Een Spaanse titel voor een Spaans getint verhaal. Ondergetekende, en een aantal collega’s, waaronder Reinout van den Born en Grieta Spannenburg, bezoeken Spanje op regelmatige basis. In mijn geval is dat omdat mijn zus daar woont.

Daar waar Reinout en Grieta niet zelden forse buien over zich heen kregen, die soms zelfs tot complete overstromingen aanleiding gaven, heb ik mij tot dusver met minder spectaculair weer tevreden moeten stellen. Dat verklaart de titel van dit verhaal, ‘cuatro gotas’; wat ‘vier druppels’ betekent. Dit jaar verbleven we van 8 tot en met 18 mei in Alcoy en omgeving en  bleek het opnieuw moeilijk om regen uit de wolken te persen. Een verslag.

Het meiweer in Alcoy.

Alcoy ligt op rond 600 meter hoogte in een dal te midden bergen van tussen 1300 en 1600 meter hoogte en hemelbreed op nog geen 50 kilometer van Alicante. Het klimaat is daar dan ook heel anders dan langs de kust, vooral voor wat betreft de temperatuur. Het is er duidelijk koeler en vrijwel iedere winter komt het wel minstens éénmaal tot sneeuwval. Hogerop in de bergen sneeuwt het uiteraard veel vaker. De zomermaanden, vooral juli en augustus zijn heet en droog, maar de hitte is nog dragelijk in vergelijk met de ‘bakoven’ die de bezoeker in het laagland aantreft wat verder van zee ten zuidwesten van Valencia, dat een kleine honderd kilometer noordwaarts ligt.

In de eerste helft van mei (het was de tweede keer dat wij Alcoy in deze periode bezochten), is het naar Nederlandse begrippen al volop zomer. Overdag steeg het kwik steeds ruim boven de 20 graden en op een viertal dagen werd de 27 graden bereikt. In de bergen weet het kwik gedurende de nachten nog aardig te dalen. In de stad blijft het uiteraard zwoeler, maar in één nacht kon nog juist de tien graden worden aangetikt. Wij zijn geen échte zon- en warmteliefhebbers, vandaar dat we Spanje in de warmste periode van eind mei tot half september mijden, maar 27 graden in Alcoy voelt duidelijk anders aan dan 27 graden in Nederland. Is het hier bij die temperatuur al gauw erg warm voor het gevoel, in Alcoy voelt het meer aan als een aangename lentedag, zeker als men in de middag de schaduw opzoekt en dan de felle hoogstaande zon vermijdt. We hadden het geluk dat de wind dikwijls uit het westen tot noordwesten woei, waardoor de temperaturen draaglijk bleven. Want ook half mei kan het al erg warm worden. Zo kon mijn zwager Tino in zijn korte meetreeks van nog maar vier jaar al eens 35 graden meten. Aan de andere kant kan het kwik tijdens een regenachtige dag in mei ook onder de 15 graden blijven.

Soms flink wat regen.

Want regenen kan het in mei flink. Vorig jaar viel er op 8 mei (de dag dat we dit jaar arriveerden) in Alcoy 51.3 mm regen en in de hele maand 132.2 mm. Het valt trouwens op dat de neerslag veel onregelmatiger valt dan in ons land. Op jaarbasis is het (veel) droger, maar soms worden de regenregisters volledig opengetrokken, vooral als er een depressie nabij Tunesië ligt of iets ten westen hiervan. Oostelijke winden voeren dan warme en vochtige lucht van de Middellandse Zee aan. Als deze lucht tegen de bergflanken opstijgt, dan komt het hemelwater goed los. Dat gebeurt vooral in het najaar, als de bovenlucht al begint af te koelen, maar de Middellandse Zee nog warm is. Zo tapte mijn zwager Tino op 9 oktober vorig jaar 85.2 mm neerslag af en op 12 oktober 2007 zelfs 118.0 mm! In de omgeving waren toen plaatsen waar meer dan 250 mm neerslag viel.

In schriel contrast daarmee staat de grote zomerdroogte. Soms valt er een enkele (onweers)bui, maar het is vooral de zon die dan de klok slaat. In de korte meetreeks sinds 2005 zijn er al vijf maanden geweest die minder dan 4 mm neerslag opleverden en dat waren bijna allemaal zomermaanden. In juli 2007 viel er niets, in juli 2006 1.0 mm en in augustus 2008 2.5 mm. Misschien dat mei van dit jaar in grote tegenstelling tot vorig jaar zich in dat rijtje gaat voegen, want tot op heden viel er slechts 0.2 mm…

Cuatro gotas…

Opnieuw werd het ons dus niet gegund een stevige Spaanse bui mee te maken en zagen we slechts ‘vier druppels’ vallen op meerdere dagen, hoewel de weersontwikkelingen best wel gunstig waren. Al op de eerste dag na aankomst (zaterdag 9 mei) zagen we op de radar dat zich flinke buien ontwikkelden ten zuiden van Alcoy, die langzaam noordwaarts trokken. Mijn zwager wist al uit ervaring dat er van die zuidelijke buien niet veel was te verwachten. Hij kreeg gelijk. Hoewel de wolken zich verdichtten en er duidelijk neerslagstrepen zichtbaar werden en er tegen de bergen regen begon te vallen, leverden de wolken, zodra ze boven de stad waren gekomen, slechts een paar druppels op. In de avond kwamen nieuwe buien opzetten. In het naburige plaatsje Muro werden dreigende wolken gezien, maar ook deze losten op, en nog voor zonsondergang was het vrij helder geworden.

De volgende dag leverde een herhaling op. In de ochtend trok er zowaar een bui over die twee minuten lang lichte tot matige regen opleverde (goed voor die 0.2 mm) en ook later die dag trokken er een aantal buien dichtbij langs. Het was trouwens opvallend dat er onder vrijwel elke stapelwolk neerslagstrepen verschenen en in de namiddag produceerde een zo’n buitje zelfs een donderslag.

Meer onweer, of voor ons eigenlijk weerlicht, kregen we op dinsdag 12 mei, tijdens het vallen van de nacht. Rond zonsondergang zagen we de donderkoppen al hangen en een langstrekkende wolk produceerde een wigvormig virgagordijn dat wel wat leek op een tuba maar het niet was (zie foto). Later die avond zagen we het af en toe bliksemen in de verte, maar donder werd niet gehoord en het bleef ook droog.

De volgende dag verliep zowaar grotendeels bewolkt, maar de opmerking van de lokale Spaanse meteoroloog dat het in onze regio ‘langdurig zou regenen’, was schromelijk overdreven. Hoewel… het regende inderdaad de hele ochtend, steeds af en toe een paar spatten, zodat er voor de etmaalaftapping van die dag wederom ‘cuatro gotas’ kon worden genoteerd…

Stof, pollen en andere feitjes.

Hier zegt men ‘een buitje tegen het stof’, maar in Spanje zijn dit soort buitjes veel meer vóór het stof. Er komt daar met lichte regen in het voorjaar en zomer veel meer stof naar beneden dan in Nederland. Hoe vaak we niet een totaal vervuilde auto van het achtergebleven stof in de verdampte regendruppels hebben moeten ontdoen… de foto hiernaast laat goed zien waar we dan over spreken.

Verder gebeurde er op weergebied niet al te veel. Bijzondere wolkenvormen bleven ditmaal achterwege. Wel werden regelmatig mooie windveren gezien, die soms zo dik waren dat ze de zon aardig efficiënt wisten af te schermen. Op maandagochtend 18 mei, de dag van vertrek, werden nog een mooi veldje met ribbelwolken gezien. In bergachtig gebied komt de lucht veel vaker in een soort golfbeweging, en de zogenaamde Altocumulus lenticulariswolken worden hier dan ook veel vaker gezien dan in eigen land. Ditmaal sloot dit aardige wolkenveldje een geslaagd Spaans bezoek af.

Bron: Meteo Consult, eigen archief, Tino Company Lopez. Foto’s: Tom van der Spek.