Voor buitenactiviteiten zijn de weersomstandigheden de komende twee etmalen uitermate hachelijk. In de weerkamer bekijken we dan ook met enige gevoelens van medelijden de neerslagberekeningen. Het zou heel goed kunnen dat een aantal Nederlandse regio’s weldra 50 tot 80 millimeter in de regenmeters tegenkomen. De eerste stevige neerslag trok vandaag al via het zuidoosten binnen en zal vanavond geleidelijk een aanzienlijk deel van Nederland bedekken. Morgen blijft dat hele zaakje vervolgens deels hangen en deels vormen zich in de zeer onstabiele lucht stevige regen- en onweersbuien. En dat allemaal vanwege een bel met koude lucht in de hogere lagen van de atmosfeer in samenspel met het op elkaar botsen van killere en warmere lucht.

Put in de bovenlucht
De ‘bronveroorzaker’ van deze natte weersomstandigheden is een zogeheten bovenluchtput. Dat is een zone op zo’n 5 tot 10 kilometer hoogte waarin het behoorlijk koud is; kouder dan boven andere gebieden in Europa. Die put is de afgelopen dagen vanuit het noorden zuidwaarts geschoven en bevindt zich vandaag boven Frankrijk en Zwitserland met op 5 kilometer boven de grond temperaturen rond -20/-21 graden. Een dergelijke zone met lage temperaturen leidt tot stijgbewegingen van lucht aan de grond. De lucht aan de grond wordt als het ware omhoog gezogen. En daar waar lucht vanaf de grond opstijgt, vormt zich een lagedrukgebied. Aangezien de hevigste stijgbewegingen aan de oostzijde van zo’n put plaats vinden, bevinden zich vandaag lagedrukzones boven Zwitserland, Duitsland en Luxemburg.

Neerslaggebieden
Rondom een dergelijke put en dus rondom de aan de grond aanwezige lagedrukgebieden, slingeren altijd regengebieden. Daardoor was het gisteren bijvoorbeeld uitermate nat in Noord-Italië en de Alpenlanden. Afgelopen nacht schoof de neerslag grotendeels over Noord-Frankrijk en België. Binnen 12 uur tijd is er in de wijde omgeving van Besançon en Dijon maarliefst 30 tot 70 millimeter gevallen. In het Duitse Zwarte Woud was in datzelfde tijdsbestek 30 tot 40 millimeter gangbaar. Het is een deel van die neerslag die geleidelijk ook ons land aan het binnenschuiven is.

Over elkaar schuivende luchtmassa’s
Naast de genoemde ‘put’ is er nog een ander fysisch verschijnsel dat neerslag bij ons teweeg gaat brengen, te weten: de verschillende luchtmassa’s die elkaar tegen komen. Aan de grond waait namelijk een noordenwind, terwijl op 1500 meter hoogte boven de grond een noordoostenwind waait en op 4 a 5 kilometer hoogte de wind vanuit het oosten waait. Met winden uit verschillende richtingen, wordt er op enige hoogte relatief warme lucht aangevoerd, die over een relatief minder warme luchtlaag stroomt/glijdt. De lucht aan de grond komt vanaf de Noordzee (ten westen van Denemarken), de lucht op enige hoogte heeft haar oorsprong in Denemarken en Noord-Duitsland. De luchtmassa vanuit het oosten schuift over de relatief wat koelere lucht heen en wordt daardoor geforceerd wat extra opgetild. Dat stukje optilling leidt tot een extra impuls voor de vorming van neerslag. Oftewel; deels ontstaat en intensiveert de neerslag boven ons land.

Hoeveel gaat er vallen?
Zoals gezegd gaat het vanmiddag en vanavond vanuit het zuidoosten geleidelijk op steeds meer plaatsen regenen (deels ontstaat het, deels schuift het binnen). Vervolgens is het vannacht nagenoeg overal aan het regenen.  De verwachte regenhoeveelheden tot morgenochtend 08.00 uur varieren veelal tussen 10 en 50 millimeter. De meeste nattigheid wordt in het westen, midden en zuiden verwacht.

Morgen overdag lijkt het erop dat de neerslagzone boven het westen en zuidwesten blijft slepen. In de centrale en meer oostelijk gelegen landsdelen is het ook enige tijd droog, mogelijk met een vaag zonnetje erbij. Wel ontstaan er in de onstabiele atmosfeer juist daar meerdere stevige buien, met daarbij gerede kans op onweer en hagel. De verwachte neerslaghoeveelheden zullen morgen overdag (van 08.00 uur tot 20.00 uur) tussen 5 en 25 millimeter varieren. Daarna zal het ook morgenavond en tijdens de nacht naar dinsdag op veel plekken behoorlijk nat zijn.

Vervolgens zal de neerslagzone boven het westen van het land toch ook weer, middels een aanlandig wordende wind, van west naar oost over ons heenschuiven. Dat lijkt dinsdag te gebeuren, waarna woensdag alweer vanuit diezelfde westhoek een volgend regengebied binnentrekt. Kortom;  tot en met woensdag zal er plaatselijk veel neerslag naar beneden komen. Wie erop uit trekt, doet er goed aan om de weersverwachtingen te volgen. Daar komt bij dat deze weersituatie uiterst lastig in de smiezen te krijgen is. Kleine veranderingen in positionering van de regenzone, kunnen namelijk grote gevolgen hebben voor het verwachte weerbeeld.

Bronnen: Meteo Consult, uitsnede voorpagina: regendruppen op glas van Johan Westra.