KNMI kan na wetswijziging gerichter gaan waarschuwen voor gevaarlijk weer

Wijzigingen in de weercodes

Met name de weercodes konden worden aangescherpt door de wetswijziging. Het is nu mogelijk om plaatselijk te waarschuwen voor gevaarlijk weer, in plaats van alleen per provincie. Dit is een aanzienlijke verbetering omdat gevaarlijke situaties erg plaatselijk kunnen voorkomen en zich niet houden aan de provinciegrenzen.

Wordt er bijvoorbeeld ijzel verwacht rond de grens van twee provincies, dan kregen die beide provincies een kleurcode. Dit houdt geen rekening met het feit dat bewoners in de overige delen van de provincies “verkeerd” of te voorzichtig zouden worden gewaarschuwd. Zo kan een weeralarm overdreven aanvoelen en een volgende keer minder serieus genomen worden.

Een tweede verandering is het maximaal 48 uur van tevoren kunnen waarschuwen met code oranje of rood. Eerder was dit maximaal 24 uur van tevoren. Voor code geel gold wel al die 48 uur.

De gevolgen voor de samenleving wegen nu mee in de weerwaarschuwingen. Een situatie die weinig effecten heeft op de maatschappij, bijvoorbeeld omdat het zich alleen over de Veluwe voordoet, wordt niet voor gewaarschuwd. Daarentegen kan een kleurcode worden opgeschaald wanneer er wel grote gevolgen worden verwacht.

Meer radarbeelden

Volgens de oorspronkelijke wet mocht het KNMI alleen radarbeelden uit het verleden tonen op de website en in haar app. Na de wetswijziging zijn ook vooruitkijkende beelden toegestaan (voor de komende twee uur). De aangekondigde wijziging leidde in februari vorig jaar tot een rechtszaak. Wanneer het KNMI gratis het lokale weer toont, werd dat gezien als oneerlijke concurrentie voor commerciële weerapps die afhankelijk zijn van advertenties en abonnementen. Het verzoek van de Nederlandse Vereniging van Weerbedrijven (NVWB) werd echter afgewezen en zodanig kon het KNMI verder met haar plannen voor de prognose radarbeelden.

Voor de publieke veiligheid

De laatste verandering geldt voor overheden en organisaties als veiligheidsregio’s. Het KNMI kan deze nu specifiek waarschuwen voor aankomend extreem weer. Ook buiten noodsituaties mag het ondersteuning bieden aan waterschappen, denk daarbij aan de voorbereiding op extreem weer. Deze veranderingen hebben allemaal één ding gemeen: “door eerder en preciezer te waarschuwen kan de impact van gevaarlijk weer verminderen”, aldus het KNMI. Door het samenwerken met waterschappen, veiligheidsregio’s en overheden kan informatie bij gevaarlijke situaties gerichter worden doorgegeven. De wijzigingen passen bij een veranderend klimaat waarin zulke weersextremen vaker voorkomen.