Regenradar in Gelderland minder nauwkeurig door rij bomen

Hoe zorgen bomen voor een verstoring?

Een regenradar zendt radiogolven uit. Die golven weerkaatsen op regendruppels, waarna de radar kan bepalen waar neerslag valt en hoe intens die neerslag ongeveer is. Soms worden die signalen verstoord, bijvoorbeeld door zwermen vogels, hoge gebouwen of andere objecten in de omgeving.

Bij de radar in Herwijnen speelt een structureler probleem. Daar staat namelijk een rij populieren die een deel van het radarsignaal verstoort.

Populieren bij Herwijnen

De radar in Herwijnen werd in 2016 door het KNMI geplaatst. Dat gebeurde nadat bleek dat de radar in De Bilt te veel hinder ondervond van hoge gebouwen in Utrecht. Samen met de radar in Den Helder vormt Herwijnen sindsdien de basis van het Nederlandse radarnetwerk.

Toen de radar werd geplaatst, waren de bomen bij Herwijnen nog niet hoog genoeg om voor problemen te zorgen. Maar sinds 2022 zijn de populieren steeds verder gegroeid. Daardoor verstoren ze inmiddels een deel van de radarbeelden die uiteindelijk ook in weerapps terechtkomen.

Vooral in de zomer merkbaar

Het probleem speelt vooral in de zomer. Dan staan de bomen vol in blad en houden ze een deel van het radarsignaal tegen. Vooral in de richting van Arnhem en Doetinchem kan de radar daardoor minder goed zien wat er in de lucht gebeurt.

Voor de radarbeelden in weerapps worden niet alleen de twee Nederlandse radars gebruikt, maar ook radars in België en Duitsland. Daardoor kan het gebied dat door de bomen minder goed zichtbaar is, deels worden opgevuld.

Overzicht van gebruikte radars voor de daadwerkelijke beelden in de weerapp. In de roze gemarkeerde strook kan de kwaliteit van de radarbeelden minder goed zijn door de bomen die in de weg staan. Overigens is in deze afbeelding ook goed te zien dat de dekking van de radars lager is in de regio net ten zuiden van Emmen.

Toch zijn die buitenlandse radars minder ideaal. Ze staan verder weg dan de radar in Herwijnen, en hoe verder een bui van de radar verwijderd is, hoe minder nauwkeurig de meting vaak wordt. Daardoor kunnen de radarbeelden in een strook tussen Herwijnen, Arnhem en Doetinchem richting de Duitse grens minder precies zijn.

In bovenstaande afbeelding zijn de radarbeelden van een groot gedeelte van 2023 en 2024 over elkaar heen gelegd en bij elkaar opgeteld. Hier is goed te zien dat in een strook in het oosten van Gelderland veel minder neerslag zichtbaar is dan in de omringende gebieden. Dit heeft te maken met de blokkering van de radarbeelden veroorzaakt door de bomen bij de radar in Herwijnen. Bron: KNMI.

Snoeien als oplossing

De meest directe oplossing zou zijn om de populieren in Herwijnen te snoeien. Het KNMI heeft de gemeente West Betuwe, eigenaar van de bomenrij, eind 2025 gevraagd om dat te doen.

De gemeente heeft het verzoek in behandeling genomen, maar de bomen zijn nog niet gesnoeid. Eerst wil de gemeente een onderbouwde rapportage van het KNMI ontvangen waaruit blijkt dat de bomen inderdaad de oorzaak zijn van de verminderde kwaliteit van de radarbeelden. Tot die tijd wil de gemeente nog niet ingrijpen.

Extreem weer blijft zichtbaar

Volgens het KNMI blijft het nog steeds goed mogelijk om extreem weer op tijd te detecteren. Dat komt doordat ook andere radars worden gebruikt. Toch kan het in de praktijk betekenen dat mensen in delen van Gelderland soms net iets vaker worden verrast door een bui dan mensen elders in het land.

Wil je meer weten over hoe de regenradar werkt en waarom neerslag soms niet zichtbaar is? Lees dan ook ons artikel over waarom de regenradar soms zegt dat het droog is, terwijl het buiten regent.