Waar bleef de dagelijkse gang dit weekend?
In Nederland volgen de temperaturen vaak een dagelijkse cyclus. In de vroege ochtend is het nog koel, daarna warmt het op tot rond het begin van de middag, waarna het afkoelt tot vlak na zonsopkomst. Dit wordt ook wel de dagelijkse gang genoemd. Afgelopen weekend verliep de dagelijkse gang echter opvallend anders. Het verschil tussen dag en nacht was minimaal. Wat zit er achter de dagelijkse gang en waarom was deze dit weekend anders?
Gemiddelde dagelijkse gang in februari 2026 tot en met vrijdag 20 februari.
Vanaf vrijdagochtend steeg de temperatuur vrijwel onafgebroken. In De Bilt was het om middernacht nog 2,9 graden. Twaalf uur later was dat 6,9 graden en zaterdag rond middernacht zelfs 8,6 graden. Zaterdag werd de minimumtemperatuur 8,3 graden en de maximumtemperatuur 10,5. De dagelijkse gang was dus slechts 2,2 graden. Ook zondag zakte de temperatuur tot nauwelijks onder de 10 graden.
Invloed van de zon
De dagelijkse gang ontstaat door de zon. Het zonlicht verwarmt het aardoppervlak en zo ook de lucht erboven. Hoewel de zon rond het middaguur het hoogst staat, ligt de maximumtemperatuur pas rond 13:00 of 14:00 uur. Dat komt omdat het oppervlak tijd nodig heeft om op te warmen. Er zit dus vertraging in het systeem. Na de middag neemt de instraling af en koelt het geleidelijk weer af. In heldere omstandigheden kan de temperatuur ’s nachts flink dalen doordat warmte gemakkelijk naar de ruimte uitstraalt. Zo komt de dagelijkse gang tot stand.
Invloed van wolken
Wolken verminderen de dagelijkse gang, omdat ze overdag het zonlicht blokkeren en ’s nachts juist aardse warmte vasthouden. De grootste dagelijkse gang vind je dus op heldere dagen. Andersom hoort wolkenvorming ook bij de dagelijkse gang: door de convectie als gevolg van het verwarmen van de bodem vormen gedurende de dag wolken. Dit weekend was het ’s nachts bewolkt, met als resultaat dat het toen nauwelijks afkoelde.
Ook de luchtsoort maakt uit. Afgelopen vrijdag was de wind gedraaid van oost naar west. Deze westenwind brengt veel vochtige, warmere lucht met zich mee, wat veel wolkenvorming oplevert. Deze warmere luchtsoort zorgde ervoor dat de temperatuur niet meer zo sterk afkoelde.
In de lente is de dagelijkse gang het grootst
Bij een droge lucht met een sterke zonkracht is de dagelijkse gang het grootst. Dat zien we vaak in de lente. De zon staat dan al relatief hoog aan de hemel, maar de nachten zijn nog lang. Dit zorgt voor veel afkoeling ’s nachts. Ook is de lucht vaak nog droog in de lente. Hierdoor vormen zich minder wolken en bereikt meer zonnestraling het aardoppervlak. Ook kan ’s nachts de aarde meer afkoelen door gebrek aan isolatie.
Verschil in binnenland en aan de kust
Dit verschil in hittecapaciteit tussen land en zee maakt ook dat er in het binnenland de grootste dagelijkse gang is. De kustlijn kent een kleine dagelijkse gang. Over het algemeen wordt de dagelijkse gang steeds groter naarmate de afstand tot de zee groter wordt. De aanvoer van oceaanlucht droeg er dit weekend extra aan bij dat de dagelijkse gang klein bleef.
Komende week grotere dagelijkse gang
De draaiing naar een westenwind, de aanvoer van zachte en vochtige lucht en veel bewolking zorgden er dit weekend samen voor dat de dagelijkse gang vrijwel uitbleef. Komende week komt hier verandering in. Vanaf woensdag lost de bewolking overdag op en gaat de wind meer liggen. Hierdoor wordt het overdag zonniger. Met maxima rond 16 graden en nachten rond 8 graden keert de dagelijkse gang volgende week weer terug naar normaal.
