Waarom de dagen in maart zo snel langer worden
De lente is in volle gang. De afgelopen week liet de zon zich volop zien en liepen de temperaturen flink op. Op meerdere plaatsen werden zelfs dagrecords gebroken. Het is bijna niet voor te stellen dat er twee weken geleden nog sneeuw lag. Wie goed oplet merkt ook dat het ’s avonds steeds langer licht blijft. Een deel van deze snelle omslag in het weer heeft te maken met de zon. In de lente worden de dagen namelijk razendsnel langer, waardoor de zon overdag steeds meer energie kan leveren. Dit merken we niet alleen aan langere dagen, maar ook aan de temperatuur.Rol van de zon
Hoewel de zon altijd een grote rol speelt in de temperatuur, is dit in de lente misschien wel het grootst. Het oppervlak is nog koud van de winter, waardoor de temperatuur snel zakt wanneer de zon weg is. ’s nachts kan het nog tegen het vriespunt zijn bij een heldere nacht. Overdag warmt het echter al weer snel op. Doordat de zon steeds hoger aan de hemel staat en langer schijnt, wordt de instraling sterker. Bij zonnig en windstil weer kan het rond deze tijd van het jaar al makkelijk 17 graden of warmer worden. Dit was ook afgelopen week het geval.
Verschil daglengte door het jaar heen
Niet elk seizoen is de verandering in daglengte even veel. Op dit moment worden de dagen ongeveer vier minuten per dag langer. Dat lijkt weinig, maar in een week tijd scheelt het al bijna een half uur. In de hele maand maart wint Nederland zelfs bijna twee uur aan daglicht. De grootste verandering vindt plaats rond de lente-equinox op 20 maart.
Scheve as
Maar hoe kan komt het eigenlijk dat de daglengte zo sterk verandert? Deze verandering komt door de stand van de aarde ten opzichte van de zon. Deze staat namelijk niet rechtop, maar gekanteld met een hoek van 23,5 graden ten opzichte van de baan om de zon. Hierdoor hebben we seizoenen. Gedurende het jaar, dus wanneer de aarde om de zon draait, verandert de hoek van instraling. Deze verandering is het grootst rond de lente- en herfst equinox, dat is wanneer de zon precies loodrecht op de evenaar schijnt. Hierdoor is ook de verandering in daglengte het grootst rond deze tijd.
Animatie van de seizoenen.
Schemer verschilt ook
Niet alleen de daglengte verschilt door het jaar heen, ook de tijd van de schemer. In de winter lijkt de schemer veel langer te duren dan in de zomer. Dit komt ook door de verandering in de hoek van de zon op de aarde. In de winter is deze veel flauwer, waardoor de schemer ook langer duurt. Hetzelfde effect is zichtbaar bij hogere breedtegraden: hoe hoger de breedtegraad, hoe langer de schemer duurt in de winter, en hoe meer verschil in daglengte er is gedurende het jaar. Deze verandert daardoor ook nog sneller. Dit heeft ook te maken met de pooldag- en nacht, wanneer het gedurende 24 uur helemaal niet licht- of donker wordt.
Sinusgolf
Deze verandering in daglengte (net zoals de daglengte zelf) door het jaar heen is ook wel te omschrijven met een sinusgolf: een snelle verandering in de lente en herfst, en in de zomer en winter verschilt deze nauwelijks. De zon schijnt tijdens de zomer met een grotere hoek op de aarde, en deze blijft vrij lang hoog. In de winter gebeurt het omgekeerde.
Verschil in daglengte en verandering van daglengte door het jaar heen, vastgelegd in een sinusgolf. Op dit moment, in maart, is de verandering het grootst, net zoals in oktober. Bron: daglengte.nl
Door deze snelle verandering in de hoek van instraling, worden de dagen snel langer en warmer. Wanneer de zon doorbreekt, kan het daardoor al snel opwarmen. Ook is het raadzaam eind maart al te beginnen met zonnebrand smeren, omdat de uv-index al kan oplopen tot 3. Geniet dus van het lenteweer, maar bescherm je huid wanneer de zon krachtiger wordt.
