Met tot dusverre een behoorlijk zonnige aprilmaand, waarin ook niet al te veel regen viel, is het zaak om de droogte in bosrijke gebieden of op de heide in de gaten te houden. Het is nog veel te vroeg om van echte droogte te spreken, want dieper in de grond is er, na de vochtige winterperiode, nog voldoende vocht aanwezig. De toplaag van de grond, de bovenste 5 centimeter ongeveer, is echter al wel flink aan het opdrogen en dat kan in dit stadium voor kleine bosbrandjes of heidebrandjes zorgen. De brandweer begint vanaf maandag op sommige plaatsen dan ook met behulp van vliegtuigjes met standaard droogte-inspecties om dit soort brandjes te voorkomen.

Een bosbrand ontstaat natuurlijk niet zomaar. Met de relatief hoge temperaturen op dit moment, de feller wordende zon en steeds drogere bladeren die zich op de grond verzamelen (en daarmee dus prima brandmateriaal zijn), wordt het risico nu echter al wel steeds groter. Vooral voor een groot natuurgebied als de Veluwe, met daarin veel bossen, maar ook grote stukken heide, moet men op zijn hoede zijn en dus al vroegtijdig controles laten uitvoeren.

April heeft dit jaar, na een vrij natte winter, nog niet veel neerslag opgeleverd. Vooral in het zuiden van het land vielen er een paar dagen stevige regen- of onweersbuien, maar in het midden van het land (daar waar de Veluwe zich onder andere bevindt) liggen de neerslagsommen al weer een stuk lager. Om nog maar niet te spreken van de noordelijke provincies. Daar is in deze maand nog maar amper neerslag gevallen. In de eerste week van deze maand viel daar bijvoorbeeld op woensdag 8 april nog wel geregeld een buitje, maar grote hoeveelheden neerslag werden daar niet uit afgetapt. Ook 11 april viel er soms een spatje, maar de dagen daarna is het in het noorden van het land vrijwel droog gebleven. Het is echter zo dat de grond in het uiterste noorden van het land veel natter is dan op bijvoorbeeld de Veluwe. De Veluwe en een aantal gebieden in onder andere Drenthe en Overijssel bestaan veelal uit zandgronden, ook wel de arme zandgronden genoemd, en deze drogen een stuk sneller uit, waardoor het gevaar daar groter is.

Deze maand
Normaalgesproken valt er in april tot en met de 19^e zo’n 45 millimeter neerslag in de Bilt (het midden van het land) , maar dit jaar ligt de maandsom tot en met de 19^e pas op 11 millimeter. Niet alleen de neerslagsom is tot nu toe behoorlijk laag, maar ook de temperatuur ligt de hele maand al ver boven de norm van deze tijd. De gemiddelde temperatuur voor april is 8,3 graden, terwijl we tot nu toe gemiddeld al op 12,5 graden zitten. De nachten zijn niet koud en ook overdag hebben we nu al een aantal dagen gehad met middagtemperaturen tussen 15 en lokaal bijna 25 graden. 

Voorwaarden
Aan twee van de drie voorwaarden voor een mogelijke bosbrand wordt nu dus al voldaan. Als eerste is het droge, brandbare materiaal aanwezig en als tweede zijn de temperaturen hoog met veel zonneschijn. Een derde voorwaarde is echter dat er ook voldoende zuurstof aanwezig moet zijn en dat gebeurt als het iets steviger gaat waaien. Nu valt dit laatste de komende dagen reuze mee, maar nu alles in een rap tempo droger wordt, kan het snel gaan.

Hoewel de meeste branden door de mens worden veroorzaakt, denk aan een sigarettenpeuk of een kampvuurtje, zijn er ook natuurlijke oorzaken. Een stuk glas op de grond kan bijvoorbeeld als vergrootglas werken, waardoor de zonnestralen gebundeld worden tot een brandpunt. Maar ook takken die met de wind constant langs elkaar wrijven, kunnen de oorzaak zijn van een bosbrand.

Blijft het droog?
Het ziet er nog niet naar uit dat er de eerstvolgende dagen veel regen gaat vallen, dus de eerste grondlaag droogt daardoor snel uit. Daarbij blijven de temperaturen veelal tussen 15 en 20 graden uitkomen en staat er niet al te veel wind. Pas vrijdag trekt de wind iets aan en draait dan tegelijkertijd van een noordelijke naar een meer zuidoostelijke richting. De aangevoerde lucht is dan aanlandig en in deze tijd vaak warm, dus dat betekent dat de temperaturen nog iets omhoog gaan en uitkomen tussen 17 en 22 graden.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI