Na de sneeuw van gisteren was het vandaag prachtig winterweer: weinig wind, volop zonneschijn en temperaturen (flink) onder het vriespunt. Het ziet er naar uit dat het winterweer nog tot en met woensdag aanhoudt. Vanaf donderdag zijn de ontwikkelingen vrij onzeker.

Verschillen in sneeuwdek
Terwijl er gisteravond in een aantal regio's in zijn totaliteit zo tussen 10 en 15 centimeter sneeuw werd gemeten, waaronder in Flevoland en West-Friesland, was er in het uiterste oosten en zuidoosten van ons land weinig van het witte spul te zien. Zo gaf de waarnemer in het Limburgse Kessel op hetweeractueel.nl (waar Meteo Consult mee samenwerkt) 0 centimeter door. En ook de waarnemer in Hengelo noteerde 0 centimeter.

Meer sneeuw op het ijs?
Morgen, zondag, probeert een front met zachte lucht vanuit het westen het koudereservoir boven het Europese vasteland aan te tasten. Dit gaat niet lukken, wel gaat er in het zuidwesten en westen van ons land wat sneeuw vallen. Daar zitten de schaatsliefhebbers niet op te wachten! In de oostelijke provincies blijft het droog met een wazig zonnetje. Het wordt ’s middags -2 graden aan de kust tot rond -4 graden in het binnenland.

Vervolgens werpen we ons blikveld voor maandag naar het noorden, want vanuit die hoek komt een nieuwe storing naar het zuiden afzakken, via de Noordzee, en dat is een volgende potentiële sneeuwbrenger. Het is echter nu nog helemaal de vraag welke koers deze zal volgen. Voor hetzelfde geld buigt die storing in een noordelijke hoogtestroming via de Noordzee en Engeland naar het westen van Frankrijk af en blijft het bij ons droog, wat bijvoorbeeld het Europese model van afgelopen nacht 1 uur laat zien. Maar, het Amerikaanse model is juist sneeuwrijk voor een groot deel van het land! We houden de nieuwste berekeningen in de gaten! In optie 1 van de weerlijn 0900-9725 (55 cent per minuut) wordt meerdere keren per dag een nieuwe weersverwachting voor de korte termijn uitgesproken. In optie 2 wordt in de ochtend en in de namiddag een uitgebreid verhaal over de komende vijf dagen verteld.

Na woensdag onzeker
Dinsdag en woensdag waait er een noordoosten- tot oostenwind die nog altijd vrieskou aanvoert. Maar voor de periode daarna gaan de computerberekeningen uiteenlopen: ze schotelen ons scenario’s van aanhoudende vorst tot en met een opkomende, stevige dooi voor, al is dit laatste op dit moment nog wel het minst waarschijnlijk. Zie bijvoorbeeld de temperatuurpluim voor Wageningen, waarin weinig ‘lijntjes’ naar maximumtemperaturen van 5 of 6 graden in de plus gaan. We gaan hier uitgebreid op door in optie 5 van de weerlijn. Daar komt twee keer per dag de verwachting voor zes tot negen dagen vooruit aan bod.

Mist boven sneeuw
De combinatie van weinig wind, heldere en zeer koude lucht en een vers sneeuwdek leverde gisteravond, afgelopen nacht en vanochtend plaatselijk dichte tot zeer dichte mist met zichten tot rond 40 meter op. De luchtlaag vlak boven de sneeuwlaag werd op die momenten namelijk (veel) kouder dan de sneeuw zelf, waardoor de sneeuw sublimeerde tot verzadigde waterdamp in de lucht, oftewel mist. Even ter herinnering uit de natuurkundeles: sublimeren, ook wel vervluchtigen genoemd, is de faseovergang van een vaste naar een gasvormige stof.

Dampende rivieren
De ‘dampende’ rivier, zoals de Waal (zie foto’s hiernaast) heeft alles te maken met de temperatuur. Het is een combinatie van de zeer koude –over het water strijkende - lucht en relatief warm, of beter gezegd minder koud, rivierwater. Zo was de Waaltemperatuur bij Nijmegen vanochtend een graad of 2. In combinatie met die extreme, nachtelijke afkoeling kon het water als het ware gaan ‘uitdampen’. Je krijgt eigenlijk hetzelfde effect wat ook thuis in de badkuip kan doen: Als het badwater heet is, en de ruimte behoorlijk fris, dan gaat het water dampen. Dat zijn mistdruppeltjes, die vervolgens een klein beetje opstijgen en in hun opwaartse gang weer enigszins opwarmen en daardoor weer oplossen. Dit zie je terug in de typische rookvormige verschijningsvorm. We kennen in de meteorologie ook arctische zeerook. Koude lucht vanuit de poolgebieden zakt dan in de herfst bijvoorbeeld af naar de Noorse Zee. De Noorse Zee is relatief warm, onder invloed van de warme Golfstroom en daardoor ontstaat daar op uitgebreide schaal ‘dampend water’ oftewel arctische zeerook.

Foto’s en filmpje IJsselmeerijs
Meer fraaie foto's van het winterweer zijn te vinden op onze Facebookpagina. En hieronder zie je een mooi filmpje gemaakt door Karin en Bart Broekhuijsen. Zij waren donderdag op de Afsluitdijk bij Den Oever - toen nog zonder sneeuw en in de zon - en zagen daar ijsplaten met een aparte vorm bij de dijk samenkomen, in de oostelijke stroming. Ook zie je hoe de wind en het (opspattende) water voor een mooi, winters landschap met de fraaiste ijssculpturen zorgen. Karin en Bart Broekhuijsen bedankt voor het delen van jullie filmpje! Inmiddels ligt het IJsselmeer grotendeels dicht met ijs. Zie de zichtbaarlicht satellietfoto hiernaast.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI, hetweeractueel.nl. Foto voorpagina: J. Hoevenaars-v.d. Pol, Drunen.