De dooi heeft ingezet en voorlopig is het kwakkelen in Nederland. Af en toe daalt de temperatuur ’s nachts tot onder het vriespunt en mogelijkerwijs gaat het in de loop van de komende week ook overdag nog eens vriezen. De kans dat het winterweer deze maand nog in volle hevigheid terug komt is de afgelopen etmalen steeds kleiner geworden. Ook al blijft diepvrieskou wel in de buurt. Een serieuze oostenwind, dat hebben we nodig om de kou terug ons land in te laten glijden. Of, om naderende regen te transformeren naar sneeuw.

De heftigste kou is al ongeveer een week uit een aanzienlijk deel van Europa verdreven. We begonnen 2010 met in Scandinavië ’s nachts op uitgebreide schaal 30 tot 40 graden vorst. En lager zelfs. Ook overdag was het in Zweden, Noorwegen en Finland veelal 20 tot 30 graden onder nul. Dat was de serieuze diepvrieskou die ruim een week geleden noordelijk Europa heeft verlaten. Inmiddels vriest het er nog steeds, maar met mate; afgelopen nacht is het zo’n 3 tot 10 graden onder nul geweest, in Lapland en de Noord-Noorse en Noord-Zweedse berggebieden zakte de temperatuur nog wel naar 20 tot 25 graden onder nul.

Aanhoudend vriesweer in Oost-Europa
In het oosten van Europa glijdt maandag heel geleidelijk mildere lucht binnen, maar het enige effect daarvan lijkt te zijn dat het in West-Polen kortstondig 1 of 2 graden boven het vriespunt wordt. Die instroom van die zachtere lucht gaat gepaard met sneeuwval, waarna de zuidoostenwind, opgewekt door een hogedrukgebied boven noordelijk Siberië, aanwakkert en de kou gewoon weer terugblaast. Dinsdag en de dagen daarna vriest het overdag in Polen gewoon weer matig tot streng. Oftewel; 5 tot 11 graden onder nul als maximumtemperatuur.

Die straffe zuidoostenwind schuift in het midden van de komende week ook weer koude lucht bij onze oosterburen, Duitsland, naar binnen. Morgen is het er van oost naar west zo’n 2 tot 6 graden, maar woensdag zit de oostelijke helft van Duitsland overdag alweer rond het vriespunt. In de hoofdberekening van het Europese rekenmodel (ECMWF) komt de temperatuur vrijdag in de wijde omgeving van Berlijn niet boven min 6 graden uit.

Kortom, de kou blijft wel in onze buurt. We hoeven er niet ver oostwaarts voor te rijden.  Maar ja, dan moet de wind wel vanuit de oosthoek waaien. Momenteel is dat nog niet het geval, er waait vandaag een westelijke wind, morgen draait de wind naar het zuidwesten. De middagtemperatuur varieert morgen dan ook tussen 3 en 5 graden. Vanaf midden komende week, als de oostenwind weer wat opsteekt, daalt de temperatuur naar 1 tot 3 graden in de plus ‘s middags. Voor aanstaande donderdag berekent de hoofdrun van het ECMWF model in de nacht opklaringen en daardoor gemakkelijk 3 of 4 graden vorst, en overdag zou het dan ook iets onder nul blijven. De meeste overige berekeningen gaan opklaringloos de donderdag in en komen overdag vervolgens met 1 of 2 graden boven nul uit.

Windrichting en -kracht essentieel
Het gros van de berekeningen laat die oostenwind in het midden van deze week inderdaad optreden, maar ook alweer vrij snel draaien naar het zuiden tot zuidoosten waarmee juist weer mildere lucht binnentrekt. Vanaf de oceaan schuiven vervolgens allemaal neerslaggebieden tot dicht in onze buurt. Het hangt er vervolgens om in hoeverre die neerslagzones ook over ons heen trekken en wat de wind aan de voorzijde daarvan gaat doen. Daar waar de wind aan de voorzijde van zo’n storing even naar het oosten draait en koude lucht over ons heen duwt, kan die neerslag gemakkelijk weer als sneeuw naar beneden komen. Zo ligt er aanstaande vrijdag en/of zaterdag ook een dergelijke situatie op de loer, waarbij (gelijk aan gisteravond) er zowel regen als ook sneeuw kan gaan vallen.

Bronnen: Meteo Consult.
Foto voorpagina: uitsnede van een foto van Reinier van Assen.