Sneeuw in de Sahara! Hierdoor ontstaat het en zo vaak komt het voor
Mensen in de omgeving van de Algerijnse stad Aïn Séfra, gelegen aan de rand van het Atlasgebergte, zullen afgelopen week ongetwijfeld raar opgekeken hebben: de normaal oranje zandduinen waren wit gekleurd door een dun laagje sneeuw! Het sneeuwdekje is een bijzonder aanzicht voor de stad in de Sahara, die ook bekendstaat als de ‘poort naar de woestijn’. Maar hoe bijzonder is sneeuwval in de Sahara nu eigenlijk?Sneeuwvorming
Laten we eerst even een snelle blik werpen op de benodigdheden voor sneeuw. Kort door de bocht zijn hiervoor twee ingrediënten van groot belang: vocht en kou. Opstijgende lucht komt op hoogtes terecht waar de druk lager is, waardoor de lucht uitzet en afkoelt. Op een gegeven moment bereikt de lucht een temperatuur waarbij deze verzadigd raakt, waardoor alle overtollige waterdamp condenseert.
Als deze temperatuur onder het vriespunt ligt, vormt de waterdamp gelijk ijskristallen, die verder groeien tot het moment dat ze te zwaar worden. De sneeuwvlokken vallen dan naar het aardoppervlak. Lees hier in meer detail hoe wolken en neerslag ontstaan!
De temperatuur in de woestijn
Als de temperatuur tussen de sneeuwvlok en het aardoppervlak constant onder het vriespunt ligt, dan smelt de sneeuwvlok niet en zal die, samen met alle andere sneeuwvlokken, het aardoppervlak wit kleurt. En hier wordt het interessant voor de Sahara. We kennen die woestijn namelijk als een plek die enorm heet en droog is. En voor de zomer klopt dat ook. Dan komen de temperaturen overdag gemakkelijk boven 40 ℃ uit.
Maar in de nacht gaan de temperaturen hard onderuit. Doorgaans is er namelijk bijzonder weinig vocht in de lucht die warmte kan vasthouden. Wolkenvorming wordt dan ook bemoeilijkt, terwijl wolken juist de uitstralende warmte vasthouden. Het verschil in temperatuur tussen dag en nacht kan door het gebrek aan wolken gemakkelijk 20 ℃ zijn. Dit proces vindt ook in de winter plaats, maar dan liggen de temperaturen overdag een stuk lager. De gemiddelde temperatuur ligt ‘s winters in Aïn Séfra overdag rond 13 ℃, terwijl die ‘s nachts maar net boven het vriespunt ligt. Omdat het hier om gemiddelde waarden gaat, kan het bepaalde nachten zomaar vriezen.
Het Atlasgebergte
Maar dan missen we het vocht nog, want zonder waterdamp kan er überhaupt geen neerslag ontstaan. Deze wordt vanaf de Middellandse Zee aangevoerd richting de kern van de woestijn. Eenmaal aangekomen bij Aïn Séfra botst deze lucht tegen het Atlasgebergte aan, waardoor deze gedwongen wordt op te stijgen. Het vocht in de lucht zal dan uiteindelijk condenseren en wolken vormen. Als de vochttoevoer groot genoeg is, kan dit zelfs neerslag opleveren. Omdat het in Aïn Séfra onder het vriespunt was, kon de neerslag hier als sneeuw vallen en werd het landschap tijdelijk omgetoverd tot een winter wonderland.
De algemene luchtcirculatie in januari, kenmerkend voor als het winter is op het noordelijk halfrond. In de rode cirkel zie je dat de wind vanaf de Middellandse Zee naar het zuiden waait en zo vochtige lucht naar de Sahara brengt (bron: 2001 Brooks\Cole -Thomson Learning).
Zeldzaamheid van sneeuw in Aïn Séfra
Dat de inwoners van de stad wakker werden in een witte wereld is heel bijzonder. In de afgelopen veertig jaar is het hier maar zeven keer tot sneeuw gekomen. Dit komt voort uit het gebrek aan vochtige lucht in de woestijn. De sneeuw die afgelopen week is gevallen bleef ook niet lang liggen, maar dat maakte het voor de inwoners van Aïn Séfra niet minder spectaculair. Sneeuwval in hun stad blijft namelijk een zeer zeldzaam verschijnsel.
