Een historisch sterke El Niño; kunnen we er nu eindelijk meer over zeggen?
Begin dit jaar werd duidelijk dat de – toen nog heersende – zwakke La Niña snel opgevolgd zou worden door het doorschieten naar de warme toestand: El Niño. In januari was al duidelijk dat dit een vrij sterke gebeurtenis kon worden, met de in juli verwachte temperatuurafwijkingen van +0,5 tot +1,5 graden boven de normaal. In de daaropvolgende maanden is de verwachting eigenlijk continu naar boven bijgesteld en gaat het zelfs tot een schaal die nooit eerder is waargenomen.In het begin leverde dit nog voorzichtige statements op. Waar de wat meer sensationele nieuwsberichten hun kans zagen om het om te dopen naar ‘super El Niño’, werd in de wetenschappelijke wereld de onzekerheid benadrukt. De voorspelbaarheid van het systeem is immers lager in het voorjaar en schattingen van de uitkomst lopen dan erg uiteen (meer hierover lees je in dit artikel).
Met het verstrijken van de tijd wordt het steeds wat duidelijker hoe de temperatuurafwijkingen in de tropische Stille Oceaan zich zullen gaan ontwikkelen. Iedere maand worden de omstandigheden door de Amerikaanse weerdienst geanalyseerd en samengevat. El Niño speelt op grote schaal en komt relatief langzaam tot ontwikkeling, met zijn hoogtepunt rond de winterperiode.
Wanneer het oppervlaktewater in de oostelijke tropische Stille Oceaan warmer is dan 0,5°C boven het langjarige gemiddelde, spreken we van El Niño. In juni werd een afwijking van +0,7°C gemeten. Nu, een maand later, ligt de afwijking op ongeveer +1,2°C. Zowel de temperatuur van het zeewater als de reactie van de atmosfeer weerspiegelen een versterkende El Niño.
Verwachtingen voor 2026-2027
Hoe dichterbij de piek van de gebeurtenis, hoe meer we de modelverwachtingen kunnen vertrouwen. Het gemiddelde van de modellen is er zeker van dat El Niño door de tweede helft van dit jaar zal intensiveren. De koppeling tussen de circulatie in de oceaan en de atmosfeer draagt bij aan deze zekerheid.
De modelverwachtingen geven een kans van 81% op een zeer sterke El Niño in de periode oktober-december. De afwijkingen die hierbij horen, behoren tot de grootste El Niño-gebeurtenissen in de historische meetreeks.
Een sterke gebeurtenis garandeert nog geen sterke gevolgen, maar ze kunnen wel bepaalde gevolgen waarschijnlijker maken. De effecten van de warme oceaan zullen wereldwijd te zien zijn wanneer weersystemen wekenlang, of zelfs maandenlang, worden beïnvloed.
Voor meer informatie over El Niño en de mogelijke gevolgen voor het weer wereldwijd verwijzen we naar deze eerdere posts die het fenomeen beschrijven: Recordhoogte oceaantemperaturen en El Niño en De invloed van een krachtige El Niño op weerpatronen.
