Bloedhitte en onweer: Nederland volledig in de zomer gestort

De hitte slaat toe

Het begon allemaal op donderdag 18 juni. Die dag kon warme lucht ons land bereiken, en dat merkten we gelijk met temperaturen die in de zuidoostelijke helft van het land al de tropische grens van dertig graden overschreden. Op vrijdag werd het in het Limburgse Ell zelfs 35 ℃! Bijzonder hoge temperaturen dus, waarvoor er sinds donderdag ook code geel gold voor het hele land, met uitzondering van de Wadden.

Het is niet alleen zeer warm sinds donderdag, ook is de lucht enorm vochtig in vooral het midden en zuiden van het land. Hierdoor voelde de hitte sinds toen al ondraaglijk aan (hoe dit precies werkt, lees je in dit artikel) en ligt de hittekracht consistent tussen 7 en 9. Maar wie de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid hoort, moet al gelijk denken aan mogelijke onweersbuien.

Een schouw- en klankspel waar je u tegen zegt

Die onweersbuien hebben we ook gezien. Bij een onweersbui is het belangrijk dat de temperatuur zo hoog is, dat de warme en vochtige lucht sterk kan opstijgen. Tijdens de tocht omhoog komt de lucht in een steeds koelere omgeving terecht en koelt logischerwijs af. Hierdoor condenseert het vocht en kunnen er buienwolken vormen. Door de vallende druppels ontstaat er ook een dalende luchtbeweging, die tegen de stijgende lucht wrijft en een elektrische lading opwekt. Wanneer die groot genoeg is, ontstaat er een ontlading die wij zien als bliksem.

Al deze ingrediënten waren afgelopen vrijdag (19 juni) aanwezig. Er was bijzonder veel energie in de lucht aanwezig door de hoge temperaturen, en in combinatie met een hoge luchtvochtigheid konden er onweersbuien boven België vormen die gestaag naar Nederland trokken. Hiervoor werd al een code oranje uitgevaardigd voor Limburg, dat later ook ging gelden voor Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland. Vervolgens werd code oranje voor deze provincies ingetrokken, en werd die uitgevaardigd voor de rest van het land. Hoe de situatie zich exact ontpopte, zie je in de .

In deze video zie je in eerste instantie een onweersbui over Zuid-Limburg trekken, die al snel zijn weg vervolgt naar Duitsland. Vervolgens vindt een bijzonder sterk onweerscomplex via West-België zijn weg naar Nederland, waar deze door de enorme hoeveelheid energie explodeerde en grote delen van het land teisterde (bron: KNMI).

Onder meer de omgevingen Utrecht, het Gooi en de Vechtstreek, Flevoland en Twente kregen deze avond/nacht de volle laag. In Flevoland werd zelfs een NL-alert verstuurd om mensen nogmaals te waarschuwen om binnen te blijven en 112 alleen te bellen voor echte noodgevallen. Toen deze memorabele avond ten einde was, werd al snel duidelijk dat noodweer van dit kaliber een zeldzaamheid is voor ons land, wat wel blijkt uit het feit dat er meer dan 188 duizend (!) bliksemontladingen zijn gemeten. In de nacht van 20 op 21 juni ontstond er wederom onweer boven België, dat voornamelijk via Noord-Brabant en Limburg naar Duitsland trok.

De bliksemontladingen tijdens de avond van 19 juni. Iedere blauwe stip staat voor een enkele ontlading. Zoals te zien is een zeer groot deel van het land bedekt onder blauwe stippen, wat de extreme mate van dit onweer weerspiegelt (bron: KNMI).

Astronomische zomer knalt uit startblokken

Deze gebeurtenissen zorgden voor een bijzondere aanloop naar de astronomische zomer, die begint op de dag dat de zon het hoogst aan de hemel staat waardoor die het langst duurt (tot wel 16,5-17 uur!). En het blijft hier niet bij, de astronomische zomer begint namelijk in stijl. In het zuidoosten hebben we namelijk al de tweede regionale hittegolf van het jaar te pakken. 

Vandaag wordt het zo’n 23 ℃ in het noorden tot wel 31 ℃ in het zuiden van het land, waarbij de warmte in het midden en zuiden ook nog eens drukkend kan aanvoelen door de hoge luchtvochtigheid. Er geldt dan ook nog steeds code geel in vrijwel het hele land (Groningen, Friesland en de Wadden uitgezonderd) die tot in ieder geval dinsdag geldig is.

Op het moment ligt er een hogedrukgebied boven de Noordzee, dat in de loop van de week aan de wandel gaat en zich naar het zuidoosten verplaatst richting Duitsland. In combinatie met een lagedrukgebied boven de Golf van Biskaje wordt de wind bij ons in de loop van donderdag zuidoostelijk, waarmee nog intensere hitte ons land kan bereiken. 

Door de blijvende invloed van hoge druk zal het aankomende week vooral zonnig en meest droog worden bij aanhoudende (zeer) hoge temperaturen. Vanaf woensdag wordt het dan echt heet in Nederland, met tropische temperaturen in vrijwel het hele land die in het zuidoosten zelfs op kunnen lopen naar 34 ℃ tot 38 ℃. We zijn dan ook voorlopig nog niet van de bloedhitte af.

De verwachting die is berekend door het Europese weermodel (ECMWF) voor aankomende vrijdag 15.00 uur. Nederland zit midden in de bloedhitte, waarbij de temperatuur hoger kan uitkomen dan 36 ℃. Op deze termijn kunnen de exacte temperaturen echter nog wijzigen, maar het staat al wel zo goed als vast dat het heet gaat worden (bron: ECMWF OpenCharts).