In verschillende nieuwsmedia werd de afgelopen week aandacht besteed aan een ‘ijsbombardement’ in Scherpenzeel. Een flinke brok ijs viel zondag in een achtertuin en sloeg een krater van een halve meter diep. Dergelijke ijsklompen vallen zo nu en dan naar beneden, over de hele wereld. Vanaf vliegtuigen. Hoe dit in zijn werk gaat, bespreken we in deze editie van Weer in het Nieuws.

Op grote hoogte – boven onze omgeving grofweg vanaf zo’n 5 a 6 tot 8 kilometer boven het aardoppervlak, afhankelijk van het jaargetijde – liggen de temperaturen onder -30 graden. Vocht en neerslag uit de atmosfeer kunnen bij dergelijke temperaturen aan de buitenkant van een vliegtuig vastvriezen.

Maar hoe kan het dat de ijsvorming uitmondt in zoiets groots als de enorme ijsklomp die in Scherpenzeel naar beneden kwam? Of zelfs nog grotere versies, zoals één die vorig jaar nog door een dak in Spanje naar beneden kwam zetten? In volle vlucht wordt met snelheden van zo’n 900 kilometer per uur ten opzichte van de omringende lucht, namelijk al het vocht meteen bruusk weggeblazen of gladgeblazen. Zou je denken.

Het gaat inderdaad op voor het overgrote deel van de buitenkant van een vliegtuig. Maar vooral aan de achterzijde van de romp zijn er plekken waar de lucht minder straf langsgiert, als gevolg van wervelingen in de luchtstroom langs het vliegtuig.

De lucht tolt dan rond en de snelheid waarmee ze langs de romp strijkt, is daar kleiner. Op die plekken is het daardoor soms mogelijk dat vochtdeeltjes zich steeds maar weten te hechten. Zo kan zich soms een flinke ijsklomp vormen.

Uiteindelijk wordt het geheel er door de wind toch afgeblazen, of valt de klomp bij het dalen eraf. Vervolgens valt het stuk ijs met een snelheid van 200 kilometer per uur naar beneden om met een dreun op aarde te slaan.

Dit gebeurt zo af en toe. Een paar keer per jaar wordt het gemeld. Vooral uit Spanje – waar tijdens de droge zomers zo’n blok ijs nog bizarder overkomt dan bij ons – komen regelmatig berichten en foto’s van grote blokken ijs die ‘uit de ruimte’ zijn gevallen. Vanaf een vliegtuig dus.

Nog veel vaker dan dat er meldingen zijn, vallen dergelijke brokken ijs naar beneden. Meestal gebeurt het ergens waar geen mens in de buurt is en merkt niemand er wat van. Soms wel. En in potentie zijn dergelijke voorvallen levensgevaarlijk, als de brokken onhandig terecht komen. Maar de kans hierop is extreem klein. Ons zijn geen gevallen bekend waarbij überhaupt gewonden, laat staan doden, zijn gevallen door van een vliegtuig afvallend brok ijs.

Maar het is wel even raar opkijken als zo’n blok ijs onverhoopt ineens in je achtertuin belandt. Dat deed Pieter van der Heide uit Scherpenzeel dan ook zeker. Klik hier voor een korte reportage op de website van de Telegraaf, met een foto van een restant van het brok.

Afbeelding homepage: uitsnede afbeelding Daan Hendriks

Bronnen: Meteo Consult, Telegraaf