Maandverwachting november: droge en koude start met mogelijk eerste vorst, daarna wisselvalliger?
Na een stormachtig weekend hebben we sinds woensdag te maken met een heel ander type herfstweer: hogedrukgebieden zorgen voor rustige condities. Keert het onstuimige weer in november terug? Of mogen we ons gaan opmaken voor winterse perikelen?Momenteel bevinden we ons onder invloed van hogedruk en komend weekend houdt dit aan. Dit zorgt voor rustig herfstweer, waarbij het ook grotendeels droog blijft. De zon kan zich regelmatig laten zien, al moeten we rekening houden met de nodige mist. Doordat er weinig wind staat, de nachten langer worden en de zon niet meer zo krachtig is, kan zich ’s nachts makkelijk mist vormen die soms hardnekkig blijft hangen. De temperatuur ligt komend weekend overdag rond de 10 tot 12 graden.
Eerste week november: droog en koel herfstweer
Zondag nestelt zich een hogedrukgebied boven de Britse Eilanden. Hierdoor wordt de stroming bij ons noordelijk en wordt er vochtige lucht aangevoerd, met wat wolkenvelden en misschien een buitje tot gevolg. Een stevig hogedrukgebied breidt zijn invloed vervolgens oostwaarts uit, waardoor de wind naar het noordoosten draait en drogere continentale lucht ons bereikt. Het blijft dan opvallend droog; voor de volledige volgende week wordt er nauwelijks neerslag berekend. De zon krijgt daarbij aardig wat ruimte, al blijft er ’s ochtends kans op mist.
Vanwege de noordoostelijke stroming wordt de lucht volgende week geleidelijk wat kouder, waarbij overdag de dubbele cijfers niet overal meer gehaald worden. De temperatuur ligt hiermee iets onder de normaal voor de tijd van het jaar (begin november doorgaans zo’n 10 tot 12 graden Celsius). Tevens is de kans groot dat we volgende week te maken krijgen met de eerste nachtvorst van deze herfst, met name in de oostelijke helft van het land.

Een ferm hogedrukgebied bevindt zich begin komende week boven de Britse eilanden, waardoor de stroming bij ons noordoostelijk wordt en droge, koele lucht kan aanvoeren.

Een duidelijk neergaande trend in de temperatuur voor de regio zuidoost komende week waarbij in opklaringen de kans op de eerste nachtvorst toeneemt. Bron: KNMI.
Hogedrukgebieden verliezen geleidelijk aan in kracht in tweede week november
Na volgend weekend lijken de hogedrukgebieden langzaam aan kracht in te boeten. Ook zijn er de eerste signalen dat de wind draait naar een meer zuidwestelijke richting, waarmee zachtere en vochtigere lucht vanaf de oceaan onze kant op kan komen. Dit betekent dat storingen met bewolking en regen ons makkelijker kunnen bereiken en het weerbeeld wisselvalliger wordt.
Dit zal dan met name in de loop van de week kunnen gaan gebeuren waardoor de gemiddelde temperatuur over de week gezien rond de normaal lijkt uit te komen; tussen de 9 en 11 graden Celsius. Tevens lijkt de hoeveelheid neerslag normaal voor de tijd van het jaar.
Wisselvallig weer in derde novemberweek?
Vooralsnog lijkt deze omslag vrij rustig te verlopen; pas in de derde week van november lijkt het wisselvallige weer zich duidelijker te manifesteren. Het Europese weermodel berekent dan een lagere luchtdruk dan normaal boven Nederland. Een stroming uit westelijke richting zorgt er dan voor dat zachtere lucht onze kant op komt, waardoor de temperatuur wat boven de normaal uitkomt. Tevens zijn er signalen dat het in deze derde week natter wordt dan gebruikelijk. November is vaak al een vrij natte maand, wat betekent dat dit een druilerig weertype zou opleveren.


In de derde week van november lijkt het wat natter en warmer dan normaal te worden. Bron: ECMWF.
Schudt instortende poolwervel de boel nog op?
Belangrijk om te vermelden is dat deze termijn nog ver weg is en we momenteel alleen kunnen spreken over trends op de weerkaarten. Interessant is dat een en ander nog beïnvloed kan worden door een bijzonder weerfenomeen dat zich op dit moment voltrekt. De poolwervel, een krachtige wind op grote hoogte in de stratosfeer, verliest kracht en de kans is groot dat deze zelfs helemaal stilvalt. Eerder schreven we al dat dit mogelijk kon gebeuren, en het lijkt er steeds meer op dat dit daadwerkelijk werkelijkheid wordt.
Het stilvallen van de poolwervel en de bijbehorende plotselinge stratosferische opwarming (SSW) worden soms in verband gebracht met uitbraken van winterse kou in onze omgeving, meestal enkele weken later. De crux is echter dat dit verband lastig aan te tonen is en lang niet altijd tot winters weer leidt.
Dit maakt het stilvallen van de poolwervel een complicerende factor voor onze novemberverwachting. Morgen gaan we in een nieuw artikel dieper in op dit fenomeen en de mogelijke gevolgen ervan.
Wisselvallig weer heeft voorlopig sterkste kaarten voor eind november
De laatste week van november lijkt op de weerkaarten vooralsnog sterk op die van week 3. Er zijn signalen voor een lagere luchtdruk dan normaal in onze omgeving, gepaard met hogere temperaturen en meer neerslag. Eind november ligt de normaal overdag rond de 8 tot 10 graden en valt er doorgaans relatief veel regen. Hoewel de termijn nog ver vooruit is, wijzen de berekeningen er dus op dat de tweede helft van november druilerig kan gaan verlopen.
Samenvattend start november droog en relatief zonnig met temperaturen iets onder de normaal, waarbij vooral in het oosten kans is op de eerste nachtvorst. Na de eerste week lijkt de invloed van hogedruk langzaam af te nemen en krijgt een natter patroon de overhand, waarna de tweede helft van de maand waarschijnlijk zachter en natter dan normaal verloopt.

