In de Golf van Mexico voltrekt zich momenteel een olieramp, die zijn weerga in de geschiedenis niet kent. Op 20 april vond een enorme explosie plaats op het booreiland ‘Deepwater Horizon’, dat daarna kapseisde en zonk. Even leken de gevolgen relatief mee te vallen, op 23 april meldden de media opgelucht dat het gezonken platform geen olie meer lekte.

Spoedig daarna bleek echter dat er toch een ongelofelijke milieuramp in gang was gezet. De oliebron, op rond 1500 meter diepte onder de zeespiegel gelegen, was namelijk niet afgesloten en onder hoge druk spoot de ruwe olie de zee in. De dramatische gevolgen hiervan worden momenteel in het nieuws nog wel aangestipt, maar voor veel mensen is het toch een ‘ver van mijn bed show’, ten onrechte! In het navolgende verhaaltje en vooral door middel van foto’s zullen we duidelijk maken dat de milieuramp die zich daar in de Golf van Mexico voltrekt, zonder overdrijving gigantisch genoemd mag worden.

Een ongelofelijke hoeveelheid olie.

Al heel snel werd dus duidelijk dat dit alles niet met een sisser was afgelopen. Diepzee beelden maakten duidelijk dat de bron in kwestie oncontrolerend aan het spuiten was en de schattingen over hoeveel ruwe olie daarbij vrijkwam, moest voortdurend naar boven worden bijgesteld. Sprak men eerst over tienduizend vaten per dag, dat getal moest spoedig verdubbeld worden naar twintigduizend en daarna opnieuw naar veertig- en zelfs tachtigduizend! Hoewel BP – de oliemaatschappij die verantwoordelijk was voor de boring ter plaatse – er begin mei in slaagde om het kleinste van het drietal lekken te dichten, geven de huidige schattingen aan dat er nog steeds het equivalent van zo’n tachtig- tot honderdduizend vaten per dag olie in zee wordt gespoten. Dat klinkt al als veel, maar als we daarbij bedenken dat een vat olie 159 liter bevat, dan spreken dus over twaalf- tot zestien miljoen liter per dag!

Op het kaartje hiernaast is aangegeven hoe de olie zich sinds die fatale aprildag in de Golf van Mexico heeft verspreid, tot en met 13 juni. Een enorm gebied van vele duizenden vierkante kilometers is matig tot zeer ernstig door de olie verontreinigd. Bedenk daarbij dat de olie die op of nabij het zeeoppervlak drijft, natuurlijk slechts een zeer klein deel van de verontreiniging is. De zee ter plekke is behoorlijk diep en onder het oppervlak zweven diverse kleine en grotere olievlekken, die soms wel kilometers lang en honderden meters breed zijn!

Naast de kaart, die op 13 juni is gemaakt, is aangegeven hoeveel olie er sinds de explosie op het olieplatform is vrijgekomen tot 13 juni, alweer ruim een halve week geleden. Schattingen lopen uiteen van ruim 23, tot 88 miljoen gallons. En bedenk daarbij dat een gallon bijna vier liter is.

Het is moeilijk voor te stellen over hoeveel olie we dan spreken. Het is genoeg olie om een gebied van anderhalf bij twee-en-een-halve kilometer met een dreklaag van één meter dikte te bedekken. Dat zijn heel wat voetbalvelden bij elkaar. Zouden we al die olie in een rechthoekig vat willen bergen ter grootte van een voetbalveld, dan zal deze volgens de zuinigste schattingen al ruim honderd meter hoog moeten zijn. Volgens de maximale schattingen echter, zou zelfs een vat met wanden van een halve kilometer hoog nu al zijn overgelopen!

Situatie blijft dramatisch.

In dit verhaal gaan we geen uitspraken doen over schuldvraag van deze ramp. Evenmin vellen we een oordeel over in welke mate BP verantwoordelijk voor deze milieuramp kan worden gesteld. We beperken ons tot de nu bekende feiten. Pogingen om de spuitende oliebron te dichten, zijn tot dusver jammerlijk mislukt. Het plaatsen van een afdichter lukte niet en het opvullen van het gat met een mengsel van cement en kleine stukjes autoband, de zogenaamde ‘Top Kill’ procedure, evenmin. Uiteindelijk is het gelukt een deel van de ontsnappende olie af te vangen en in tankers te pompen, maar tot overmaat van ramp brak er eergisteren brand uit op het schip met de pompinstallatie. Hoewel er soms bijna triomfantelijk werd gemeld dat er ‘wel tienduizend vaten olie per dag werden opgevangen’ is het een feit dat momenteel nog steeds het equivalent van dertig- tot zestigduizend vaten de zee in stroomt. Dat is een half- tot één miljoen liter olie per dag! De opvangcapaciteit zal de komende weken worden vergroot, maar pas medio augustus zal het boren van een ontlastende bron hopelijk gelukt zijn en pas dan kan het olielekken gestopt worden.

De olievlek, die gestaag in omvang groeit, heeft al enkele weken geleden de kusten van vier Amerikaanse staten bereikt, van Florida in het oosten, tot Louisiana in het westen. Je moet er niet aan denken welke onnoemelijke schade de olie aan de (zee)fauna, maar ook aan de kustflora toebrengt. De foto’s die hiernaast zijn geplaatst, geven hiervan slechts een bescheiden, maar niettemin indringende indruk. En dit is dan nog maar het zichtbare leed. Wie weet wat er met honderden, duizenden vogels, vissen en zeezoogdieren is gebeurd op volle zee, nu, over een week, een maand, of  zelfs over járen? Hulpverleners staan machteloos. Ze doen wat ze kunnen, maar dat is weinig. Zolang de oliebron blijft spuiten, is het namelijk letterlijk dweilen met de kraan open.

Er dreigen namelijk meer gevaren. Tot dusver bevindt de olievlek zich in een relatief ‘rustig’ deel van de Golf van Mexico, maar met het aanhouden van de oliestroom zal de vlek groter en groter worden. Het lijkt slechts een kwestie van tijd te zijn, alvorens een deel van deze olie wordt opgepikt door zeestromingen die de olie vervolgens tussen Florida en Cuba langs, de Atlantische oceaan op voert. Als deze daar dan door de warme Golfstroom wordt opgepikt, kan ook de Amerikaanse oostkust en zelfs Europa te maken gaan krijgen met deze olieresten.

Bijkomend probleem is dat het orkanenseizoen op punt van beginnen staat. Drie dagen geleden was de kans groot dat de eerste tropische storm van 2010, Alex, geboren zou worden, maar de gegroepeerde cluster van onweersbuien, stierf gisteren (woensdag) een schone dood. Toch is het slechts een kwestie van tijd tot de eerste tropische cycloon wel zal zijn ontstaan. Je moet er niet aan denken wat er gebeurt als een krachtige cycloon van categorie ‘3’ of meer over de Golf van Mexico gaat trekken. In hoeverre zullen de zware regens die daarna het land zullen teisteren, in minder of meerdere mate verontreinigd zijn met de olie die uit zee is opgepikt en wat voor effect heeft dan dat op de flora en fauna op het land? En wat is het effect van chemicaliën die bedoeld zijn om de olie te bestrijden? Als ook die door orkaanwinden worden opgezogen en vervolgens op het land wordt gedeponeerd, zou het middel dan niet erger zijn dan de kwaal? Vragen, waarop ook wij het antwoord niet weten. Duidelijk is in ieder geval dat deze milieuramp immens is en dat het einde nog (lang) niet in zicht is.

Bronnen: Meteo Consult, diverse internetsites. Foto voorpagina: AP Photo, Charlie Riedel.