Het weer kan funest zijn voor de fruitteelt. Veel zaken kunnen de hele oogst verpesten, met grote financiële gevolgen voor de telers. Vorst, droogte, overvloedige regenval en hagel, alles kan fataal zijn voor het groeizame fruit.De laatste jaren is de Nederlandse fruitteelt niet gevrijwaard gebleven van al deze ellende.

Vooral de fruittelers in de Betuwe hebben het de laatste twee jaar slecht getroffen. Een goed voorbeeld hiervan is de explosieve onweersstoring die op 22 juni 2008 over ons land trok. Deze werd veroorzaakt door een lagedrukgebied dat vanaf de Atlantische Oceaan in een noordoostelijke richting koerste en ´s middags de Britse Eilanden bereikte.

Ontstaan supercell

In de loop van de middag trok een warmtefront dat aan dit slechtweergebied gekoppeld was over ons land. Hierachter werd vochtige en ook zeer warme lucht aangevoerd. In vrijwel het hele land was het zomers warm Alleen in het noorden, waar het warmtefront nog niet gepasseerd was, wist de temperatuur net geen 25 graden te bereiken. Het warmst was het op het KNMI-station in Eindhoven. Hier liep het kwik op tot maarliefst 29,7 graden.

Deze warme en vochtige lucht bleek een enorme kraamkamer voor fikse regen- en onweersbuien. En ze kwamen er ook. In de loop van de middag ontwikkelden de eerste stapelwolken zich in hoog tempo tot enorme buien. Eén daarvan wist uit te groeien tot een supercell. Deze onwerkelijk grote onweersbui trok precies over de Betuwe, een gebied tussen de grote rivieren dat bekend is vanwege de fruitteelt. De schade was enorm. Hagelstenen van 4 tot 5 centimeter kwamen met enorme snelheid naar beneden en verwoestten vrijwel de hele oogst in dit fruitrijke gebied.

Deze week was het opnieuw raak

Na de mislukte oogst van vorig jaar, hebben de fruittelers in de Betuwe ook dit jaar het geluk niet aan hun zijde. In de nacht van maandag op dinsdag was het opnieuw raak. Een hoogtelaag en een convergentielijn (voor meer uitleg over de weerssituatie klikt u hier) veroorzaakten maandagavond en dinsdagnacht een aantal felle regen- en onweersbuien.

Deze buien deden met name de zuidelijke helft van ons land aan en derhalve was het in de Betuwe opnieuw raak. De buien gaan in de hier opnieuw gepaard met flinke hagelstenen, al waren ze wel iets kleiner dan een jaar geleden. Toch werd het overgrote merendeel van het fruit door de hagel beschadigd en onbruikbaar. Sommige telers troffen zelfs ’s ochtends nog hagelstenen aan tussen hun fruitbomen. En dat net nu de oogst in volle gang is.

Een andere serieuze bedreiging

In deze tijd van het jaar zijn we in Nederland ook nog niet altijd verlost van nachtvorst. Zo daalde afgelopen nacht (woensdagnacht) de temperatuur aan de grond in Twente opnieuw tot een graad beneden het vriespunt. Ook dit kan een groot probleem zijn voor de fruittelers. Het fruit zit immers vol met vocht en dit heeft de eigenschap uit te zetten als het bevriest. Het mag logisch zijn dat ook dit het fruit onbruikbaar kan maken.

In tegenstelling tot hagel, kunnen de telers dit probleem wel enigszins aanpakken. Het klinkt misschien niet voor de hand liggend, maar het met water besproeien van de gewassen kan bij vorst het fruit beschermen tegen vorstschade. Het water vriest namelijk vast aan het fruit en bij dit bevriezingsproces komt warmte vrij. Deze warmte komt ten goede aan de vrucht. Hierdoor bevriest het water rondom het fruit, maar het fruit zelf bevriest door de vrijkomende warmte niet.

Bronnen: Meteo Consult & De Gelderlander.

Foto voorpagina: J. Ratering.