Home > Nieuws > Natuur houdt de adem in en wacht
Volg Weer.nl

Nieuws

De Eeerbeekseweg. Jonge beukenbomen laten hun blad door de droogte alweer vallen. Foto: Reinout van den Born.

Natuur houdt de adem in en wacht

De Eerbeekseweg is een zandweg die, ongeveer 8 kilometer buiten Arnhem, langs de rand van een groot heideveld loopt; het Terletseveld tegenover zweefvliegveld Terlet. Het is eigenlijk een laan, met aan beide kanten lange rijen (jonge) beuken.

Als wij er lopen, is het rustig. Het regent zowaar een beetje, de bomen staan te druppen in de vlagerige wind. Het betonnen fietspad naast de zandweg is nat. Groepjes hooglanders hebben zich het onder de bomen op de weg gemakkelijk gemaakt en liggen op het zand te herkauwen. Anderen staan nog en eten het laatste beetje gras dat er nog is of van de struikjes onder de dennenbomen in het bos. Er staan een paar schattige kalfjes bij, met een even indrukwekkende vacht als hun ouders. Maar ze zijn nog zo klein.

Een stukje verderop komt een hert vanaf het heideveld op de bosrand af. Het is een vrouwtje. Bij de weg stopt ze en denkt na. Ze ziet ons, een paar andere wandelaars en de koeien. Het is haar net iets teveel. Ze draait om en verdwijnt weer snel op de heide.

Oneindige variatie
Sinds we in Arnhem wonen, is de Veluwezoom ons favoriete natuurgebied geworden. Nergens anders kun je zo eindeloos en rustig lopen, door zo’n grote variatie aan natuur: heide, bossen, heuvels, zandverstuivingen en nog veel meer. Met alle dieren die erbij horen. Van hooglanders, via herten, reeën, wilde zwijnen tot raven en een zwarte specht. Pas stonden we ineens oog in oog met een adder. Als je de juiste plekjes kent, zie je ook weleens een ringslang zwemmen. Of een hazelworm weg schieten in de hei.

Droogte eist zijn tol
Hoe mooi de Veluwezoom ook is, de droogte eist er zijn tol. Je ziet het aan de jonge beukenbomen die nu alweer hun blad laten vallen. Het zat er nog maar net aan. Je ziet het aan sommige dennensoorten die bijna geen naalden meer dragen en strijden met diertjes als de letterzetter. Hele percelen zijn om deze reden al gekapt. Je ziet het aan de heide die steeds meer moeite heeft om stand te houden en soms zelfs niet meer bloeit.

Sommige dennensoorten hebben nog maar weinig naalden. Foto: Reinout van den Born.

 

Met hun dikke vacht voelen de hooglanders zich als geen ander thuis in de regen die nu valt. Als de zon schijnt en de temperaturen tot tussen 35 en 40 graden oplopen, zoals voorgaande zomers vaker gebeurde, wordt het zwaar en rest hen niets anders dan een schaduwplek onder de bomen op te zoeken en te wachten tot het weer koeler wordt. In de zomer van 2018 lagen tientallen hooglanders zo enkele weken lang op en rond de Eerbeekseweg om de tijd door te komen. Met gelukkig wel een poel dichtbij, het Hessengat waar ze ’s avonds naartoe gingen om te badderen en te drinken. Het waterniveau kwam in de loop van de weken bedenkelijk laag te staan, maar het ven hield uiteindelijk stand.

Dieren hadden dorst
Andere poelen in het vijfduizend hectare metende gebied vielen wel droog en moesten om de zoveel tijd volgespoten worden. Medewerkers van natuurmonumenten en boeren die dat deden, zagen meteen hoe dorstig het wild was. Herten en zwijnen kwamen het bos uit rennen om te drinken. Het water werd niet voor niets gebracht. Gelukkig is het nu, ondanks de grote droogte van dit voorjaar, nog niet zover. De regens in het winterhalfjaar waren copieus en hebben ervoor gezorgd dat er nu nog wel voldoende water is.

De bomen, de heide en de struiken, die meestal maar oppervlakkig wortelen, hebben het moeilijk met het derde droge voorjaar in 4 jaar tijd. De toplaag van de bodem is al helemaal uitgedroogd en daar moeten ze het voor hun watervoorziening van hebben.

Het is nog maar voorjaar en het Terletseveld is nu al bruin. Foto: Reinout van den Born.

 

Nederlandse natuur is niet voor dit weer gemaakt
Te hopen valt dat het de komende zomermaanden niet zo heet wordt als vorig jaar. In de dagen rond 25 juli, met zijn bizarre hitterecord van 40,7 graden, zag je de Veluwezoom met de dag bruiner worden. Boom, struik, plant en dier zuchtten toen letterlijk onder de hitte. De Nederlandse natuur is nu eenmaal niet gemaakt voor 41 graden en een maandenlange droogte. Als dat de nieuwe normaal wordt, zal het Nederlandse landschap op termijn drastisch veranderen. Eerst verdwijnt onze huidige natuur, dan komt er een landschap voor in de plaats dat met zijn begroeiing meer op het zuiden van Frankrijk zal lijken.

Natuur houdt de adem in en wacht
Het is tijd om naar huis te gaan. Een zachte motregen streelt het bladerdak. Dikke druppen vallen van de bomen om ons heen in het geruis van de wind. In de verte roept de zwarte specht die hier een nest heeft. Haar jongen piepen uit een gat in een boom. In de verte klinkt even een koekoek. De natuur houdt de adem in en wacht. Iets anders zit er niet op.

Door: Reinout van den Born / Weer.nl

Meer Nieuws