King Tides zorgen zelfs op zonnige dagen voor overstromingen in de VS
Afgelopen week zorgde de uitzonderlijke tyfoon Champi voor overstromingen, en ook dichterbij huis hadden we last van extreem weer door stormen Austen en Boelo. Ook in de Verenigde Staten zijn er overstromingen. In Huntington Beach peddelden bewoners deze week op hun supboard door de straat, terwijl de zon scheen. Dit keer is de oorzaak niet een storm, maar het getij dat ervoor zorgt dat straten onder water staan. Hoe kan deze “sunny day flooding” tot zo veel problemen leiden en waarom wordt dit elk jaar erger?Wat is er aan de hand in Florida?
Al de hele week teisteren overstromingen de staat. Nu is het geen orkaan die dit heeft veroorzaakt, sterker nog, het orkaanseizoen in de Atlantische Oceaan is opvallend rustig verlopen. Dit keer is het een extreem hoogtij dat problemen oplevert. Dit soort hoogtij wordt ook wel “King Tides” genoemd. Dit is geen wetenschappelijke naam, maar geeft wel de ernst van het getij aan. Onder bepaalde omstandigheden, die zich voornamelijk in de herfst in het noordelijk halfrond voordoen, kan er namelijk een extreem hoogtij ontstaan dat veel hoger is dan is voorspeld. In sommige delen stond het water 45 centimeter hoger dan verwacht. Hierdoor zijn al de hele week straten en gebouwen overstroomd met water, met recordhoge waterstanden. In Miami werd het de hoogste King Tide gemeten sinds begin van de metingen in 1994, alleen orkanen Irma en Wilma duwden het water daar nog hoger op.
King Tides: extreem hoogtij
Wat zijn King Tides precies? Het is eigenlijk een springtij dat vaak nog wordt gedreven door andere factoren en zo erg hoog water veroorzaakt. Springtij ontstaat wanneer de zon en maan op een lijn liggen waardoor de aantrekkingskracht extra groot wordt en het verschil tussen hoog en laagtij extra groot. Springtij gebeurt twee keer per maand, tijdens nieuwe maan en volle maan. Tijdens een King Tide staat de maan bovendien het dichtst bij de aarde, waardoor deze het water nog iets extra aantrekt. Het effect is niet elke keer hetzelfde, dit hangt onder andere af van de windrichting. De afgelopen week was er namelijk een noordoostenwind in het zuidoosten van de VS, waardoor het water nog hoger werd opgestuwd.
Waterniveau in Virginia Key, Florida. De voorspelde zeewaterstanden zijn in blauw weergegeven, de daadwerkelijke waterstand in rood. Het zeewater staat dus iets minder dan een halve meter hoger dan verwacht. Bron: NOAA
Ook El Niño speelt een rol
Niet alleen de oostkust heeft hier last van, ook in Californië zorgden de King Tides voor problemen. Hier is naast het hoogtij nog wat anders aan de hand. De Super El Niño waarvan de piek nog moet komen, maar al wereldwijd wordt gevoeld, zorgt ook hier voor een extra zetje. Door de El Niño wordt een golf van warm water in de Stille Oceaan naar het oosten gestuwd. Vervolgens splitst deze golf in een zuidelijke en een noordelijke golf. Dit zijn geen golven ter grootte van een tsunami. Deze golven, ook wel Kelvingolven genoemd, hebben een bijzondere structuur waardoor ze langzaam bewegen en niet breken langs de kust. De Kelvingolven verhogen de temperaturen en stuwen het zeewater op. De zeespiegel kan hierdoor 15 tot 30 centimeter hoger komen te staan terwijl de golf langs de kust trekt. In de haven van Los Angeles werd de hoogste waterstand gemeten sind het begin van de metingen in 1923. Deze verhoging van de zeespiegel kan wel weken tot maanden aanhouden, terwijl het effect van de aanlandige wind aan de oostkust binnen enkele dagen kan verdwijnen.
King Tides dit jaar extreem
Hoewel King Tides niet nieuw zijn, is de ernst waarmee het dit jaar gebeurt wel uitzonderlijk. Een 75-jarige bewoonster van Sunset Beach in Californië (bij Huntington Beach), die er al bijna dertig jaar woont, had drie lagen zandzakken opgestapeld. Het zeewater spoelde er gewoon overheen. Haar appartement liep in al die jaren maar één keer eerder onder, twintig jaar geleden. Nu gebeurde het twee dagen op rij.
Waarom King Tides voornamelijk in de herfst voorkomen
Dat King Tides in Florida juist in de herfst vallen, komt vooral door de zee. Het water voor de kust is hier in de herfst namelijk het warmst. Warmer water zet uit, waardoor de zeespiegel daar stijgt. Ook is de Golfstroom dit seizoen het traagst, waardoor het water voor de kust ophoopt. Al deze factoren verhogen de zeespiegel een beetje, komt er dan een springtij aan, dan ontstaan de hoogste waterstanden. Aan de westkust vallen de hoogste getijden normaal pas in de winter. Dat ze er nu al waren, komt door El Niño. Ook in Nederland is het najaar en winter het seizoen van het hoogste water, maar dat komt vooral door stormen. Gevaarlijk wordt het wanneer springtij samenvalt met een zware noordwesterstorm, zoals tijdens de watersnoodramp van 1953.
Klimaatverandering versterkt het probleem
Klimaatverandering doet er nog een schepje bovenop. Door de opwarming van de aarde warmt ook de zee mee. Warmer zeewater zet uit, waardoor de zeespiegel wereldwijd stijgt. Ook het smelten van landijs draagt hieraan bij. Hierdoor wordt ook het basisniveau van de zee hoger, waardoor de King Tides nog extremer kunnen worden. Het vooruitzicht is dus dat in de komende jaren de extreme hoogtij hier alleen maar hoger wordt naarmate de zeespiegel verder stijgt.
