Verwoestende onweersbuien in Noord-Italië aangedreven door te warme Middellandse Zee

Veel warmer dan normaal

In grote delen van de Middellandse Zee, waaronder de Ligurische Zee en de Adriatische Zee, liggen de zeewatertemperaturen een stuk hoger dan normaal voor deze tijd van het jaar. Op grote schaal is de afwijking 2 tot 3 graden, met op sommige plekken zelfs meer dan 4 graden. Deze afwijking wordt berekend ten opzichte van het langjarig gemiddelde van de periode 1991 tot en met 2020.

De Middellandse Zee is op veel plekken wel 2 tot 4 graden warmer dan normaal in deze tijd van het jaar. Hierdoor kunnen extra zware onweersbuien ontstaan. Bron: Climate Reanalyzer

Amerikaanse toestanden

Het zeewater in het gebied is er voor langere tijd zo warm. Sinds de Europese hittegolf in mei zijn de temperaturen enorm gestegen en het water heeft nog weinig tijd gehad om weer wat af te koelen. Als gevolg is de situatie vergelijkbaar met wat zich ieder voorjaar in de Verenigde Staten afspeelt. Daar zijn de maanden mei en juni bij uitstek geschikt voor het vormen van de zwaarste onweersbuien. Warme, vochtige lucht stroomt vanaf de Golf van Mexico naar het noorden en botst daar op veel koudere, droge lucht uit Canada en de Rocky Mountains. Het grote verschil in temperatuur creëert hoge instabiliteit, terwijl de hoge vochtigheid genoeg energie geeft.

In het Middellandse Zeegebied speelt zich een soortgelijk proces af. Het zeewater is het brongebied van vochtige en zeer warme lucht, wat een explosie van instabiliteit geeft wanneer het botst op de koele en droge lucht in de Alpen.

Supercells en hagelstenen

Op 4 juni heeft een tornado in Rome flink huisgehouden. Daarna bleef het niet stil en veroorzaakten hevige onweersbuien op 10 juni veel schade in Noord-Italië. Deze onweersbuien waren van de zwaarste variant, wat een supercell genoemd wordt. Supercells houden zichzelf in stand door een draaiende stijgende luchtstroom in de kern, waardoor de wind en neerslag extra stevig uit kan pakken.

Die dag werden tussen Milaan en Verona meerdere daken van huizen gerukt en vielen hagelstenen van wel 7 centimeter groot in Venetië. In de gemeente Solaro (Milaan) stroomde er een rivier van hagelstenen door de straten. Ook in Lombardije en Piëmont werden veel meldingen gedaan van schade door zware windstoten (en valwinden), hagel en regenval.