Terugblik: hoe sneeuwstorm Darcy 5 jaar geleden voor chaotisch, maar ook sereen weer zorgde

Wat maakte Storm Darcy speciaal?

Het samenspel van harde wind, temperaturen onder nul en sneeuwval komt in Nederland maar zelden voor. De laatste keer voor storm Darcy dat we met een sneeuwstorm te maken hadden, was in januari 2010 in het noorden van het land. Pas ruim tien jaar later, in 2021, deed zich opnieuw zo’n uitzonderlijke situatie voor met hoge windsnelheden. In een groot deel van het land stond windkracht 6, terwijl op het IJsselmeer windkracht 8 werd gemeten. In combinatie met sneeuwval en een uurgemiddelde windkracht 8 was er officieel sprake van een sneeuwstorm. Deze uitzonderlijke situatie kreeg de naam Darcy. Dit was voor het eerst sinds de invoering van het naamsysteem van West-Europese weerdiensten dat een lagedrukgebied een naam kreeg. 

Wat was de meteorologische situatie?

Tot 5 februari 2021 lag de gebruikelijke westcirculatie zuidelijk, waardoor het in Nederland relatief zacht was. Rond 6 februari lag er echter een hogedrukgebied met koude lucht ten noorden van Nederland. Tegelijkertijd kregen lagedrukgebieden vanuit het Middellandse Zeegebied steeds meer invloed. Deze inval van Koning Winter uit het noorden en vochtige, warme lucht uit het zuiden zorgde voor veel sneeuwval in combinatie met harde wind in ons land. 

Meteorologische situatie zondag 7 februari om 12 uur. Lagedrukgebieden ten zuidoosten van ons, en een hogedrukgebied ten noorden.

Sneeuwstorm zorgde voor code rood

Op zondag 7 februari 2021 sneeuwde het vrijwel overal. De sneeuwstorm leidde tot gevaarlijke situaties op de weg en een sterk verminderd zicht, waarna het KNMI code rood afkondigde voor het hele land. Niet zozeer de hoeveelheid sneeuw was het grootste probleem, maar vooral de harde wind. Die zorgde voor sneeuwjacht: sneeuw die horizontaal wordt verplaatst. Hierdoor ontstonden sneeuwduinen tot wel 1,5 meter hoog. Door de grote hoeveelheid verplaatste sneeuw was het moeilijk vast te stellen hoeveel sneeuw er daadwerkelijk was gevallen. Code rood werd rond middernacht beëindigd.

De impact van storm Darcy

Het resultaat van sneeuwstorm Darcy werd op 8 februari duidelijk: nadat er die dag her en der nog een beetje sneeuw bij viel, bereikte de sneeuwlaag haar maximale dikte. De eer van het dikste pak sneeuw was weggelegd voor het oosten van het land, waar het sneeuwdek lokaal was aangegroeid tot meer dan twintig centimeter. 

Maar de verschillen door het hele land waren enorm vanwege de harde wind die Darcy met zich meebracht. Zo was het sneeuwdek op de ene plek gebroken, terwijl die een paar kilometer verder wellicht wel meer dan tien centimeter dik was. De harde wind zorgde bovendien voor sneeuwduinen, vooral in het noorden en oosten. Deze bereikten een hoogte van rond de vijftig centimeter, maar sommige sneeuwduinen werden zelfs anderhalve meter hoog! 

Het sneeuwdek op 8 februari 2021. De regionale verschillen in het land zijn enorm met meer dan 20 centimeter in het oosten, maar ook veel plekken verspreid over het land met een gebroken sneeuwdek (bron: KNMI)

Nederland als heus winterparadijs

Na 8 februari schoof het hogedrukgebied richting Scandinavië, waardoor we met een oostenwind te maken kregen. En dat hadden we gemerkt. In het oosten en zuidoosten kregen we zelfs te maken met een regionale koudegolf! Hiervoor moet het vijf dagen lang zowel overdag als ‘s nachts vriezen, waarbij het gedurende drie nachten streng moet vriezen. Ook in De Bilt vroor het meerdere nachten meer dan tien graden, wat sinds 2013 niet meer was voorgekomen. Daarmee kwam dan ook een recordlange periode zonder strenge vorst op het hoofdstation ten einde. Het koudst werd het in Hupsel, met een ongekende temperatuur van -16,2 ℃. 

Niet alleen bracht de oostenwind koude lucht naar ons land, deze lucht was ook nog eens heel droog. Daarbij genoten we van stralend zonnig weer overdag, en heldere luchten in de nacht. Hierdoor kon het natuurijs heel mooi aangroeien en hebben we vier dagen lang schaatspret gehad, zelfs op kleine meertjes of grotere kanalen.

Aan alle pret kwam helaas een eind op 15 februari. De wind draaide naar het zuiden, waardoor zachte lucht werd aangevoerd naar Nederland. Dit ging onder andere gepaard met regenval in sommige delen van het land, maar die veranderde in ijzel in de noordelijke helft van het land. Vanwege de zware ijzel werd toen code rood afgekondigd. In de weken erna bleef het kwik stijgen, waarbij in het zuidoosten de temperatuur op zes dagen zelfs boven 18 ℃ uitkwam. Zo zie je maar weer dat het weer in ons kleine kikkerlandje enorm grillig kan zijn.