Aprilletje zoet en de witte zomerhoed. Pasen piekt wellicht naar 22-23 graden!

De bij voorkeur adellijke mademoiselles, woonachtig op de diverse Hollandse landgoederen, kunnen het gedistingeerde hoofddeksel eindelijk weer uit de opgeruimde en goed verzorgde kledingkast laten halen en vervolgens op chique gaan genieten van een heerlijk kopje biologische Earl Grey thee op het ongetwijfeld lommerrijke terras met volop rugdekking van het frivool schijnende aprilzonneke des namiddags.

Veelbelovende ontwikkelingen dus voor de aanstaande grasmaand op het zoete zomergebied. Immers ‘aprilletje zoet geeft nog wel eens een witte hoed’.

De witte zomerhoed kan op

Dit weergezegde betekent exact het tegenovergestelde van wat iedereen denkt. Met de ‘witte hoed’ wordt (in de volksmond) natuurlijk de eventuele sneeuw bedoeld die ook regelmatig nog valt in de grasmaand. Amper een week terug kwam het weercentrum ECMWF nog aan met een waar sneeuwsignaal voor aanvang april. Momenteel komt datzelfde weercentrum voornamelijk met gerieflijke paaswarmte. Dat geldt inmiddels ook voor haar Amerikaanse evenknie.

Verbastering van weergezegden

We schreven al eens op weer.nl dat sommige weergezegdes in de loop der tijd verbasterden. Neem nu ‘de mussen vallen van het dak’. Menigeen weet dan dat het buiten zo heet is dat de mussen bijna bezwijken. Ten eerste is dit een zeer oubollig weergezegde daar de Nederlandse mussenpopulatie zeer gering is geworden de afgelopen decennia en tweedens betreft het hier ook een verbastering. Met de mussen werd aanvankelijk de mossen bedoeld. Bij grote droogte en hitte des zomers droogden de (korst)mossen op de daken dermate flink uit, dat ze barstten op een gegeven moment en terstond van het dak vielen.

Lang geleden vertelde een vooraanstaand Neerlandicus ondergetekende dat met de witte hoed van april dus die mooie zomerhoed werd bedoeld. In de zeventiende eeuw werd dit soort hoofddekselen inderdaad gedragen door nogal juveniele, welgestelde dames als de prille aprilzomer zich soms subiet aandiende.

Eigenlijk zegt het woordje ‘zoet’ het al in de weerspreuk. Gure vette sneeuwbuien bij een harde noordenwind, die soms ook in vol ornaat kunnen optreden tot en met eind april, worden natuurlijk niet direct geassocieerd met een ‘zoete april’.

April 2007 en 2018 achterna straks?

De vermaledijde witte zomerhoed regeert dus al aan het begin van de aanstaande grasmaand en wie weet wordt april 2026 een ronduit quasi-zomerse maand. Wellicht treedt de maand wel in de voetsporen van 2007, 2011 en 2018. Dat waren werkelijk legendarische, zonovergoten, kurkdroge - en zeer warme aprilmaanden. Vooral april 2007 excelleerde met rond half april zelfs even de 30 graden op ’t pleit. Nog nooit was het zo vroeg al tropisch in het land.

Prognose met betrekking tot paasweer extra lastig

Het pakweg tien dagen van tevoren geven van een paasprognose wat het weer betreft, is veelal een hachelijke zaak. Gezien het grillige karakter van overgangsmaanden als maart en april kan een eenmaal ingezet virtueel weerpatroon op de weerkaart plots wijzigen. Dat is dan weer inherent aan het vaak optredende meridionale stromingspatroon in het Nederlandse voorjaar.

Eenmaal ingezet op een te verwachten warm zuidelijk stramien conform de laatste weerkaarten, zoals ondergetekende nu ook doet, kan de verwachter bedrogen uitkomen. Stel dat het thans bijna zonneklaar is dat er rond Pasen een dominant hogedrukgebied boven Oost-Europa manifest zal zijn met een te verwachten aanvoer van zeer zwoele lucht richting Nederland.

Over enkele dagen kan dat hogedrukgebied ingetekend zijn bij IJsland en dan is de temperatuurverwachting bijna diametraal anders bij een flink koude noordenwind. Juist in deze fase van het jaar zijn de thermische fluctuaties regelmatig heel fors. Zowel de heel koude lucht uit het noorden als de zwoele instoom vanuit Zuid-Europa zijn beide nog relatief dichtbij tot pakweg half april. Een geringe verschuiving van de weersbepalende druksystemen kan een forse impact hebben op het te bereiken temperatuurniveau.

Desalniettemin lijkt het er nu toch op dat het wel eens gevoelig zachter (warmer) kan worden in de aanloop naar - en tijdens Pasen. Zelfs na 6 april zou het nog even 'paasbest' kunnen blijven.

De verwachtingskaarten van de diverse weermodellen waren behoorlijk consistent de afgelopen 48 uren. Het thans meest voor de hand liggende scenario is een geleidelijke stabilisatie van de atmosfeer zodra de grasmaand op de kalander verschijnt. Meer invloed van hoge druk geeft aanvankelijk nog wel een paar koude vorstnachten de eerste aprildagen. Overdag kruipt het kwik geleidelijk verder op richting de 15-16 graden.

Wanneer het opkomende hoog zich centreert boven het oosten van Europa rond Pasen, kan met zuidoostelijke winden die geleidelijk naar zuid ruimen later, serieus warme continentale lucht richting de Benelux uitstromen. Dan zijn maxima van 20 graden en meer haalbare kaart bij een overwegend zonnig weerplaatje. Met wat föhnwerking over de Ardense hoogten zou zelfs 23-24 graden tot de mogelijkheid kunnen behoren in Limburg en Zuidoost-Brabant. Dan lijkt het warempel even zomer in ’t land.

Uiteindelijk zal een opkomende oceaandepressie zich wel weer met het Hollandse weer komen bemoeien en geraakt het bewolkt uit het westen gevolgd door een periode met regen waarna het gewoon weer afkoelt.