Waar komt de spreuk ‘maart roert zijn staart’ vandaan?

Maart is de lentemaand waarin temperaturen snel oplopen

Maart is vernoemd naar de Romeinse god Mars. Veel mensen kennen hem als de god van de oorlog, maar oorspronkelijk was hij de god van de lente, die in het voorjaar de winter verjaagt. Zodra de kou wegtrok, kon de oorlogsstrijd weer hervat worden.

Maart is inderdaad een maand waarin de lente ontluikt en de temperatuur vaak snel oploopt. Waar een maximumtemperatuur van 8 graden nog normaal is voor begin maart, is het eind maart gemiddeld al ruim 12 graden. De nachten verlopen daarentegen vaak nog een stuk kouder en maar liefst negen vorstdagen zijn heel normaal in maart.

Windrichting bepaalt het weerbeeld

Na het heerlijke lenteweer van afgelopen week krijgen we komende week te maken met guur weer en zogeheten maartse buien. Die wisselvalligheid is eigenlijk heel typerend voor maart en heeft alles te maken met de luchtsoorten die boven onze omgeving kunnen hangen.

De windrichting bepaalt met welke luchtsoort we te maken hebben. Vanuit het zuiden kan bijvoorbeeld (sub)tropische lucht worden aangevoerd, maar uit het noorden ook lucht die zijn oorsprong heeft in het poolgebied. In maart warmt het zuiden van Europa vaak al snel behoorlijk op, terwijl er in grote delen van Scandinavië nog sneeuw ligt en koude lucht aanwezig is.

Weer kan alle kanten op

In maart zijn deze uitersten van warme en koude lucht dus vaak groot. Bovendien ligt de grens tussen deze luchtsoorten in maart vaak dichtbij ons land. Een verandering van windrichting kan het hele weerbeeld dan ook flink laten kantelen, met totaal ander weer tot gevolg.

Die wisselvalligheid tekent het weer in maart: het kan alle kanten opgaan. Net zoals de staart van een paard of koe alle kanten op kan slaan. En daarmee zijn we bij de spreuk maart roert zijn staart.

Die afwisseling tussen heerlijk lenteweer en gure hagelbuien maakt maart ook een lastige maand, bijvoorbeeld voor mensen die graag in de tuin werken. Het lekkere weer nodigt uit om te tuinieren, maar nachtvorst kan bloemen en jonge planten flink de das om doen.

Nog veel meer weerspreuken over maart

Maart roert zijn staart is alom bekend, maar het weer in maart geeft inspiratie voor nog veel meer weerspreuken. Een kleine bloemlezing hiervan:

• Maartse regen brengt geen zegen. Betekenis: veel regen in maart is niet goed voor de landbouw.
• Geeft maart al veel gedonder, dan is een witte Pasen geen wonder. Betekenis: als maart onstuimig is, dan is de lente ook later nog koud.
• Daar is geen maart zo goed, of het sneeuwt op d’r boer z’n hoed. Betekenis: winterweer is in maart altijd nog mogelijk.
• Danst het lammetje in maart, april vat het bij de staart. Betekenis: na een mooie maart volgt vaak een koude april.

Vooruitblik

Komende dagen wordt het dus erg wisselvallig, met een gure wind uit het westen tot noordwesten. Met name morgen en donderdag komt de temperatuur maximaal uit op zo’n 7 graden en trekken er talrijke buien over het land. In die buien kan ook wat natte sneeuw of korrelhagel vallen, waardoor het lokaal tijdelijk wit kan kleuren.