Nu

Evolueert koudste november van de eeuw (2026) naar onvervalste winterstart begin december inclusief schaatsen !?

We staan aan de vooravond van een mogelijk zeer winterse episode die vooral de eerste week van december gestalte moet gaan krijgen. De timing van de instroom van waarschijnlijk echte Russische vrieskou is nagenoeg ideaal en is wellicht veelbelovend voor het verdere verloop van de winter 2027. Het wordt zonder pardon bijzonder spannend aan het winterfront

November koudste slachtmaand van deze eeuw

Maar eerst even aandacht voor de nog lopende maand november die het zowaar presteert om de koudste van de eeuw te worden. Extrapolerend komen we uit op een pakweg anderhalve graden te koude maand en dat is bijzonder.

Zware nachtvorsten doen het gemiddelde verder dalen

Alle maanden dit jaar (met uitzondering van de sneeuwrijke januarimaand) verliepen significant te warm. Voor november moeten we terug naar 1998 om een soortgelijke temperatuuranomalie aan te treffen. De zware nachtvorsten van de afgelopen dagen en ook gedurende deze hele week doen het temperatuurgemiddelde nog wat verder kelderen.

Zeer enerverend in weerkaartenland

De afgelopen week was zeer enerverend voor veel weerlieden en winterliefhebbers. De ons gepresenteerde weerkaarten voor de middellange termijn liepen aanvankelijk zeer sterk uiteen en sommige weermodellen stonden ronduit diametraal tegenover elkaar.

Zwoel zuidelijk versus gemeen koud noordoostelijk

Zo persisteerde het onvolprezen AIFS (kunstmatig intelligente weermodel gelieerd aan het ECMWF) voortdurend in een bijna zwoel zuidelijk patroon voor begin december. De isobaren, de lijnen van gelijke ‘luchtdrukking’, liepen nagenoeg (zuid-noord georiënteerd) vanuit de westelijke Sahara en Algerije richting Amsterdam. Dan spreken we van zeer diepe zuidelijke aanvoer.

Andere weercentra kwamen juist op de proppen met een koud - en zelfs winters regime dat gedomineerd zou gaan worden door noordoostelijke luchtaanvoer uit zeer fris Scandiland.

Zonaliteit in de atmosfeer schittert door absentie

Het is niet zo verwonderlijk dat die uitdraaien van weerkaarten zo’n tweespalt kennen thans. Daar de normale Hollandse zonale (west-oost gerichte) circulatie er deze weken niet of nauwelijks aan te pas kwam en komt (daar weten de reguliere weermodellen veel meer raad mee doorgaans) werd en wordt gevaren op een veel meer meridionaal patroon dat normaliter noord-zuid gericht is of vice versa.

Inmiddels (en dat is een voorbeeldig teken voor de kou - en schaatsliefhebbers) tenderen de geoffreerde kaarten allengs meer naar het winterse scenario dat vooral aanvang december tot wasdom zou moeten komen in een groot deel van Europa.

Schaatsen op natuurijs lijkt aanstaande

Over schaatsen op natuurijs gesproken. Mocht de komende reeks nachten met overwegend lichte tot matige vorst inderdaad realiteit worden, kan men aan het einde van de week al voorzichtig uit de voeten op een ondiep vennetje of een beschutte plas achteraf.

Met wat geluk ligt er dan een slordige zes centimeter ijs. De situatie lijkt wel wat op die uit 1989. Toen culmineerde een stevige (stralings)vorstperiode eind november (met veel ruige rijpaanslag) in een vervroegd sinterklaaswintertje, schaatsen incluis.

Weerkaarten om te smullen voor de winterliefhebber

Op het moment van schrijven (zondagavond 22 november) zijn de geschetste weerkaarten voor begin december daverend interessant. We zien de meest mooie winterse blokkades langskomen met als apotheose linea recta continentaal arctische instroom richting de Benelux. Sneeuwsignalen vallen ook nog te ontdekken.

Voornamelijk Oost-Europa lijkt de volle laag winterkou te bekomen met temperaturen die kunnen gaan dalen naar minus 15 graden en lager (zeer strenge vorst).

Foto gemaakt door Wetterzentrale.de - Beer van een Hoog boven Scandinavië met een kerndruk van 1063 millibar
Foto gemaakt door Wetterzentrale.deBeer van een Hoog boven Scandinavië met een kerndruk van 1063 millibar

Wellicht serieuze en zeer vroege koudegolf

Mocht de opmerkelijke, uitermate winters getinte configuratie op de prognosekaarten realiter zo uitpakken straks, zijn we vertrokken voor een serieuze en zeer vroege koudegolf. Nederland blijft dan uiteraard weer gesitueerd in de minst extreme kou, maar pikt er meer dan een graantje van mee.

Na de koude komende week met nachtelijke minima soms tot -7 graden, doen we er dan mogelijk nog een flinke schep bovenop met december op de kalender.

De kans lijkt me gering dat de te verwachten winterkou de hele maand aanhoudt, maar mocht het vriezend weer blijven tot pakweg 8 of 10 december kunnen we dat gerust al indrukwekkend noemen in deze steevast milde tijden.

Foto gemaakt door R. Groenen - Schaatsen op beschutte vennetjes
Foto gemaakt door R. GroenenSchaatsen op beschutte vennetjes