Foto gemaakt door Henk Lania - Zuidhorn
Foto gemaakt door Henk LaniaZuidhorn
Nu

Dit is hoe sneeuw voor stilte zorgt buiten

Het sneeuwt inmiddels al een week volop in Nederland en de kans is groot dat je tijdens of vlak na een sneeuwbui naar buiten bent geweest. Misschien is het je daarbij opgevallen dat het buiten ineens een stuk stiller is, haast sereen. Die opvallende rust tijdens of net na een sneeuwbui komt niet alleen doordat er minder verkeer is, maar heeft ook een mooie natuurkundige oorzaak.

Wat is geluid?

Om te begrijpen waarom het stiller klinkt als het sneeuwt, moeten we eerst weten wat geluid eigenlijk is. Geluid bestaat uit trillingen die zich als golven verplaatsen in de lucht. Dat kun je vergelijken met een steen die in het water valt en rimpelingen veroorzaakt die zich verspreiden. Deze geluidsgolven bewegen vrij door de lucht, totdat ze een object tegenkomen. Dan kunnen ze niet verder en kaatsen ze terug.

Hoeveel geluid wordt teruggekaatst, hangt af van het materiaal dat de golf raakt. Harde materialen, zoals beton of steen, weerkaatsen een groot deel van het geluid. Zachte materialen doen dat veel minder. Daarom klinkt een geluid in een tunnel hard en galmend, terwijl een kamer met vloerbedekking of gordijnen veel minder galmt.

Sneeuw absorbeert geluid

Normaal gesproken weerkaatst geluid buiten op wegen, gebouwen en andere harde oppervlakken. Maar zodra er sneeuw ligt, verandert dat. Sneeuw bestaat uit ijskristallen met daartussen kleine luchtbelletjes. Die structuur zorgt ervoor dat geluidsgolven niet direct worden teruggekaatst, maar worden geabsorbeerd. De golven stuiteren tussen de luchtige sneeuwkristallen en verliezen daarbij energie. Daardoor bereikt er minder geluid je oor en is de omgeving echt stiller.

Dat effect is het sterkst bij verse, droge sneeuw omdat er dan de meeste ruimte tussen de sneeuwkristallen zit. Ligt de sneeuw er al wat langer, of is deze deels gesmolten en daarna opnieuw opgevroren, dan verandert de structuur. De ruimte tussen de sneeuwkristallen wordt kleiner en het oppervlak harder. Nu wordt geluid minder goed geabsorbeerd en kan het juist weer beter direct weerkaatsen, waardoor het buiten een stuk minder stil is.

Behalve in het noorden van het land regent het vandaag op veel plekken, maar later op de dag gaat de regen vanuit het noorden over in sneeuw. Dus mocht je tijdens of vlak na een sneeuwbui nog buiten komen, sta dan even stil bij de letterlijke stilte om je heen.