Vuurwerkmist

Oudjaarsdag verliep rustig want Nederland bevond zich in een zogenaamd zadelgebied. Tussen een opbouwend hogedrukgebied boven Scandinavië en een tweede kern van hoge druk boven Frankrijk stond er vrijwel geen wind. Een zwak frontje lag over Noord-Holland, via Utrecht naar Noord-Brabant waardoor vooral in dit deel van het land nog af en toe wat lichte regen viel. De luchtmassa boven ons land was dus behoorlijk vochtig. Al voor de jaarwisseling ontstond op een aantal plaatsen mist. In het oosten klaarde het namelijk op en daardoor kon de temperatuur snel dalen tot rond het vriespunt. Koude lucht kan minder vocht bevatten en dus gaat de waterdamp in de lucht condenseren; er ontstaan minuscule waterdruppeltjes die het zicht sterk laten terug lopen.

Vooral na middernacht, liep het zicht op meerdere plaatsen sterk terug. De oorzaak was het vuurwerk dat in heel Nederland de lucht in ging, waardoor er een grote hoeveelheid kruitdeeltjes in de lucht terecht kwamen. Deze vuildeeltjes fungeren als condensatiekernen, ze trekken het vocht aan en zorgen ervoor dat het zicht snel terugloopt. Vooral in het noordoosten en oosten van het land ontstond een zeer dichte mist, die overigens al dagen van tevoren werd verwacht. Op diverse plaatsen was letterlijk geen hand voor ogen te zien en sommige mensen wisten hun huis of feestadres niet meer terug te vinden. Diverse mensen bleven voor de zekerheid daardoor bij familie en vrienden overnachten.

In een nacht waarbij geen vuurwerk werd afgestoken zou ook mist ontstaan zijn, maar de mist was in dat geval minder dicht. Begin jaren 90 deed zich een soortgelijke situatie voor. Ook toen stond er weinig wind en met een zwakke wind uit het zuidwesten kwam net voor middernacht een portie zeer vochtige lucht het land binnen. Kort na middernacht liep het zicht sterk terug. Uiteindelijk waren er zeven dodelijke slachtoffers te betreuren, waarvan vier nabij de Beneluxtunnel. Er vielen ook 100 gewonden, waarvan sommige zeer ernstig. Maandagavond waren er in het oosten van het land eveneens een aantal ongelukken, maar de situatie is gelukkig niet te vergelijken met de jaarwisseling van 1992/1993.

Fijn stof

Kort na het afsteken van het vuurwerk is er een flinke toename van de concentratie fijn stof waar te nemen. Het weer heeft veel invloed op de concentratie. Vorig jaar stond er veel wind en regende het op veel plaatsen. Het fijn stof werd hierdoor snel verspreid en uitgespoeld. Aangezien het dit jaar een stuk rustiger was, lag de concentratie van fijn stof een stuk hoger. Was er maandagmiddag om 16:00 uur nog sprake van een vrijwel normale hoeveelheid fijn stof, na de jaarwisseling was er een flinke toename van de concentratie te zien. Rond 10:00 uur vanmorgen was er sprake van een flinke verontreiniging.

De komende 24 uur krijgen we te maken met een langzaam aantrekkende oostenwind en de aanvoer van wat drogere lucht. De mist zal geleidelijk oplossen het de concentratie fijn stof zal gestaag dalen. Uiteindelijk volgen een paar winterse dagen met in de nacht veelal lichte vorst en overdag uiteindelijk een maximumtemperatuur van rond het vriespunt. De bewolking overheerst en soms valt er wat lichte sneeuw. Woensdag is dit het geval in het noorden van het land, donderdag volgt later vanuit het zuiden wat lichte (mot)sneeuw.

Bron: Meteo Consult, RIVM

Foto voorzijde: Reinier van Assen