Recordvroege hittegolf in Amerika met lokaal 40 graden

Deze temperaturen zijn zeer uitzonderlijk voor de tijd van het jaar. Ze liggen op sommige plekken ruim 15 graden boven normaal en het zijn waarden die je normaal in hartje zomer verwacht.

Hittekoepel veroorzaakt hoge temperaturen

De zomerse hitte wordt veroorzaakt door de opbouw van een hittekoepel. Daarbij ligt er een hardnekkig hogedrukgebied boven een regio. Onder zo’n hogedrukgebied daalt de lucht, en dalende lucht warmt op. Tegelijkertijd is het vaak droog en is er weinig bewolking, waardoor de zon overdag maximaal kan opwarmen.

Als zo’n hogedrukgebied vervolgens dagenlang op ongeveer dezelfde plek blijft liggen, krijg je een soort deksel op de warme lucht. De warmte kan dan moeilijk weg, waardoor de temperatuur steeds verder oploopt en warmterecords op meerdere plekken in zicht komen.

In 2021 was er in de zomer in Noord-Amerika ook een extreme hittegolf door een hittekoepel. Uit wetenschappelijk onderzoek dat hierna werd gedaan blijkt dat hittekoepels in de toekomst steeds vaker zullen voorkomen door klimaatverandering.

Warme lucht bouwt zich op onder invloed van hogedruk en als een hogedrukgebied langere tijd op een plek blijft, kan zich een koepel van warme lucht vormen.

Hitte komt op een slecht moment vanwege droogte

Dat de hittegolf dit jaar zo vroeg komt, is extra ongunstig voor het westen van de VS. Dit is van nature al een droge regio, die voor een groot deel afhankelijk is van de sneeuw die in de winter in de bergen valt.

Normaal vormt zich in de winter een sneeuwdek dat in het voorjaar geleidelijk smelt. Dat smeltwater vult rivieren en reservoirs en vormt later in de zomer een belangrijke watervoorraad. Alleen is er afgelopen winter in delen van het westen veel minder sneeuw gevallen dan normaal, waardoor de regio nu al met een groter tekort kampt.

De warmte die er nu overheen komt, kan ervoor zorgen dat sneeuw veel eerder smelt dan gebruikelijk. Dit smeltwater verdampt dan al veel eerder dan normaal, terwijl het normaal later in het voorjaar en de zomer nodig is. Dit kan later in het seizoen flinke gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor de landbouw door mislukte oogsten en voor de kans op natuurbranden.

Meter sneeuw voor het noordoosten

Terwijl het westen zich opmaakt voor zomerhitte, is het in andere delen van de VS juist winters. In het noordoosten en rond de Grote Meren, in de omgeving van bijvoorbeeld Chicago, wordt komende week kouder weer en op sommige plekken veel sneeuw verwacht, tot wel een meter sneeuw.

Dit komt doordat de poolwervel, ook wel polar vortex genoemd, verzwakt is, waardoor koude lucht vanaf de poolcirkel kan ‘ontsnappen’ en zo het noorden van Amerika binnen kan stromen.

Erg grillig weer in de hoofdstad

Alsof dat nog niet genoeg is, was het weer in sommige gebieden de afgelopen week ook al extreem wisselvallig. In Washington DC werd het afgelopen woensdag nog bijna 30 graden, terwijl er vrijdag alweer sneeuw viel en de temperatuur net onder het vriespunt uitkwam. Dat zijn temperatuurverschillen in twee dagen die we in Nederland eerder tussen de winter en de zomer zien.

Vooruitblik

De extreme warmte in het westen houdt naar verwachting in ieder geval nog dagen tot mogelijk ruim een week aan. Op 1 april wordt traditioneel ook gekeken naar de hoogte van het sneeuwdek. Als de warmte zo aanhoudt, zou de hoeveelheid sneeuw dit jaar wel eens recordlaag kunnen uitvallen, met waarschijnlijk later in het jaar de nodige droogte tot gevolg.