Nu

Plasticsoep verandert de kleur van de oceaan

De plasticsoep, voor vrijwel iedereen een bekend begrip. Miljarden kilogrammen aan plasticdeeltjes zweven rond ergens in de oceaan. Dit heeft vanzelfsprekend een groot effect op ecosystemen, maar nieuw onderzoek wijst zelfs uit dat de kleur van de oceaan is veranderd onder invloed van deze minuscule deeltjes.

Huh?

De kleur van de oceaan is een reflectie van wat er zich in het water bevindt. Van microscopische, plantachtige organismen tot zeeafval – grote en kleine deeltjes breken het zonlicht en geven de oceaan zijn kleur. Decennia van satellietmetingen wijzen op structurele veranderingen in de optische vingerafdruk van de oceaan, die mogelijk worden beïnvloed door de ophoping van kleine, zwevende plasticdeeltjes in sommige regio’s.

Optische vingerafdruk

Om uit te zoeken wat de optische signalen van plastic zijn, maakten de onderzoekers een eigen “soep” uit plasticafval. Met licht- en laserstralen werd onderzocht hoe de microplastics interageren met licht. Ook werd onderzocht hoeveel plastic nodig zou zijn om een kleurverandering te veroorzaken die door satellieten waarneembaar is. De plasticsoep (de Great Pacific Garbage Patch) vormt een perfecte testlocatie.

De auteurs van de studie analyseerden drie 20-jarige meetreeksen van de reflectie van de oceaankleur van de Noordelijke Stille Oceaan, gemeten door satellieten tussen 2002 en 2022. Nabij de plasticsoep werd een ander patroon in zowel het groene als het blauwe lichtsignaal gevonden, ten opzichte van de omringende oceaan.

Simulaties van de mogelijke oorzaken van de kleurverandering toonden aan dat natuurlijke factoren zoals fytoplankton alleen de verandering niet konden verklaren. Toen ze plastic toevoegden aan de simulatie, nam de kans op cyaanblauw water aanzienlijk toe. Dit komt overeen met de satellietdata, maar dat de kleurverandering uitsluitend wordt veroorzaakt door de plasticsoep is hiermee nog niet direct aangetoond. De volgende stap is om fysieke metingen te doen in de regio, maar dat is een duur en ingewikkeld proces.

Zijn er oplossingen?

Tonnen aan microplastics komen ieder jaar in de oceaan terecht, maar slechts een klein deel daarvan drijft aan het oppervlak. Het is onbekend waar al het andere plastic zich precies bevindt. Waarschijnlijk fragmenteert dit in minuscule, moeilijk detecteerbare microplastics. Het schaadt ecosystemen en komt zelfs in ons voedsel terecht. Initiatieven zoals ‘The Ocean Cleanup’ richten zich op het verzamelen van drijvend plastic, maar veel efficiënter is het om zo minder plastic te gebruiken en zo veel mogelijk te recyclen.

Foto gemaakt door S. Cheatham et al. (2026) - In simulaties krijgt het oceaanwater een meer cyaanblauwe kleur wanneer microplastics worden toegevoegd.
Foto gemaakt door S. Cheatham et al. (2026)In simulaties krijgt het oceaanwater een meer cyaanblauwe kleur wanneer microplastics worden toegevoegd.