Toen het in April in Nederland zo warm en droog was, bereidde iedereen zich op een lange, warme en droge zomer voor. Met een toplaag van de bodem zonder water, temperaturen soms al in de buurt van 30 graden en een luchtdrukverdeling op de kaarten waar geen enkele beweging leek in te zitten, kon het eigenlijk niet anders dan die kant op gaan. Er werd zelfs al even gespeculeerd over hoeveel storingen Nederland zouden moeten passeren voordat er voldoende vocht was om het weer echt te laten regenen.

Het antwoord liet niet lang op zich wachten. De meimaand stond nog niet op de kalender of een eerste storing bracht meteen regionaal tussen 30 en 50 millimeter. Wat bijna niemand had gedacht, bleek dus meteen bij de eerste de beste gelegenheid mogelijk. Het Nederlandse klimaat verloochent zich nu eenmaal nooit. En het zou niet bij die ene regensituatie blijven. Met gemiddeld over het land 104 millimeter regen was mei een zeer natte maand, in De Bilt viel met 138 millimeter zelfs meer dan ooit eerder in de periode sinds 1901.

Inmiddels lijkt het erop dat ook juni tot een natte maand uitgroeit. Het grootste deel van het land heeft de normale hoeveelheid inmiddels meer dan binnen, in delen van West-, Midden- en Noordoost-Nederland staat de teller al op hoeveelheden tussen 100 en 150 millimeter. Brielle in Zuid-Holland lijkt met 169 millimeter voorlopig de koploper.

Ook deze week vallen veelvuldig buien, die niet alleen van tijd tot tijd prachtige luchten opleveren (zie de foto’s van Jaap de Jong naast dit verhaal, waarop een indrukwekkende bui te zien is die zaterdag in de buurt van het Groningse Ulrum hing), maar soms ook opvallende radarbeelden. Zo leek het er afgelopen maandag op dat de verschillende buien in golven over het land trokken, op het radarbeeld naast dit verhaal is dat mooi te zien. Tussen de buien door werd de lucht nu en dan onwerkelijk blauw, totdat weer een volgende lijn ‘binnenrolde’, met spectaculaire luchten, soms hevige hagel en ook flinke windstoten.

Afgelopen dinsdag, met bijna een storm aan zee, veel ‘prutsbuitjes’ en temperaturen die in de middag af en toe niet hoger waren dan tussen 12 en 14 graden, was een dag waarvan we ons nauwelijks meer konden voorstellen dat die in de zomer nog voor kon komen. En ook gisteren en vandaag kwamen regionaal buien voor, met daartussen felle opklaringen. En eindelijk weer eens die helwitte stapelwolken, die het landschap zo mooi kunnen tekenen.

Verantwoordelijk voor het onstandvastige weer van de laatste tijd is een westcirculatie, die tot het afgelopen weekeinde sterk meanderde. Omdat een dal erin steeds in de buurt van de Britse eilanden lag, was de wind bij ons (ook hoog in de atmosfeer) vaak zuidwestelijk. Daardoor lagen de temperaturen duidelijk op niveau (juni wordt hoe dan ook een erg warme maand), maar ontstonden wel steeds gemakkelijk (hevige) regen- en onweersbuien die regionaal erg veel neerslag brachten, terwijl het op andere plaatsen erg meeviel.

De ‘storm’ van afgelopen dinsdag heeft dit patroon even veranderd. In plaats van zuidelijk tot zuidwestelijk is de wind zowel aan het aardoppervlak als hogerop in de atmosfeer nu naar westelijke tot noordwestelijke richtingen gedraaid. Koelere lucht vanuit noordelijke breedten is daarmee voor het eerst sinds lange tijd tot onze omgeving doorgedrongen. Op de weerkaartjes naast dit verhaal is mooi te zien hoe die straalstroom er uitziet (de wind volgt de lijnen van links naar rechts) en ook hoe die straalstroom de grens markeert tussen het gematigde weer van hier en het veel warmere weer in het zuiden. Bijna overal in Europa is die wind nog westelijk. De warmte is dan ook behoorlijk teruggedrongen.

Om te zien hoe het verdergaat, hebben we ook nog even het kaartje van volgende week dinsdag erbij gezet. Daarop is mooi te zien dat in onze omgeving dan nog steeds van een westelijke wind sprake is, terwijl de wind in het oosten van Europa juist naar het zuiden gaat draaien. Dan kan daar de warme lucht vanuit het zuiden van Europa snel vorderingen maken. En dat is duidelijk te zien aan de daar verwachte hoge temperaturen. Een deel van die warmte dringt zelfs tot het hoge noorden, tot in de omgeving van Lapland door!

Bent u benieuwd hoe het de komende dagen in Nederland verdergaat met het weer, dan kunt u de Meteo Consult Weerlijn bellen (0900-9725, 50 ct. per min). De verwachting voor de komende 5 dagen treft u aan onder de opties 1 en 2 (uitgebreide vorm) en voor de lange termijn zijn er de opties 5 (10 dagen vooruit) en 6 (4 weken vooruit, maandverwachtingen juli, augustus en september). Of bekijk de weerpresentatie op deze site!

Bronnen: KNMI, Meteo Consult, Sander van den Berg.