Winter van het noorden gaat onverdroten door
We beleven een allesbehalve saaie winter dit seizoen. Het ellenlange zachte en wisselvallige weer dat de voorbije pakweg tien winters zo kenmerkte, is eigenlijk volledig absent nu.De kortstondige kou eind november met wat sneeuwval, werd gevolgd door een ijskoude kerstperiode met eclatante zonneschijn en zowaar twee ijsdagen op ‘t pleit.
Bijna halve meter sneeuw
Daarna kwam het (voor velen onverwachte) sneeuwbacchanaal met uiteindelijk bijna een halve meter van het witte goud op de Veluwe en nagenoeg historische sneeuwhoogten voor de Krimpenerwaard.
En op dit moment duurt de ‘winter van het noorden’ alweer een week of twee en het zal me niets verbazen als we daar nog twee weken aan vast kunnen plakken.
Winter van het noorden
Deze winter van het noorden leidt een soort eigen leven en weet vooralsnog van geen wijken. Sneeuw en ijs bepalen de sfeer nog altijd in delen van Drenthe, Groningen en Friesland met als klapstuk de Waddeneilanden die ogen alsof we een werkelijk ouderwetse winter meemaken.
De sfeer op Nova Ambla (Ameland) bijvoorbeeld met serieuze ijsgang in de wateren rondom, doet denken aan grote winters als 1985, 1986 of 1987. De mensen in het veel mildere Brabant, Zeeland en Limburg hebben geen notie hoe ijselijk het daar oogt en is.
Zeer grote tegenstellingen
Heel opmerkelijk blijven de zeer grote tegenstellingen in weer - en temperatuurbeeld tussen de zuidelijke kwadrant van ons land en het ‘hoge noorden’. Deze patstelling, noem het een status quo, gaat onverdroten voort. Op het moment van schrijven meldt Noord-Groningen alweer stuifsneeuw bij -2 graden en heerst er een grimmige wintersfeer. Er ligt tot 12 centimeter lokaal.
Bijna Amerikaanse temperatuurcontrasten traden al op tussen Oost-Groningen en Zeeuws Vlaanderen. Deze beliepen reeds zo’n 13 graden en ook begin februari blijven dit soort schrille thermische tegenstellingen zich voordoen tussen Groningen en Zuid-Nederland.
Pluim noordoost nog weer kouder
De nieuwste ‘pluim’ EPS-KNMI (van 30 januari) oogt nog weer wat kouder voor het noordoosten van Nederland.
Toch zet Thialf nog niet echt door, ofschoon er voor de periode rond 10 februari gerede kansen zijn dat heel Nederland uiteindelijk in de winterkou geraakt.
We naderen dan ook het ‘putteke’ des winters zoals dat zo mooi heet. In de kalenderklimatologie is dat de periode tussen pakweg 8 en 25 februari. Als we de historie van de voorbije tientallen winters analyseren, bleek dat de koudste fase van een winter zich vaak in dat tijdvak voordeed.
Aanvankelijk leek het er even op dat we de 'hoofdact' van deze winter zouden krijgen. Vrijwel alle seinen stonden op groen om de echte Scandinavische winterkou toe te laten in de Benelux. Vlak daarna gooide Amerika en Canada roet in het wintereten.
Amerikaanse koudegolf frustreerde de winter in Benelux
Een majestueuze koudegolf aldaar (die later bijna het gehele continent plat legde), had als gevolg dat een deel van die extreme kou de Atlantische oceaan werd opgeblazen en daar prompt diepe depressievorming veroorzaakte. Deze raddraaiers koersten vervolgens in de straalstroom naar West-Europa en brachten in het voorportaal wat mildere zeelucht mee.
Het bastion van hoge druk boven Scandinavië bood en biedt weliswaar flink tegenwicht, maar de algehele setting tot nu toe is nog niet optimaal om de zeer koude Scandi-lucht te laten penetreren tot aan Zuid-Europa.
Nagenoeg optimale barometrische omstandigheden deden zich dus enige tijd lang voor wat betreft het 'echte' werk, maar de boel werd vervolgens weer eens in de kiem gesmoord zodat uitgebreid schaatsen op natuurijs niet werd gerealiseerd.
'Groningerwinter' wordt geprolongeerd
De ‘Groningerwinter’ wordt desalniettemin zonder pardon geprolongeerd en de kou versterkt zich daar nog begin februari, terwijl plaatsen als Breda, Terneuzen of Eindhoven op meer dan 10 graden kunnen uit gaan komen op 3 of 4 februari.
