Griepgolf in koud Nederland, maar word je ziek van kou?
Misschien ben je op dit moment zelf wel ziek, of zijn er veel zieken in je omgeving. Volgens de Infectieradar had afgelopen week 1 op de 12 mensen last van verkoudheidsklachten. Bovendien is er op dit moment sprake van een officiële griepgolf in Nederland. De link met de winter en het koude weer van de afgelopen tijd is dan al snel gelegd. Maar is het nou echt zo dat je een ‘koutje vat’ als je het koud hebt, of als je je niet warm genoeg aankleedt in de winter?Kou veroorzaakt geen griep
Griep en verkoudheden worden veroorzaakt door virussen en niet door kou. Puur door kou zelf kun je dus niet verkouden worden. Virussen verspreiden zich via zieke mensen. Als een besmet persoon praat, niest of hoest, verspreiden zich minuscule druppeltjes door de ruimte, met virusdeeltjes erop. Gezonde mensen ademen die druppeltjes in en zo komen virussen in de luchtwegen van een nieuw persoon terecht, waar ze zich kunnen vermenigvuldigen en iemand ziek kunnen maken. Virussen kunnen zich ook via besmette oppervlakken en handen verspreiden. Zo kunnen ze rondgaan en kunnen veel mensen in korte tijd ziek worden, waardoor er een griepgolf kan ontstaan.
Waarom word je dan meestal in de winter ziek?
Toch weet je uit ervaring dat je meestal in de winter verkouden bent. Hoe kan dat, als je niet ziek wordt van kou? Dat heeft meerdere oorzaken, waarbij kou indirect wél een rol kan spelen.
Een van de redenen waarom griep en verkoudheid vaker in de winter voorkomen, heeft te maken met ons gedrag. In de winter zitten we meer binnen, leven we dichter op elkaar en houden we ramen vaker dicht, waardoor er minder wordt geventileerd. Dat maakt het voor virussen makkelijker om zich te verspreiden.
Daarnaast blijkt uit onderzoek dat een lagere luchtvochtigheid ervoor kan zorgen dat virussen zich makkelijker verspreiden. Koude lucht kan minder vocht bevatten dan warme lucht. Bovendien zetten we in de winter de verwarming aan, waardoor de lucht binnenshuis nog droger wordt. Dat kan de verspreiding van virussen verder in de hand werken.
Vatbaarder voor virussen
Een andere verklaring is dat kou ook effect kan hebben op ons afweersysteem. In de neus en luchtwegen zijn veel cellen en eiwitten actief om ons gezond te houden. Bij kou trekken bloedvaten samen, waardoor afweercellen minder makkelijk de luchtwegen bereiken. Ook lijken sommige onderdelen van het afweersysteem net wat minder goed te werken bij lagere temperaturen. Daardoor kun je in de winter iets vatbaarder zijn voor virussen.
Kortom: je wordt niet ziek van kou, maar de winter helpt virussen wel een handje. En mocht je toch een griepje of verkoudheid te pakken hebben: beterschap.
