Dit waren de meest extreme paasdagen ooit gemeten

Waarom Pasen geen vaste datum heeft

Het is bepaald dat de eerste paaszondag valt na de eerste volle maan van de lente, of na 21 maart. Dit jaar viel de eerste volle maan in de astronomische lente op 2 april, dus de eerste zondag hierna is paaszondag, of 5 april. Hoewel de daadwerkelijke astronomische lente elk jaar verschilt, is het door de kerk vastgelegd dat Pasen valt na de eerste volle maan na 21 maart, wat min of meer overeenkomt met de lente. De eerste volle maan van de lente kan dus al vallen op 21 maart. Hierdoor kan de daadwerkelijke paaszondag ergens tussen 22 maart en 25 april vallen.

Waarom het weer zo varieert

Dit is ook gelijk een van de redenen waarom het weer zo kan verschillen tijdens Pasen. In een maand tijd kunnen we een heel ander weertype hebben. Ook is de lente een overgangsmaand, en afhankelijk van de luchtsoort en stroming kunnen we erg mild en zonnig of juist onstuimig en grillig weer hebben. Hierdoor zijn grote temperatuurverschillen mogelijk.

Wat is gemiddeld Paasweer?

Wat voor weer gemiddeld voor de tijd van het jaar is hangt erg af van wanneer Pasen valt. Zo is op 22 maart nu de gemiddelde maximumtemperatuur op 11,4 graden en de minimumtemperatuur 2,6 graden, eind april ligt dit op respectievelijk 15,9 en 6,6 graden. Welk weer normaal is, hangt dus erg af van wanneer Pasen valt, omdat het zo maar eens 5 graden kan schelen. Wanneer je dit wel zou berekenen, komt de gemiddelde maximumtemperatuur uit op 12,9 graden en de minimumtemperatuur 3,6 graden. Ook is tweede paasdag vaak net iets zachter dan de eerste, al is het verschil niet groot.

Meest winterse Pasen

Naast het gemiddelde weer zijn juist de extremen interessant om te bekijken. De koudste Pasen was in 2013, toen was de minimumtemperatuur op eerste paasdag -5,3 graden in De Bilt. Dit viel toen op 31 maart. De maximumtemperatuur was toen slechts 4,3 graden. Er viel toen regionaal sneeuw, en er stond een gure noordoostenwind. De lente van 2013 was dan ook de koudste lente in 40 jaar.

Gemiddeld viel de koudste Pasen in 2008. De gemiddelde temperatuur was slechts 1,1 graden. Dat is deels terug te zien in de datum, want dat jaar viel Pasen relatief vroeg, namelijk op 23 maart. Ook toen was er op veel plekken een witte Pasen. Lokaal viel er wel 10 cm.

Top drie koudste Pasen:

1. 2008: 1,1 graden. Eerste paasdag op 23 maart
2. 2013: 1,4 graden. Eerste paasdag op 31 maart
3. 1964: 2,6 graden. Eerste paasdag op 29 maart

Meest zomerse Pasen

De warmste paasdagen vielen ook in deze eeuw. Zo was het in 2011 met 26 graden in De Bilt de warmste eerste paasdag ooit. Dit was dan ook de enige zomerse Pasen die er ooit is gemeten. De gemiddelde temperatuur van beide paasdagen was ook het warmste in 100 jaar, dit lag op 17,3 graden. Deze Pasen viel relatief laat, op 24 april. Ook in 2019 werd het tijdens Pasen erg warm in De Bilt en liep de temperatuur hier op tot 24,1 graden. Dit was dan ook de zonnigste Pasen, met maar liefst 13,2 zonuren.

Top 3 warmste Pasen:

1. 2011: 17,3 graden. Eerste paasdag op 24 april
2. 2019: 16,1 graden. Eerste paasdag op 21 april
3. 1949: 15,6 graden. Eerste paasdag op 17 april

Hoe uitzonderlijk zijn deze extremen?

Hoewel winterse omstandigheden met Pasen zeldzaam zijn, komen ze af en toe wel degelijk voor. Het is sinds 1920 acht keer voorgekomen dat de minimumtemperatuur onder -1 graden lag. Evenveel kwam het voor dat de maximumtemperatuur boven de 20 graden kwam. Warm Paasweer is dus even zeldzaam. Het is opvallend dat de meeste extremen zijn voorgekomen na de eeuwwisseling, niet alleen de meest warme maar ook de meest koude Pasen. Het weer lijkt met Pasen dus steeds grilliger te worden. Gemiddeld is er wel een licht stijgende trend te zien in de temperatuur tijdens de Paasdagen, wat past bij de algemene trend van klimaatverandering.

Gemiddelde temperatuur met Pasen. Hierbij is het etmaalgemiddelde van eerste- en tweede paasdag genomen.

Hoe zit het dit jaar?

Dit jaar wordt het relatief normaal paasweer met een maximumtemperatuur van rond de 13 graden en een minimumtemperatuur rond de 3 graden. Ook is er op eerste paasdag kans op een bui, en is er een matige tot vrij sterke westenwind die vooral in de kustgebieden goed te voelen is. Hierdoor kan het wat frisser aanvoelen. Tweede paasdag wordt het een graad warmer met minder wind en meer ruimte voor zon. De tweezijdigheid van het paasweer merken we dus ook dit jaar.