hagelstenen zijn waarschijnlijk niet de directe oorzaak van de groene kleur, maar ze zijn wel een teken dat de bui veel water en ijs bevat.

Waarom gebeurde dit juist gisteren?

Gisteren vielen meerdere puzzelstukjes op hun plek. De atmosfeer was zeer instabiel, waardoor grote onweerswolken konden ontstaan. In die buien was veel water en ijs aanwezig en op meerdere plaatsen viel ook hagel. Tegelijkertijd ontstond het eerste grote buiencomplex rond zonsondergang. Dit combinatie zorgde ervoor dat het op sommige plekken behoorlijk onheilspellend leek.

Foto gemaakt door Lourdes Avilés - Plymouth - De foto is een voorbeeld van groene kleuren in de lucht bij onweer, gemaakt op 18 juli 2008 in Engeland.
Foto gemaakt door Lourdes AvilésPlymouthDe foto is een voorbeeld van groene kleuren in de lucht bij onweer, gemaakt op 18 juli 2008 in Engeland.