Tour de France in 40 graden: dit doet hitte met wielrenners

Touretappe ingekort

De hitte eist haar tol bij de renners van de Tour. Eerder deze week leken de renners net aan de piekhitte te ontsnappen. De renners arriveerden eerder deze week steeds net voor of na een hittepiek, maar vandaag ontkomen ze er niet aan. Door de lokale weerdiensten is er code rood afgegeven voor de omgeving van de etappe van vandaag. Etappe 9, die zondag 12 juli om 13:45 is gestart in Malemort, is hierdoor ingekort met ongeveer 30 kilometer. De oorspronkelijke lengte was 185,5 km, nu is deze nog 155,5 km lang. De temperatuur kan rond de 40 graden worden tijdens de rit. Volgens de organisatie is dit besluit noodzakelijk vanwege de extreme weersomstandigheden.

Hittegolf in Frankrijk

Het is vaker warm tijdens de Tour de France. Het is niet ongebruikelijk dat de temperatuur rond of boven de 30 graden ligt, omdat de ronde altijd in het midden van de zomerperiode wordt verreden. Vooral op het Centraal Massief, waar de Tour regelmatig passeert, kunnen de temperaturen in juli flink oplopen. Echter is het dit jaar wel erg extreem. Al de derde hittegolf deze zomer is in Frankrijk in volle gang. Op grote hoogte boven Frankrijk is de lucht ongeveer 10 graden warmer dan normaal. Deze uitzonderlijk warme lucht draagt bij aan de extreme temperaturen aan het aardoppervlak.

Lokaal tot 40 graden. Bron: Wetterzentrale.de

Steeds meer vraag naar verplaatsing etappes

Doordat de route is ingekort worden er een paar klimmen geschrapt. Dit is niet de eerste wijziging in de Tour dit jaar. Al eerder deze week werden de regels rondom bevoorrading versoepeld door de hitte. Alles om een afgelasting of verplaatsing van de etappes te voorkomen. Echter komen er steeds meer vragen, ook vanuit de renners zelf, of de etappes niet eerder in de ochtend plaats kunnen vinden bij extreme warmte om zo voor de piekwarmte te kunnen finishen.

Minder presteren door warmte?

Hitte heeft een groot effect op de prestatie. Bij het sporten wordt er namelijk warmte geproduceerd door het lichaam. Deze warmte moet het lichaam op een bepaalde manier weer kwijt zien te raken. Bij hitte moet het lichaam een groter deel van het bloed naar de huid sturen om warmte af te voeren. Daardoor moet het hart harder werken om zowel de spieren als de huid van voldoende bloed te voorzien. De cardiovasculaire belasting neemt toe, waardoor het moeilijker wordt om hetzelfde vermogen te leveren. Als het buiten warm genoeg is, kan je lichaam deze warmte niet meer goed kwijt, en raakt het oververhit. Oververhitting of zelfs een hitteberoerte kan gevaarlijke blijvende schade opleveren.

Tijdens een zware inspanning produceert een wielrenner bovendien zelf veel warmte. Slechts een klein deel van de energie die een renner levert, wordt omgezet in beweging. Een groot deel komt vrij als lichaamswarmte.

Zweten, hoeveel verlies je tijdens een etappe?

Tijdens het sporten verlies je veel zweet, wat ook weer moet worden aangevuld. Tijdens een zware wedstrijd in warm weer, zoals de Tour de France, kan dit oplopen tot ongeveer 2 liter per uur. Tijdens een lange touretappe kan dit wel meer dan 10 liter worden. Wanneer zoveel vochtverlies niet wordt aangevuld, heeft dit grote gevolgen voor de prestatie. Bij een vochtverlies van 2% van het lichaamsgewicht kan de prestatie al achteruitgaan. Bij 5% kan dit wel tot 30% teruglopen. En niet alleen vocht wordt verloren, ook veel zout. Hoewel wielrenners door de rijwind vaak iets beter warmte kunnen afvoeren dan bijvoorbeeld hardlopers, helpt dit maar tot een bepaalde hoogte.

Maatregelen tijdens de hitte

Om oververhitting tegen te gaan gebruiken veel profrenners tegenwoordig speciale koelstrategieën. Voor de start dragen ze soms een ijsvest, tijdens de etappe stoppen ze ijsblokjes in hun shirt en na de finish zoeken ze direct verkoeling met koude handdoeken of ijsbaden. Die maatregelen kunnen helpen om de lichaamstemperatuur enkele tienden van een graad lager te houden, wat op het hoogste niveau al verschil kan maken.

Organisatie houdt WBGT aan

Hoeveel impact de warmte heeft op het lichaam, hangt niet alleen af van de temperatuur. Ook de zonnestraling, wind en luchtvochtigheid spelen een grote rol. Bovendien kan het asfalt vaak warmer zijn dan de rest van de omgeving. Bij een luchttemperatuur van 38 graden kan de temperatuur van het asfalt snel oplopen tot 50 graden! Een hoge luchtvochtigheid kan ervoor zorgen dat zweet minder goed verdampt, waardoor het lastiger wordt om voldoende af te koelen. Daarom gebruiken veel sportbonden tegenwoordig niet alleen de temperatuur, maar ook de zogenaamde Wet Bulb Globe Temperature (WBGT). Deze houdt naast temperatuur ook rekening met luchtvochtigheid, zonnestraling en wind.

Klimaatverandering en de Tour de France

Door klimaatverandering zijn extreme hittegolven in West-Europa waarschijnlijker en intenser geworden. Ook de wielersport zal zich hierdoor moeten aanpassen. We zien al steeds vaker extra koelmaatregelen, versoepelde regels rondom bevoorrading en nu zelfs een ingekorte etappe vanwege de hitte. In het verleden werden etappes ook aangepast vanwege ander extreem weer, zoals sneeuw of harde wind. In de toekomst kunnen aangepaste starttijden of kortere ritten tijdens extreme hitte mogelijk vaker onderdeel worden van de Tour. Daarmee wordt niet alleen de veiligheid van de renners verbeterd, maar ook die van de organisatie en de supporters. Voor nu moeten de renners nog strijden in de hitte, maar wel met een aangepaste etappe.