Nieuwe data bevestigt de ongeëvenaarde zomerhitte van Frankrijk tot Centraal-Europa
De zomer van 2026 was niet alleen in Nederland zeer warm. Net ten zuiden van onze streek bleek vrij letterlijk de ‘hotspot’ van terugkerende tropische luchtmassa’s en ongekend hoge temperaturen. Een analyse van de data wijst uit dat de strook van Frankrijk tot aan Centraal-Europa de meest afwijkende hitte beleefde ten opzichte van de klimatologie.De warmste maand ooit gemeten
In Nederland was augustus warm, maar het maandgemiddelde verbrak geen records. Over de vijf hoofdstations was het de zesde warmste augustus ooit gemeten. Wat dat betreft kwam Nederland er nog enigszins goed vanaf, want met name in Centraal-Europa lag de maximumtemperatuur een stuk hoger dan het klimaatgemiddelde. Veel plaatsen maakten niet eerder zo’n warme augustus mee.
Nu de heranalyse* compleet is, kan met zekerheid worden gezegd dat gemiddeld over de hele aarde maar één keer eerder zo’n warme maand werd gemeten als augustus 2026. De eerste plek wordt gedeeld met juli 2023. In beide maanden was de gemiddelde luchttemperatuur 1,65°C warmer dan het pre-industriële gemiddelde van de periode 1850-1900. Augustus was daarmee de eerste maand sinds november 2025 die meer dan 1,5 graden boven het pre-industriële niveau uitkomt.
* De heranalyse (‘ERA5 Reanalysis’) is ontwikkeld door het de Europese weerdienst ECMWF in opdracht van het Copernicus klimaatprogramma van de EU. Gegevens van deze heranalyse zijn met zo’n 5 dagen vertraging openbaar beschikbaar via de Climate Data Store.
Zomer in West-Europa ongeëvenaard
De hitte in augustus werd voorafgegaan door twee zomermaanden met meerdere hittegolven in Europa. Over het hele continent was de zomer van 2026 de op twee na warmste ooit gemeten (na 2024 en 2022). Kijken we alleen naar West-Europa, dan was het zelfs de warmste zomer in de meetgeschiedenis. Met een temperatuurafwijking van 2,54°C ten opzichte van de klimaatnormaal van 1991-2020 werd het record uit 2003 ruimschoots verbroken.
Op de kaart hieronder heb ik de afwijking van de maandgemiddelde maximumtemperatuur in een deel van Europa weergegeven voor de periode van mei tot en met augustus**. De afwijking is berekend door het klimaatgemiddelde van de 2026-waarde af te halen.
De afwijking in de maximumtemperatuur over de periode mei-augustus, ten opzichte van de klimaatnormaal in 1991-2020. Hoe donkerder de kleur, hoe groter de afwijking.
De kaart toont duidelijk de hotspots die keer op keer getroffen werden door al dan niet recordbrekende hittegolven. Vooral Frankrijk valt op met door het hele land een zomertemperatuur van ruim 4 graden warmer dan normaal. Ook Zwitserland en delen van Duitsland vallen onder de hoogste afwijkingen.
** mei t/m augustus was gekozen omdat de zomer in mei al zijn intrede deed met een recordbrekende hittegolf in Europa.
Noordelijke steden zagen minder intense hitte
Op de kaart zie je ook een aantal steden, aangegeven met een gekleurde cirkel. Hoe roder de cirkel, hoe hoger de temperatuurafwijking in het gebied rond deze stad. Dit is niet de exacte afwijking van de stad zelf, want de heranalyse is gemaakt op een schaal van ongeveer 30x30 kilometer en kan geen processen als het stadseffect weergeven. De temperatuurafwijking is daarom een benadering van de hitte-intensiteit rond de stad.
Een andere manier om dit weer te geven is het volgende staafdiagram. Verschillende Franse steden springen eruit, evenals steden in Centraal-Europa. Binnen de Benelux valt op dat de afwijking geleidelijk afneemt richting het noorden. Dit is belangrijk voor de zomerperceptie, zoals ik eerder ook in dit artikel schreef. In meer noordelijke steden, zoals Groningen en Berlijn, ligt de afwijking twee keer zo laag als in de gekozen steden in Centraal-Europa. Toch was ook hier de gemiddelde maximumtemperatuur in de zomer (meer dan) 1,5°C warmer dan de klimaatnormaal.
De afwijking in de maximumtemperatuur per stad, gerangschikt van een grote naar een kleinere afwijking.
