Nu

Dit zijn de twee droogste plekken op aarde: hier regent het (bijna) nooit

In Nederland is het na een lange droge zomer weer begonnen met regenen. De droogte is hier zeker niet in een klap mee voorbij, maar de natuur krijgt wel weer wat regenwater. Dat Nederland niet de droogste plek is op aarde weet je natuurlijk uit ervaring, maar wist je dat er plekken op aarde zijn waar het echt (bijna) nooit regent? Dit zijn de droogste plekken op aarde!

McMurdo Dry Valleys op Antarctica

Als je aan Antarctica denkt, denk je waarschijnlijk aan een eindeloze witte vlakte vol sneeuw en ijs. Toch ligt de absoluut droogste plek ter wereld op dit continent. De McMurdo Dry Valleys (Droge Valleien) vormen een sneeuwvrije rotsachtige woestijn. Sommige plekken in deze valleien zijn zo droog dat er waarschijnlijk al 2 miljoen jaar geen neerslag is gevallen.

Dat het hier zo droog kan zijn heeft meerdere oorzaken. De eerste reden is dat Antartica een ontzettend koud continent is. Koude lucht kan van nature heel weinig waterdamp bevatten, waardoor het uberhaupt op Antartica erg droog is. Het is zelfs zo droog dat het de grootste woestijn op aarde is.

Dat het specifiek in de McMurdo valleien zo droog is, komt door de zogenoemde katabatische winden, ook wel valwinden genoemd. Hoe kouder de lucht is, hoe zwaarder de lucht. Op Antartica zijn er veel ijskappen en de koude lucht boven deze ijskappen gaat door de zwaartekracht van deze bergen naar beneden rollen, waarbij hele hoge windsnelheden ontstaan. Door deze wind warmt de lucht verder naar beneden een klein beetje op. Warmere lucht kan meer vocht bevatten waardoor de relatieve luchtvochtigheid daalt en er geen neerslag valt in de vallei.

Overigens gebruikt de NASA deze droge vallei om de mars-rovers te testen die rondreiden op Mars.

Atacamawoestijn in Chili

Nu is Antartica een woestijn, maar bij woestijn denk je toch al snel aan een warmer gebied. Wat dat betreft is de Atacamawoestijn in Zuid-Amerika de droogste warme plek op aarde. In sommige delen van deze woestijn hebben weerstations sinds de start van de metingen nog nooit een regendruppel gevangen. De gemiddelde neerslag in de woestijn ligt op minder dan 5 millimeter per jaar (in Nederland valt per jaar gemiddeld zo’n 850 mm)

Dat het hier zo droog is komt doordat de woestijn dubbel geblokkeerd wordt van regen. Aan de oostkant bevindt zich namelijk het Andesgebergte. Dit blokkeert alle vochtige lucht die vanuit het Amazonegebied in het oosten aan komt zetten. Warme lucht moet namelijk opstijgen tegen de berg op en zal hierdoor afkoelen. Koudere lucht kan minder vocht bevatten, waardoor de stijgende lucht vocht verliest in de vorm van regen. Als de lucht vervolgens over de bergtoppen heen is, is deze lucht veel droger en zal weer dalen. Hierbij warmt de lucht weer op en neemt de relatieve luchtvochtigheid af, waardoor de lucht erg droog is.

Aan de westkant van de Woestijn ligt de stille oceaan. Hier stroomt de erg koude Humboldstroom. Doordat deze zeestroom heel koud is, wordt de lucht boven de zee snel afgekoeld, waardoor er geen lucht op kan stijgen en er geen regenwolken kunnen vormen.

De Atacama woestijn zit weerkundig gezien dus klem, waardoor er geen neerslag kan vallen. Doordat de woestijn zo droog is (en ook hoog gelegen is), zijn er veel telescopen voor sterrenkundig onderzoek gebouwd.

Heel soms komt het wel tot een flinke regenbui in de woestijn en dan kan er een bijzonder fenomeen optreden: de woestijn komt dan volledig in bloei van bloemen. Dit komt doordat er zaadjes in de bodem zitten die in een soort winterslaap komen door de droogte. Gemiddeld eens in de 5-7 jaar staat de woestijn dan vervolgens in bloei als er voldoende regen over trekt.