Waar komt het koude aprilweer van dit jaar vandaan?

Advertentie
  • Sneeuw gisterochtend in de buurt van Roodeschool. Foto: Jannes Wiersema.

    Korrelsneeuw op de auto van Karin Broekhuijsen in De Kiel in Drenthe, ook gisterochtend.

    De opkomende zon in Rhenoy, gisteren. Foto: Marinus de Keyzer.

    Later op de dag was het vooral in het oosten en zuidoosten prachtig, zoals hier in Baneheide in Limburg. Foto: Math Gossens.

    Een romantisch plaatje van een van de paasvuren van gisteravond. Foto: Karin Broekhuijsen.

    Bij de recordgrote fik in Espelo trad een vuurhoos op. Foto: Mark Wolvenne.

    De straalstroom vorig jaar in april. Ons deel van Europa bevindt zich onder een kronkel met de punt naar boven in warme lucht.

    De straalstroom, zoals die voor aanstaande vrijdag wordt berekend. Ons deel van Europa bevindt zich onder een kronkel met de punt omlaag, in koude lucht. Tot in Noord-Afrika wordt het wisselvallig.

    Een kat in de warme zon in april vorig jaar. Foto: Natascha Wiegman.

    In april vorig jaar moest er veel gesproeid worden. Foto: Karin Broekhuijsen.

    Een stofhoos in het Binnenveld bij Wageningen, ook in april vorig jaar. Foto: Tom van der Spek.

    Skien in de Sierra Nevada bij Granada, vandaag. De komende tijd wordt het daar knap wisselvallig.

  • Waar komt het koude aprilweer van dit jaar vandaan?
    09.04.2012 08:45

    De huidige koele fase van april kan nog veel langer aanhouden, als we de nieuwste weerkaarten mogen geloven. Waar komt het verschil met de veel zachtere aprilmaanden van de voorgaande jaren vandaan? Toen rook het weer niet zelden naar de zomer, gisteren startten we in delen van het land zelfs nog met een vleugje van de winter.

    Met maximumtemperaturen tussen 8 graden op Vlieland en 11 graden op een aantal plaatsen in het zuiden is de eerste paasdag koud verlopen. Ook de nacht eraan vooraf was al koud met een minimumtemperatuur van -4.4 graden op de vliegbasis Deelen. Op diverse plaatsen in het noorden en oosten waren gisterochtend zelfs winterse buitjes gevallen die sommige auto’s en in de omgeving van Roodeschool zelfs de grond een beetje wit hadden gekleurd.

    • Advertentie

    Overdag hadden we een beetje een tweedeling in het land. Daar waar het oosten en zuidoosten tot diep in de middag de zon er goed bij hadden, kregen de wolken in het westen en noorden duidelijk eerder de overhand. Daar begon het laat in de middag en in de avond op steeds meer plaatsen ook lichtjes te regenen en de afgelopen nacht breidde die regen zich verder over het land uit. Daarbij vielen, zeker in het westen, hoeveelheden van betekenis. Op diverse plaatsen kwam tot vanochtend al tussen 5 en 10 millimeter in de regenmeters terecht. Het oosten kreeg minder.

    Vandaag
    Vandaag, tweede paasdag, zullen we het grotendeels zonder de zon moeten stellen. De storing van vannacht bracht vanochtend in het oosten nog wat regen, maar in het westen werd het al snel droog en later verdween de regen ook in het oosten. Vanmiddag hebben wolken nog steeds de overhand en valt her en der weer wat lichte regen of motregen, al worden geen grote hoeveelheden verwacht en komen tussendoor ook langere droge perioden voor. Een nieuwe storing, die vanuit het westen nadert, zorgt ervoor dat vanaf de tweede helft van de middag de regenperioden weer langduriger worden. Voor zonneschijn is er nauwelijks ruimte. Verder trekt de zuidwestelijke wind aan tot een windkracht 6 aan zee en wordt het 11 of 12 graden.

    Als we de kaarten voor de wat langere termijn bekijken, zien die er voor aprilbegrippen nog steeds behoorlijk koel uit. Het lijkt erop dat we de komende tijd een licht wisselvallig weerbeeld houden met steeds in de ochtend zonneschijn, frisse nachten met niet zelden minimumtemperaturen dichtbij het vriespunt en overdag maximumtemperaturen tussen 10 en 13 graden. Daarbij in de middag de vorming van stapelwolken die in het binnenland tot een enkele bui uitgroeien. Door de vrij koude bovenluchten is er daarbij ook steeds kans op hagel.

    Structureel kouder
    Vrij structureel een weerbeeld dus dat wat kouder is dan normaal in deze tijd van het jaar. En dat is opvallend, want voor de laatste aprilmaand die kouder dan normaal verliep moeten we helemaal naar het jaar 1997 terug toen de gemiddelde apriltemperatuur op 7.8 graden uitkwam. Ten opzichte van de toen geldende normaal van 8.3 graden was dat een verschil van een halve graad.  Een nog koudere aprilmaand hadden we in het jaar 1989. Met een gemiddelde van 6.9 graden was april toen zelfs kouder dan de voorgaande maartmaand die een gemiddelde temperatuur van 8.2 graden liet aantekenen. Zoiets kan dit jaar wellicht ook gebeuren.

    Het vrij koude weer van april dit jaar (tot nu toe natuurlijk, er kan nog veel veranderen…) betekent een trendbreuk met het zeer zachte weer dat we de afgelopen jaren steeds hebben gehad. Tussen 2007 en 2011 beleefden we twee recordzachte aprilmaanden (2007 en 2011, beide met een gemiddelde temperatuur van 13.1 graden), maar ook de aprilmaand van het jaar 2009 was met een gemiddelde temperatuur van 12.2 graden erg zacht. Niet zelden deed het weer in april al zomers aan en dat soms voor langere tijd. Wat dat betreft, is het verschil nu wel erg groot.

    Waar komt het verschil vandaan?
    En dan rijst natuurlijk de vraag: waar komt dat verschil precies vandaan? Wat is er in de drukverdeling op de weerkaarten dit jaar zo anders dan in al die andere jaren? Voor het antwoord moeten we zoals zo vaak kijken naar de ligging van de straalstroom, de rivier van hoge windsnelheden die op een hoogte van tussen 5 en 10 kilometer rond het noordelijk halfrond kronkelt.

    In de straalstroom zitten altijd bochten, waarvan sommige een relatief zuidelijke positie innemen (kronkels met de punt naar beneden) en andere juist een relatief noordelijke (kronkels met de punt naar boven). In kronkels met de punt omhoog stroomt warme lucht vanuit het zuiden naar het noorden, in kronkels met de punt omlaag juist koude lucht vanuit het noorden naar het zuiden. En dan zie je, in de twee kaartjes die we naast dit verhaal hebben opgenomen, meteen het verschil. Vorig jaar lag Europa om deze tijd onder een kronkel in de straalstroom met de punt omhoog en dus in warme lucht, dit jaar liggen we onder een kronkel in de straalstroom met de punt omlaag, dus in relatief koude lucht. Als je goed kijkt, het kaartje van dit jaar is voor aanstaande vrijdag, dan zie je zelfs dat de straalstroom in ons deel van de wereld voor een gedeelte zelfs helemaal boven Noord-Afrika terechtkomt. Dat is best bijzonder.

    Hoewel er op straalstroomschaal maar weinig hoeft te gebeuren om het weer bij ons te laten omslaan, kunnen weerssituaties zoals die van dit moment lang aanhouden. Als je het patroon van dit jaar en dat van vorig jaar om deze tijd met elkaar vergelijkt, dan zijn de afwijkingen maar klein. De diverse golven en dalen van de straalstroom liggen nu iets oostelijker dan die van vorig jaar. Maar het zijn verschillen die voor het weer bij ons wel heel veel uitmaken.

    Nat in Noord-Afrika
    Het zo zuidelijk uitzakken van de straalstroom betekent voor de westelijke en centrale delen van het Middellandse Zeegebied en voor het noorden van Afrika wel dat daar de komende dagen behoorlijk wat regen kan vallen. En die is daar meer dan welkom gezien het grote tekort aan neerslag waar ze daar sinds de afgelopen (recorddroge) winter mee te kampen hebben.

    Bron: Meteo Consult.

    Beoordeel dit verhaal en/of stuur een reactie.
Stuur deze pagina naar een vriend

Volg MeteoConsult op Twitter

De websites van MeteoGroup maken gebruik van Cookies. Voor meer informatie klik hier.