Klimaatvriendelijk alternatief voor weerballonnen

Elke dag is er dus weer zo’n radiosonde die op een andere plek terechtkomt. Gewone radiosondes zijn maar één keer te gebruiken, wat met het dagelijkse oplaten dus niet heel handig is. Daarnaast breken de latex weerballonresten langzaam af in de natuur. Gelukkig worden innovaties bedacht die het verkrijgen van de belangrijke atmosferische gegevens mogelijk maken zonder de bijkomende vervuiling.

Belangrijke gegevensbron

Aan de weerballon is een radiosonde bevestigd die constant de toestand van de atmosfeer meet. Metingen van de veranderende temperatuur, luchtdruk, luchtvochtigheid en wind met de hoogte worden door middel van radiografie naar het weerstation in De Bilt gestuurd. De gegevens worden gebruikt als invoer van weermodellen, zodat deze rekenen met de meest recente en accurate informatie. Ook zegt de wind op grote hoogte veel over het weer van de volgende dagen.

Onvermijdelijk maar duur

Sinds het begin van de 20e eeuw gebruiken meteorologen radiosondes voor waarnemingen van het weer in een verticale kolom (tot aan de grenslaag), cruciaal voor weersverwachtingen en atmosferisch onderzoek. Radiosondes zijn geschikt voor eenmalig gebruik en kunnen tijdens slechts één ballonvlucht gegevens verzamelen voordat ze worden weggegooid. Dit brengt niet alleen hoge productiekosten met zich mee, maar ook de lanceringskosten voor elke afzonderlijke radiosonde lopen op. Daarnaast dragen de met helium gevulde weerballonnen bij aan de totale kosten van de vlucht.

Duurzamer en milieuvriendelijk alternatief

Het Zwitserse bedrijf Meteomatics werkt aan een alternatief voor de huidige ‘gouden standaard’ van de metingen. Het bedrijf bedacht weerdrones die betrouwbaarder, kosteneffectiever en duurzamer zijn dan radiosondes. De Meteodrones kunnen gecontroleerd precies verticaal vliegen tot een hoogte van 6 kilometer en temperaturen van -45°C. Ook kunnen de vluchten op virtueel alle locaties uitgevoerd worden, waarbij dezelfde drone voor meerdere vluchten en over meerdere jaren kan worden hergebruikt.

De latex of synthetische materialen van de weerballonnen vormen een milieurisico omdat ze niet of langzaam biologisch afbreekbaar zijn en langdurig in het milieu blijven. Het draagt bij aan vervuiling en is schadelijk voor dieren die de resten binnenkrijgen. Radiosondes zijn uitgerust met batterijen en andere elektronische componenten, wat kan leiden tot verontreiniging wanneer ze niet worden gevonden.

De Meteodrones worden bestuurd door piloten op afstand en kunnen veilig terugkeren naar aangewezen landingsplaatsen. Het risico op een onvoorziene landing in de natuur is klein. Bovendien worden de materialen van de drones gekozen vanwege hun duurzaamheid en recyclebaarheid, waardoor hun impact op het milieu tot een minimum wordt beperkt.

Parallelle resultaten

De informatie verkregen van vluchten van Meteodrones is net zo betrouwbaar als dat van radiosondes. Weerballonnen zijn vatbaar voor winddrift en dat beïnvloedt de verzamelde gegevens, maar drones hebben daar geen last van. Ze kunnen meerder vluchten per dag uitvoeren en zo een uitgebreidere dataset vormen.

In een vergelijking van verticale profielen van de radiosondes en Meteodrones in Zwitserland zijn de verschillen minimaal. Het gemiddelde verschil in de gemeten temperatuur en windsnelheid zijn 0,4°C en 1 m/s, wat ontzettend klein is. Aangezien de metingen niet tegelijk worden gedaan, maar wel binnen een 30-minuten interval, is dit verschil te verwaarlozen. Het is om deze redenen waarschijnlijk dat steeds meer radiosondes door Meteodrones worden vervangen in de nabije toekomst. Op dit moment vinden samenwerkingen plaats tussen het Zwitserse bedrijf en onder andere het Amerikaanse NOAA, de Ierse weerdienst (Met Éireann) en het Noorse Onderzoekscentrum (NORCE).