Home > Nieuws > Van pinksterhittegolf tot nachtvorst
Volg Weer.nl

Nieuws

Foto: Chris Biesheuvel, Heukelum

Van pinksterhittegolf tot nachtvorst

Dankzij de invloed van een hogedrukgebied is het dit pinksterweekend prachtig weer met flink wat zon en vooral zondag ook stapelwolken. Bij een matige (noord)oostenwind wordt het van noord naar zuid zo’n 19 tot 26 graden, terwijl het normaal een graad of 20 is. Zondag is het enkele graden minder warm. Het weer kan tijdens Pinksteren alle kanten op. Zo was ruim 100 jaar geleden sprake van een regionale pinksterhittegolf, maar het heeft ook nog wel eens gevroren.

Pinksterzondag valt altijd 49 dagen na Eerste Paasdag en 10 dagen na Hemelvaart. Pinksteren valt tussen 10 mei en 13 juni en daardoor kan het weer sterk variëren. Toch zien we in het grillige beeld een stijging van de gemiddelde temperatuur. Vóór de jaren 80 was het overdag tijdens Pinksteren gemiddeld 18,4 graden. Deze eeuw is het met 20,3 graden bijna 2 graden warmer!

Deze eeuw al 6 zomerse Pinksterdagen
Deze eeuw was het in 2003, 2008, 2009, 2012, 2014 en 2018 op ten minste één van de Pinksterdagen zomers warm met 25 graden of meer. In 2008 was het overdag gemiddeld over beide Pinksterdagen het warmst met 26,6 graden.

Als we de Pinksterdagen los bekijken dan was Eerste Pinksterdag deze eeuw in 2012 het warmst met op 27 mei in De Bilt 26,6 graden. Daarmee was het de op 8 na warmste Eerste Pinksterdag sinds 1901. In 2003 was het op 8 juni met 25,4 graden iets minder warm, maar landelijk kwam het Limburgse Ell op 29,6 graden uit.

In 2014 hadden we de warmste Tweede Pinksterdag van deze eeuw met in De Bilt op 9 juni 27,1 graden en in Ell werd het 30,1 graden. Het was voor De Bilt de op 6 na warmste Tweede Pinksterdag.

Tropische hitte tijdens Pinksteren
Deze eeuw was het alleen in 2014 regionaal tropisch warm tijdens Pinksteren. In de vorige eeuw gebeurde dit vaker, zelfs in De Bilt. Op Eerste Pinksterdag lukte dit op het hoofdstation nog nooit, met als hoogste temperatuur 29,9 graden op 3 juni 1979. In Deelen lukte dat die dag wel met 30,3 graden als maximumtemperatuur. Dit is het enige jaar dat ergens in het land tropische temperaturen zijn gemeten op Eerste Pinksterdag.

 

Opvallend genoeg lukte dit Tweede Pinksterdag een stuk vaker. Zo werd het lang geleden op 29 mei 1944 in De Bilt exact 30,0 graden. Dit is de enige officiële tropische dag tijdens Pinksteren. Op andere weerstations werden deze dag nog hogere temperaturen gemeten, in Rotterdam en Maastricht was het 32,2 graden. Tweede Pinksterdag 1985 verliep regionaal ook tropisch, met in Eelde op 26 mei maximaal 31,0 graden.

Van regionale pinksterhittegolf tot vorst
Over beide feestdagen was het in 1903 het heetst met in De Bilt een gemiddelde maximumtemperatuur van 29,3 graden. In de Achterhoek kwam het zelfs tot een regionale hittegolf. Tussen 28 mei en 1 juni werd het warmer dan 25 graden en op drie dagen kwam de temperatuur boven de 30 graden uit. Op 1 juni, Pinkstermaandag, werd het in Winterswijk 31,1 graden. Pinksterzondag van 1903 was het meest zonnig van alle Pinksterdagen ooit met in De Bilt 16,4 zonuren.

In de jaren 10 van de vorige eeuw schommelde het weer flink van jaar tot jaar. Een aantal jaar na de regionale hittegolf kwam het regionaal tot lichte vorst. De koudste nacht hadden we op Eerste Pinksterdag in 1907 (19 mei) en 1956 (20 mei) met 0,9 graden in De Bilt. In 1907 was het in Winterswijk -2,0 graden en in Eelde -1,2 graden! Vorst na de IJsheiligen dus. Op Tweede Pinksterdag was de koudste nacht in De Bilt precies 0,0 graden op 1 juni 1936.

 

Koud in 2016
Opvallend koud was het in 2016. Op Eerste Pinksterdag, 15 mei, werd het in De Bilt niet warmer dan 12,1 graden en daarmee was het de op één na koudste Eerste Pinksterdag. Alleen op 31 mei 1936 was het met 11,7 graden nog een fractie kouder op Pinksterzondag.

Op Tweede Pinksterdag was het op 13 mei 1940 het koudst met slechts 10,2 graden in De Bilt en 9,0 graden in Den Helder. Op Tweede Pinksterdag 1951 werd het op 14 mei in De Bilt 10,8 graden en in Den Helder en Schiphol slechts 8,6 graden. Nooit was het zo koud tijdens Pinksteren.

Ruim 28 uur zon of een volle regenmeter
Van alle Pinksterdagen verliep deze eeuw 57,5% geheel droog. De zon scheen daarbij ongeveer 8 uur en dat is ongeveer de helft van wat ze kan schijnen op een dag.

Het zonnigst was het deze eeuw in 2008 met in totaal over beide dagen bijna 27 zonuren. Nog iets zonniger was het in 1903 en 1929 met in totaal 28,1 uur zon. Dit jaar zal de zon tijdens de Pinksterdagen circa 23 uur schijnen.


De meeste regen viel op Pinksterzondag, 20 mei 1945. In De Bilt werd de volgende ochtend 32 mm afgetapt en dat is een volle regenmeter. Pinksterzondag 2007 was ook nat, met op 27 mei in De Bilt bijna 20 mm en in Friesland plaatselijk 35 mm.

Jordi Huirne / Weer.nl

Meer Nieuws