Foto gemaakt door NWS - Satellietbeeld van orkaan Katrina vlak voordat het aan land kwam. Het oog is zeer duidelijk zichtbaar.
Foto gemaakt door NWSSatellietbeeld van orkaan Katrina vlak voordat het aan land kwam. Het oog is zeer duidelijk zichtbaar.
Nu

Orkaan Katrina na 20 jaar weer volop in de aandacht in docu-vorm

Twintig jaar nadat orkaan Katrina de Amerikaanse stad New Orleans trof, staat de tragedie weer in de schijnwerpers. Op Netflix verscheen gisteren de documentaire Katrina: Come Hell and High Water, waarin het verhaal door ogen van overlevenden verteld wordt. Hier op weer.nl wil ik ook aandacht besteden aan de natuurramp, maar dan op een “weerkundige” manier.

Gevoed door de Golf van Mexico

Op 23 augustus 2005 ontstond Katrina als tropische storm bij de Bahama’s. Het systeem trok westwaarts terwijl het geleidelijk intensiveerde en kwam op 25 augustus voor het eerst aan land langs de zuidoostkust van Florida. De orkaankracht behoorde toen tot de eerste categorie op de Saffir-Simpson schaal (wind van 130 km/h).

Nadat de orkaan verder westwaarts bewoog en de Golf van Mexico bereikte, nam de kracht snel toe en was Katrina tijdelijk een categorie-5 orkaan met aanhoudende windsnelheden van 280 km/h. De omstandigheden over de Golf waren gunstig, met lage windschering en zeer warm water – het perfecte recept voor de ontwikkeling van krachtige stormsystemen.

Voordat de orkaan op 28 augustus voor de tweede keer aan land kwam, zwakte het af tot categorie-3. Met deze kracht trof Katrina de noordelijke Golfkust en het zuidoosten van Louisiana. Uiteindelijk zwakte het af boven de centraal-oostelijke Mississippi op 29 augustus.

Het pad dat orkaan Katrina aflegde eind augustus 2005 en de daarbij horende orkaankracht. Bron: NWS / weather.gov

De geschatte temperatuur van het oceaanwater in september 2005. De orkanen Katrina en Rita trokken eind augustus en september 2005 door de zeer warme Golf van Mexico (zwarte lijnen). Bron: Hurricanescience.org

Modelkwaliteit

Meerdere van de weermodellen hadden het pad van de orkaan van tevoren goed gemodelleerd. De hoge kwaliteit van deze voorspellingen maakte dat de route van Katrina in de twee dagen voor de landing consistent en nauwkeurig was. Ongeveer 24 uur voor de landing werd door het National Hurricane Center advies en informatie uitgegeven over een stormvloed, met een schatting van 5,5 tot 6,7 meter.

Catastrofaal

De schade van de orkaan bleek enorm. In Louisiana en Mississippi, maar ook in Alabama en het westen van Florida werden grote verliezen geleden. Het dodental en de materiële schade liep nog verder op door breuken in de dijken die New Orleans scheiden van Lake Pontchartrain. Op 31 augustus stond minstens 80% van New Orleans onder water. Orkaan Katrina werd één van de meest verwoestende natuurrampen in de geschiedenis van de Verenigde Staten.

Stormvloed en tornado’s

De stormvloed van orkaan Katrina was tot 4 meter hoog in de Baai van Mobile en veel huizen werden overspoeld. Aan de kust vond veel stranderosie plaats. Dankzij vroegtijdige waarschuwingen konden slachtoffers door de stormvloed worden voorkomen.

Het roterende systeem met hoge aanhoudende windsnelheden wekte op 28 en 29 augustus talloze tornado’s op in het zuidoosten van de VS. In totaal vormden vier tornado’s in het zuiden van Alabama en vijf in het noordwesten van Florida. De meeste tornado’s leefden kort en hadden geen lang pad. De meeste schade die door de tornado’s werd veroorzaakt, bleef beperkt tot omgevallen bomen en kapotte hoogspanningsleidingen.

De meeste regenval kwam voor ten oosten van het oog van de orkaan en dicht bij de kust. Gemiddeld viel er 120 tot 250 millimeter regen, met plaatselijk hoeveelheden tot meer dan 300 millimeter. Door de hevige regenval kwam het tot meerdere plotselinge overstromingen op de dag dat Katrina aan land kwam.

De regenval die hoorde bij het passeren van orkaan Katrina. De hoogst gemeten hoeveelheid is ongeveer 300 millimeter (200 binnen 24 uur). Bron: NWS / weather.gov

Hartverscheurende documentaire

Nadat de documentaire uitkwam, werden op sociale media veel berichten gedeeld over het heftige en verdrietige verhaal. De situatie van vernietiging en chaos door orkaan Katrina werd verslechterd door slecht functionerende overheidsinstanties. Het bevel om New Orleans te evacueren kwam laat en voor veel inwoners was het niet mogelijk om weg te komen.

Een groot deel van de havenstad ligt beneden zeeniveau. Dijken werden om stormvloeden te voorkomen, maar deze weerstonden de kracht van Katrina niet. Na de orkaan kwamen hele wijken onder water te staan. Het dodental liep op tot bijna 1400 en er waren duizenden vluchtelingen in hun eigen stad. De hulp kwam echter traag op gang. De documentaire toont ook hoe het na twintig jaar gaat met de stad en deelt persoonlijke verhalen van overlevenden

Naast de documentaire op Netflix wordt op het kanaal National Geographic vanaf vrijdag 29 augustus een vijfdelige serie uitgezonden over orkaan Katrina.