Nu

Van de Veluwe tot Oostrum: dit zijn de grootste bosbranden die Nederland ooit troffen

Wie denkt dat grote bosbranden alleen voorkomen in Zuid-Europa, heeft het mis. Ook Nederland krijgt steeds vaker te maken met omvangrijke natuurbranden. De enorme brand die deze week woedt bij Oostrum in Noord-Limburg is daarvan het nieuwste voorbeeld. Door de combinatie van droogte, hoge temperaturen en wind kon het vuur zich binnen een dag uitbreiden van ongeveer 21 hectare naar zo’n 100 hectare.

Honderden brandweerlieden en blushelikopters van Defensie zijn ingezet om de brand onder controle te krijgen. Hoewel Nederland geen uitgestrekte bossen kent zoals Spanje of Griekenland, heeft ons land wel degelijk een geschiedenis van grote natuurbranden.

De grootste bos- en natuurbranden op een rij

1935: de Kempense bossen

Eén van de eerste grote natuurbranden die landelijk veel aandacht kreeg, woedde in de Kempense bossen in Noord-Brabant. Meer dan 400 hectare natuur ging verloren. Destijds was dit de grootste geregistreerde bosbrand van Nederland.

1976: de Veluwe staat in brand

De droge zomer van 1976 zorgde voor een van de bekendste bosbranden uit de Nederlandse geschiedenis. Op de Veluwe ging ongeveer 400 hectare bos verloren. Duizenden mensen hielpen bij de bestrijding van het vuur, dat gevaarlijk dicht bij woongebieden kwam.

Bron: Nationaal Archief

2010: Strabrechtse Heide

Na een lange droge periode brak brand uit op de Strabrechtse Heide. Vooral de veengrond maakte het blussen ingewikkeld, omdat het vuur ondergronds bleef doorsmeulen. Ongeveer 200 hectare natuur ging verloren.

2011: Schoorlse Duinen

De Schoorlse Duinen werden getroffen door een grote duinbrand waarbij ongeveer 160 hectare natuur verloren ging. Door de ligging in een populair recreatiegebied trok de brand veel aandacht.

2011: Aamsveen

Ook het natuurgebied Aamsveen in Overijssel kreeg te maken met een grote veenbrand. Uiteindelijk brandde ongeveer 400 hectare af.

2014: Nationaal Park De Hoge Veluwe

Tijdens een uitzonderlijk droge zomer brak brand uit in Nationaal Park De Hoge Veluwe. Afhankelijk van de meetmethode ging tussen de 320 en ruim 500 hectare natuur verloren. Kunstwerken in het Kröller-Müller Museum werden uit voorzorg veiliggesteld.

2020: Deurnese Peel

De natuurbrand in de Deurnese Peel geldt als de grootste natuurbrand van de afgelopen decennia. Circa 710 hectare veengebied brandde af. De brand woedde dagenlang en was door de droge veenbodem bijzonder lastig te blussen.

2020: Nationaal Park De Meinweg

Later datzelfde jaar brandde ook ruim 220 hectare natuur af in Nationaal Park De Meinweg, vlak bij de Duitse grens.

Oostrum laat zien hoe kwetsbaar natuur is

De natuurbrand bij Oostrum behoort inmiddels tot de grootste van de afgelopen jaren. Het vuur verspreidde zich razendsnel door de droge vegetatie en de draaiende wind.

Een camping werd ontruimd, een NL-Alert werd verstuurd, het treinverkeer tussen Venray en Boxmeer kwam stil te liggen en honderden brandweerlieden kregen ondersteuning van Chinook-blushelikopters van Defensie. Inmiddels is ongeveer 100 hectare natuur getroffen en is de brand nog altijd niet volledig onder controle.

Oppassen geblazen: dit doet de rook van natuurbranden met je longen.

Waarom nemen natuurbranden in Nederland toe?

Volgens natuur- en brandweerspecialisten zorgt een combinatie van factoren ervoor dat het risico op natuurbranden groter wordt:

  • langere periodes van droogte;
  • warmere zomers;
  • meer aaneengesloten natuurgebieden;
  • uitdrogende heide- en veengebieden;
  • menselijke activiteiten, zoals recreatie of werkzaamheden in de natuur.

Vooral de Veluwe, de Peel, Drenthe en delen van Noord-Brabant en Limburg behoren inmiddels tot de gebieden met het hoogste natuurbrandrisico.

Kan Nederland Zuid-Europese taferelen verwachten?

Nederland zal waarschijnlijk niet snel te maken krijgen met bosbranden van duizenden hectares zoals in Spanje of Griekenland. Toch laten de recente ontwikkelingen zien dat ook hier grote natuurbranden steeds vaker voorkomen. De brand in Oostrum is daarvan opnieuw een duidelijke waarschuwing: ook in ons relatief natte land kunnen droge zomers binnen enkele uren uitgroeien tot een natuurbrand van grote omvang.

RedactieWeer.nl
Bron: Nationaal Archief. Bosbrand bij t Harde op de Veluwe in 1970.
Bron: Nationaal Archief. Bosbrand bij t Harde op de Veluwe in 1970.