Voor het eerst in juni tropisch warm door heel Nederland

Tussen de 30°C en 36°C

Veel vaker is er wel één station dat net niet meekomt. Op vrijdag 19 juni, toen De Bilt met 33,4°C bijna het datum-warmterecord van 2000 evenaarde, was het op Vlieland en Terschelling nipt 29 graden. Ook tijdens de uitzonderlijke hittegolf in mei was het op de warmste dagen – 26 en 29 mei – in het noordwesten koeler terwijl het in de rest van het land ruim 30 graden werd.

Vandaag is het dus wel “gelukt”. Met een maximumtemperatuur van nu 33,7°C in De Bilt wordt het record van 32,6°C uit 2005 ruimschoots verbroken. De warmste plekken halen zelfs een maximumtemperatuur van 35 tot 36 graden. Vrijdag kan het nog warmer worden en komen meer datumrecords of zelfs maandelijkse records in zicht. Plaatselijk kan het 40 graden worden.

Hittekracht naar het maximale

Voor de zeer warme dagen heeft het KNMI een code oranje uitgegeven door het risico op uitdroging en oververhitting. Het is tevens de eerste maand dat de index voor hittekracht wordt gebruikt. De hittekracht is een indicatie van hoe hitte door mensen wordt ervaren en loopt op een schaal van 0 tot 10, bepaald door de combinatie van de temperatuur, luchtvochtigheid, wind en zonnestraling. Een hittekracht van 10 is uitzonderlijk en kwam in De Bilt slechts drie keer voor in de afgelopen 35 jaar.

Vandaag werd net na het middaguur hittekracht 10 bereikt in Maastricht en 9 in De Bilt. Het is drukkend warm door de relatief vochtige luchtsoort en de hitte-index ligt in grote delen van het land boven de 35 graden. Halverwege de middag viel de zeewind in en is het in de kustgebieden iets afgekoeld. Met name het noordwesten deed een stapje terug, waar het 2 tot 3 graden koeler is dan twee uur eerder.

Vrijdag zo warm door combinatie van factoren

De extreem hoge temperaturen voor aanstaande vrijdag komen al een paar dagen consistent uit de weermodellen. Het zijn met name de fijnmazige modellen, de modellen die in kleinere hokjes rekenen en daarmee meer detail bevatten, die hiermee komen. Door de warme voorgeschiedenis van de voorafgaande dagen wordt het steeds makkelijker om hoge temperaturen te halen. Dit is een typisch kenmerk van een hittekoepel. De nacht van donderdag op vrijdag zou wel eens de warmste nacht ooit gemeten kunnen worden (in De Bilt). Omdat de dag al warm begint, loopt de temperatuur nog sneller op.

Een andere factor is de warme bovenlucht die zich op dit moment boven een groot deel van Europa bevindt. Deze lucht is op ongeveer 1,5 kilometer hoogte op grote schaal wel 20 graden warm. Lokaal wordt er door sommige modellen een bovenlucht van 22 tot 24 graden berekend, wat aan de grond zeer hoge temperaturen betekent.