Vermoedelijke tornado in België; ook in Nederland waarschuwingen voor supercells

Klassiek radarbeeld

Als het gaat om het volgen van zware onweersbuien, zijn radarbeelden van een bui onmisbaar. Hierop zijn de trekrichting en -snelheid van de bui te zien. Groene kleuren duiden op beweging richting de radar en rode kleuren op beweging van de radar af. Waar groene en rode kleuren vlak naast elkaar te zien zijn, is er sprake van rotatie. En rotatie zou kunnen leiden tot een tornado*.

*Hoe tornado’s vormen is eerder uitgelegd in Tornado’s, de destructieve monsters van het weer

Op de radarbeelden van de Belgische grens was duidelijk rotatie te zien bij een actief onweerscomplex en was er ook een klassieke ‘haak’ zichtbaar. Een dergelijke boogvormige structuur van de stormbeweging geeft een roterende, goed georganiseerde supercell aan en laat zien dat de omstandigheden gunstig zijn voor een windhoos of tornado.

Op deze radarbeelden zijn een duidelijke haak en rotatie te zien door de contrasterende kleuren. Het is een klassiek beeld van een supercell die niet vaak in Europa waargenomen wordt. Bron: screenshot genomen door Philippe Ernzer

Tornado-achtige schade in België en Duitsland

De bui trok daarna door het oosten van België. De stormachtige omstandigheden zorgden zowel voor verlichting van de brand op de Hoge Venen door de regen als voor moeilijkheden voor de brandweer die door het noodweer niet kon blijven werken. Tussen 6 en 7 uur ’s avonds trok de onweersbui de Duitse grens over terwijl het een spoor van schade achterliet.

Ernstige schade door omgevallen bomen en structuren en weggerukte daken door een vermoedelijke tornado in Ligneuville en Büllingen. Bron: Grenzecho

De radarbeelden logen er niet om en gaven al de veronderstelling dat deze onweersbui krachtige winden met zich meebracht. Beelden van de schade in onder andere het Belgische Ligneuville, Amel en Büllingen bewijzen dat er zeer sterke wind aan de grond is geweest en mogelijk een tornado van intensiteit F2, wat overeenkomt met windsnelheden van meer dan 200 km/u. Uitgebreider onderzoek naar de schade moet uitwijzen of dit inderdaad het geval was.

Oost-NL en Duitsland vandaag tornado’s?

De verwachtingen voor zwaar weer vanuit ESTOFEX (het European Storm Forecast Experiment), een initiatief van een team van Europese meteorologen, geven vandaag een reële kans op zware onweersbuien in de oostelijke helft van Nederland en het noorden van Duitsland.

ESTOFEX streeft ernaar dagelijks “stormvoorspellingen” te publiceren. De kaart geeft aan waar in Europa dreiging is van zware onweersbuien en de daarbij komende extreme neerslag, hagel, hevige windstoten en tornado’s. Om de ernst aan te geven, worden dreigingsniveaus gebruikt op basis van de kans op zwaar weer.

Vandaag geldt een waarschuwing van niveau 1 voor supercell onweersbuien met een kans op tornado’s in het hierboven genoemde oosten van Nederland en noorden van Duitsland. Wolken hebben een lage basis, er is veel potentiële energie beschikbaar (CAPE) en er is aanzienlijke windschering waardoor een bui zou kunnen gaan roteren. Hierdoor is een lage kans vastgesteld op het ontstaan van goed georganiseerde supercells.

ESTOFEX-waarschuwingen voor zwaar weer die gelden op donderdag 20 augustus. Bron: ESTOFEX storm forecast

In Noord-Italië is de dreiging een stuk groter met een niveau 3 waarschuwing. Daar is een risico op meerdere supercells en worden vandaag grote hagel, zware windstoten, hevige regenval en ook mogelijke tornado’s verwacht door een combinatie van gunstige omstandigheden.