Waarom het soms lijkt alsof het 's nachts vaker regent
Het lijkt soms alsof het vooral ’s nachts regent. Overdag blijft het geregeld droog, terwijl de straten nat zijn als je wakker wordt. Of je wordt ’s nachts wakker van het getik van regen op het raam. Toch zit dit iets anders. Zeker nu het langzaam zomer wordt en er vaker buien ontstaan, is het interessant om te kijken op welk moment van de dag neerslag eigenlijk het meeste voorkomt.Overdag meer convectie
In de zomer komen buien vooral in de middag en avond voor, maar in andere seizoenen of bij frontale neerslag kan regen juist vaker ’s nachts of in de ochtend vallen. Dat zit zo: overdag kan de lucht meer vocht vasthouden, omdat deze over het algemeen warmer is. Samen met de kracht van de zon komen er convectieve buien op gang. Dit zijn meestal korte, hevige buien. Deze buien worden aangedreven door de zon, en daardoor komen ze aan het einde van een zonnige dag voor. In de winter speelt convectie een kleinere rol.
Dagelijkse gang is meer dan alleen temperatuur
Dit heeft te maken met de dagelijkse gang. Dit is het verloop van het weer gedurende de dag. De motor die de dagelijkse gang in stand houdt is de zon. Doordat de zon het aardoppervlak verwarmt komen er gedurende de dag processen in gang, die worden aangedreven door de temperatuur. Zo ook bijvoorbeeld de vorming van wolken en uiteindelijk regen. In de lente en zomer wordt de dagelijkse gang sterker, doordat de zon hoger aan de hemel staat en het oppervlak sterker opwarmt. Dit betekent meer buien in de namiddag en avond.
Vorming convectieve buien
Deze buien ontstaan als volgt. Wanneer de zon het aardoppervlak verwarmt, wordt de lucht hierboven ook warmer. De lucht stijgt hierdoor op. Dit gebeurt vrij willekeurig, zoals belletjes in een pan met kokend water. Tijdens het opstijgen zet de lucht uit en koelt af. In een instabiele atmosfeer blijft de lucht warmer dan de omgeving, en stijgt hierdoor nog verder. Wanneer er genoeg vocht in de lucht zit, condenseert deze bij een bepaalde temperatuur. Zo ontstaan wolken, waar vervolgens ook convectieve buien uit kunnen komen.
Vooral een zomers proces
En in de winter? Dan speelt het moment van de dag meestal een kleinere rol. Dan wordt de neerslag meer beïnvloed door fronten dan door convectie. De dagelijkse gang is minder aanwezig, omdat het temperatuurverschil tussen dag en nacht kleiner is door de minder sterke zonkracht. Hierdoor komen zowel in de nacht als overdag ongeveer evenveel buien voor.
Locatie verschilt ook
Ook verschilt het per locatie. Zo valt er in de zomer in het binnenland de meeste regen, doordat hier dan meer convectie plaatsvindt. In het najaar komen juist aan de kust meer buien voor, omdat het zeewater dan voldoende is opgewarmd, terwijl het land al juist afkoelt. Dit temperatuurverschil zorgt hier juist voor buien, dit wordt kustconvergentie genoemd. Het hele jaar door is het ook te zien dat op plekken met meer reliëf het juist meer regent. Door de hogere ligging van plekken zoals de Veluwe wordt lucht omhooggestuwd, waardoor bewolking en soms neerslag ontstaan.
Vooruitblik komende week
Dinsdag is er in het oosten kans op een bui, maar verder blijft het tot aan het weekend zonnig en droog. Aan het einde van de week gaat de temperatuur verder omhoog, wat de instabiliteit in de atmosfeer vergroot. Samen met het draaien van de windrichting is hierdoor zaterdag en zondag een grotere kans op convectieve buien, wellicht zelfs met onweer. Dit past bij het zomerse patroon waarin de dagelijkse gang zorgt voor een grotere kans op buien in de middag en avond.
