De inwoners van Athene in Griekenland en Istanbul in Turkije werden vanochtend in een witte wereld wakker. Wat deze winter in ons land maar niet wil lukken, gebeurde daar wel. Het sneeuwde en dat bij temperaturen dichtbij het vriespunt.

Koude lucht, eind vorige week al via Scandinavië het oosten van Europa binnengestroomd, bereikte aan de oostflank van een sterk hogedrukgebied boven Slovenië met een noordelijke wind ook Griekenland en Turkije. Vooral boven zee pikte de koude lucht daar zoveel vocht op dat veel winterse buien ontstonden die behalve de Griekse eilanden ook steden als Athene en Istanbul aandeden. In beide steden daalde de temperatuur de afgelopen nacht tot beneden het vriespunt, dus kon de sneeuw er ook blijven liggen.

Maandag blijft de koude lucht nog aanwezig in het zuidoosten van Europa. Grote veranderingen in het winterse weerbeeld staan er daar dan ook niet meteen op het programma. Vanaf dinsdag gaan de temperaturen vanuit het westen wel geleidelijk omhoog. Dan komt geleidelijk een einde aan het winterse intermezzo van dit moment.

Ook in Nederland beleefden we dit weekeinde een korte winterprik. Vooral de nachten verliepen koud. Zaterdagnacht al daalde de temperatuur op de voormalige vliegbasis Twenthe bij Enschede tot bijna 8 graden nul. De afgelopen nacht werd dat kunststukje daar nog eens herhaald en verbeterd, het kwik daalde nu tot -8,4 graden. In tegenstelling tot zaterdagnacht, toen het op veel plaatsen nog net iets te hard waaide, was het de afgelopen op veel meer plaatsen koud. Ook stations als Soesterberg, Volkel, Gilze Rijen en Woensdrecht noteerden minimumtemperaturen van om en nabij 8 graden onder nul. De afgelopen nacht was daarmee de koudste tot nu toe in het verder nog zo zacht verlopen jaar 2008. Op 10 centimeter hoogte vroor het hier en daar streng. Twenthe noteerde aan de grond -12,4 graden.

Luchtdrukrecord

Het koude weer hier had eveneens te maken met het hogedrukgebied, inmiddels ver weg boven Slovenië, maar nog wel met een uitloper tot over Nederland. Gisteren lag het centrum van het hogedrukgebied min of meer boven Nederland. Het leverde ons een nieuw luchtdrukrecord voor februari op. In De Bilt steeg de barometer zaterdag tot 1046,7 hPa, ruim boven het oude record van 17 februari 1959. Toen steeg de barometer tot 1045,6 hPa. Een absoluut luchtdrukrecord was de barometerstand van gisteren echter niet. Op 26 januari 1932 werd in De Bilt namelijk een luchtdruk van 1050,4 hPa gemeten.

Opvallend in het weerbeeld dit weekeinde waren de imposante vergezichten die we in open gebieden hadden. Behalve koud was de aangevoerde lucht erg droog. Het leverde niet alleen de staalblauwe luchten op, maar dus ook een grote transparantie van de lucht. Zaterdag steeg de temperatuur op de meeste plaatsen tot 3 of 4 graden boven het vriespunt, vandaag werd het iets warmer, maar in de wind en door de geringe luchtvochtigheid voelde het buiten de deur een stuk kouder aan. Een heel verschil met het voorgaande weekeinde toen de zon eveneens scheen, maar de temperaturen met lokaal 15 graden veel hoger waren.

Wolkenvelden

Inmiddels ligt de as van de rug van hogedruk, die het koude winterweer bracht, boven ons land. In het noorden is de wind al naar westelijke richtingen gedraaid en daar begint langzaam vochtigere lucht binnen te stromen. Later komen daar wolkenvelden achteraan die zich vanochtend boven de Noordzee al warmdraaiden om het noorden van het land binnen te trekken. Omdat de grootschalige luchtdrukverdeling tot en met aanstaande woensdag geen al te grote wijzigingen meer vertoont, is het de vraag hoe ver die wolkenvelden uiteindelijk het land binnen zullen komen. Het zuiden van het land bereiken ze hoogstwaarschijnlijk niet, daar blijft ook de komende dagen vrij zonnig en komen er nog een paar koude nachten achteraan. Het midden van het land lijkt vanaf morgen geleidelijk wel met de wolkenvelden te maken te krijgen. Daar zal het van de lengte van de opklaringen tussendoor afhangen of en zo ja hoe hard het er de komende nachten nog gaat vriezen. In het noorden lijkt het al gedaan met de vorst. Daar hebben wolken vanaf morgen meestentijds de overhand.

In de tweede helft van de week verliest het hogedrukgebied geleidelijk aan zijn invloed op het weer in Nederland. Storingen kunnen ons land vanuit het westen dan weer in verzwakte vorm bereiken. Ze zorgen voor een bewolkt weerbeeld met soms ook een beetje regen, al worden geen grote hoeveelheden verwacht. De wind trekt aan, uit zuidwestelijke richtingen en de temperaturen gaan om hoog, tot waarden tussen 10 en 12 graden op vrijdag.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI, Wetterklima.de (webcams).