Waarom dezelfde hitte zo verschillend kan aanvoelen

Plotselinge hitte

Afgezien van dat het dus daadwerkelijk erg warm is, zijn er nog andere redenen waarom de eerste hitte in het jaar ondraaglijk kan voelen. Na een koelere periode waarin we onze jas weer aan moesten, is het ineens weer erg warm. We zijn dus simpelweg niet meer gewend aan de hitte. Ons lichaam moet daar niet alleen fysiek, maar ook mentaal aan aanpassen. Je kan niet hetzelfde van je lichaam verwachten als het ineens 30+ graden is. Concentreren gaat moeilijker, je raakt sneller moe, ook is je lichaam sneller uitgedroogd, helemaal als je gaat sporten. Genoeg drinken, schaduw opzoeken en rustig aandoen zijn dus niet alleen fijn, maar ook noodzakelijk om met de hitte te kunnen omgaan.

Hittekracht

Hitte is meer dan temperatuur alleen. De omstandigheden zoals luchtvochtigheid en windsnelheid beïnvloeden hoe de temperatuur wordt ervaren. Op deze manier is de hittekracht een maat voor hoe goed het menselijk lichaam om kan gaan met de warmte. Dit wordt uitgedrukt in een getal tussen de 1 en 10. Omdat zweten een van de makkelijkste manieren is voor het menselijk lichaam om warmte kwijt te raken, is de hittekracht vooral gebaseerd op hoe makkelijk het menselijk lichaam zweet verdampt. Bij een krachtigere wind kan zweet namelijk veel sneller verdampen, waardoor het een stuk koeler aanvoelt dan bij windstil weer. Meer weten over de hittekracht? Lees het in dit artikel.

Code geel

Op dit moment geldt code geel voor hitte tot en met in ieder geval zaterdag. Dit geldt in alle provincies. Alleen op de Waddeneilanden is code geel niet van kracht. De temperatuur loopt vandaag op tot 31 graden in het noorden en 35 in het zuiden. In combinatie met weinig wind en een hoge luchtvochtigheid voelt dit nog een stuk warmer aan. Ook de hoge zonkracht zorgt ervoor dat het overdag snel opwarmt. Het KNMI waarschuwt voor hitte als de hitte meerdere dagen aanhoudt en er minimaal een dag is met een temperatuur van 35 graden of hoger.

Nationaal hitteplan

Ook is het nationaal hitteplan van kracht. Dit wordt ingesteld als de hitte meerdere dagen aanhoudt. Met dit waarschuwingssysteem van het RIVM, in samenwerking met het KNMI, worden gezondheidsorganisaties gewaarschuwd voor aanhoudende hitte. Hitte kan extra gevaarlijk zijn voor kwetsbare groepen, zoals ouderen, zieke mensen, kinderen en mensen die zwanger zijn. Het activeren van het nationale hitteplan gaat bijna altijd samen met een hittegolf. Echter kan een hittegolf pas achteraf worden vastgesteld, en gaat het nationaal hitteplan al eerder van kracht om op tijd te kunnen waarschuwen. Ook kan het zijn dat het nationaal hitteplan niet in alle provincies wordt geactiveerd, omdat hitte ook erg lokaal kan zijn.

Invloed van luchtvochtigheid

Bij de hittekracht wordt ook gekeken naar de luchtvochtigheid. Hoe hoger de luchtvochtigheid, hoe sneller het warm aanvoelt, omdat dit het moeilijker maakt om zweet van de huid te laten verdampen. Op dit moment is de luchtvochtigheid groot. Dit maakt dat het drukkend aanvoelt, en het lijkt alsof het moeilijk is om aan de warmte te ontsnappen. De dauwpunttemperatuur ligt de komende dagen rond de 20 graden, wat uitzonderlijk hoog is. De natteboltemperatuur, een maat die luchtvochtigheid en temperatuur combineert, ligt dan op 25 graden. Ter vergelijking: een natteboltemperatuur van 35 graden wordt gezien als het menselijke limiet om met warmte te kunnen omgaan.

Hitte in een opwarmend klimaat

Een van de redenen waarom een nieuwe hitte index is geïntroduceerd is omdat we steeds vaker te maken hebben met de gevolgen van hitte. Het aantal hittegolven, soms zelfs dubbele hittegolven (twee hittegolven achter elkaar) komen steeds vaker voor. Hoewel er altijd uitzonderingen zijn, zoals het extreem droge en warme jaar 1976, is de algemene trend dat er steeds vaker warme dagen voorkomen. Terwijl het aantal tropische dagen (dagen waarop de temperatuur boven de 30 graden uitkomt) rond 1900 gemiddeld nog ongeveer twee per jaar bedroeg, is dit inmiddels gestegen naar ongeveer vijf tropische dagen per jaar. Dit is dus meer dan een verdubbeling.

Hittegolven komen steeds vaker voor, ook dubbele hittegolven. Bron: KNMI.nl

En de hitte de komende dagen?

De hitte houdt nog even aan. De kans is groot dat er een (nationale) hittegolf komt, al is dit achteraf pas echt zeker te zeggen. Voor een hittegolf moet het minstens vijf dagen achter elkaar warmer zijn dan 25 graden, waarvan minstens drie tropische dagen zijn. Voor een nationale hittegolf moet dit in het KNMI station in De Bilt worden gemeten. Hiervoor lijkt de voorspelling goed op weg. Vrijdag wordt nog de warmste dag met lokaal 35 graden. Zondag en maandag wordt een paar graden minder heet. Maandag en dinsdag liggen de temperaturen weer tussen de 28-30 graden. Daarna is de onzekerheid groter, maar het blijft voorlopig warm met in de avond kans op onweer.