Karakteristieke zaagtand zit weer in de temperatuurpluim
'Zagen, zagen wiede wiede wagen' was een bekend kinderliedje in de vorige eeuw dat regelmatig klassikaal werd (mee) gezongen op menig basisschool tot pakweg vijftig jaar terug.Flinke amplitudes komende dagen
Het doet denken aan de bekende zaagtand die ook de eerste novemberweek weer goed te zien is in de temperatuurpluim. Scherpe toppen en dalen wisselen elkaar keurig af dag in dag uit. De temperatuurverschillen tussen dag en nacht worden best groot en dit soort amplitudes behoren altijd bij mooi weer onder invloed van een hogedrukgebied dat het centrum voornamelijk in de buurt van Nederland heeft. Beter is nog dat de as van het hoog zich ten noordoosten van ons land bevindt, of ten (zuid) oosten richting Polen.
Overdag zonnig en sterk opwarmend en in de nacht flink afkoelend. Dan kan met een wind uit noordoost of oost droge vastelandslucht worden aangevoerd waarin de zon overdag veel ruimte krijgt, terwijl de nachten meest helder en stil verlopen. De zon verwarmt de grond overdag zodat de temperatuur flink kan oplopen. Gedurende de kleine uurtjes kan de bodemwarmte ongehinderd uitstralen onder dat wolkeloze zwerk zodat de luchttemperatuur flink kan dalen.
Droge bodems geven nog diepere zaagtanden
Soms komen er verschillen voor van 20 tot 25 graden tussen dag en nacht. Vooral als de bodem kurkdroog is, kan er zeer sterke uitstraling plaatsvinden en dito scherpe temperatuurdaling. Zelfs in de maand juli kan het dan tot een graadje nachtvorst komen boven de rulle zandgronden.
Indien de bodem te vochtig is bij overigens gelijke (weers) omstandigheden, treedt een minder snelle temperatuurval op. Het aanwezige vocht in de onderste tien centimeter boven de grond condenseert al vrij snel en daarbij komt warmte vrij, leerden we al op de middelbare school.
Eenvoudig lesje meteo
Eigenlijk is het een eenvoudig lesje meteo. Zien we de zaagtand in de temperatuurpluim, wordt het mooi weer met veel zon overdag en blijft het vaak helder en stil gedurende de nacht. Tijdens een fase met hardnekkige bewolking zijn de amplitudes uiteraard gering. Soms zit er niet meer dan een graad verschil tussen de hoogste - en laagste temperatuur gedurende het etmaal. Een nagenoeg vlakke, horizontale lijn zien we dan ook zonder meer in de pluim.
